GENEVA, Thụy Sĩ (NV) – Hơn hai năm sau khi dịch COVID-19 lần đầu được phát hiện ở Trung Quốc, Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) mạnh mẽ kêu gọi tiến hành điều tra sâu rộng hơn để xác định liệu virus có thực sự bị rò rỉ từ phòng thí nghiệm hay không, theo AP.
Tuyên bố mới đây trái ngược hoàn toàn với đánh giá ban đầu của cơ quan về nguồn gốc của đại dịch. Năm ngoái, WHO kết luận virus COVID-19 “cực kỳ khó có khả năng” lây lan cho người dân thành phố Vũ Hán từ một phòng thí nghiệm. Nhiều nhà khoa học nghi rằng virus đã truyền cho người từ dơi hoặc một loài động vật khác.
Giới phê bình sau đó cáo buộc WHO đã quá vội vàng bác bỏ hoặc xem nhẹ giả thuyết dịch bệnh bắt nguồn từ phòng thí nghiệm, vốn từng làm đau đầu các viên chức Trung Quốc.
Tuy nhiên, trong báo cáo đưa ra hôm Thứ Năm, 9 Tháng Sáu, nhóm chuyên gia của WHO cho biết “các phần dữ liệu quan trọng” để giải thích cách đại dịch bắt đầu vẫn còn thiếu. Các nhà khoa học cho biết sẽ “tiếp tục công khai mọi bằng chứng khoa học có sẵn trong tương lai để cho phép xem xét toàn diện tất cả giả thuyết hợp lý.”
Việc xác định nguồn bệnh ở động vật thường mất nhiều năm. Các nhà khoa học đã mất hơn một thập niên để chắc chắn loài dơi là ổ chứa tự nhiên của SARS, virus cùng họ với COVID-19.
Nhóm chuyên gia của WHO cũng lưu ý tai nạn trong phòng thí nghiệm trong quá khứ đã làm bùng phát một số dịch bệnh, nên không thể loại trừ hoàn toàn giả thuyết.
Ông Jean-Claude Manuguerra, đồng chủ tịch của nhóm cố vấn quốc tế gồm 27 thành viên, thừa nhận một số nhà khoa học có thể “dị ứng” với ý tưởng điều tra lý thuyết rò rỉ phòng thí nghiệm và hy vọng họ nên “cởi mở” hơn để cân nhắc đến khả năng trên.
Báo cáo có thể khơi lại những cáo buộc rằng WHO ban đầu đã quá nhanh chóng thuận theo những lời giải thích của chính phủ Trung Quốc ngay từ khi bùng phát dịch bệnh, làm thiệt mạng hàng triệu người và khiến bệnh lây lan cho hàng triệu người khác, buộc hàng chục quốc gia phải đóng cửa và ảnh hưởng trầm trọng nền kinh tế thế giới.
Nhiều giới chức hàng đầu của WHO từng bày tỏ thái độ thất vọng với Trung Quốc trong suốt giai đoạn đầu bùng phát dịch, đặc biệt là khi Bắc Kinh liên tục tìm cách ngăn chặn nghiên cứu về nguồn gốc của COVID-19.
Nhóm chuyên gia của WHO cho hay ông Tedros Adhanom Ghebreyesus, tổng giám đốc WHO, từng gửi hai lá thư tới chính phủ Trung Quốc vào Tháng Hai yêu cầu cung cấp thông tin, bao gồm chi tiết về các trường hợp COVID-19 đầu tiên ở thành phố Vũ Hán. Tuy nhiên, không rõ phía Trung Quốc có hồi đáp hay không. (V.Giang) [qd]
