HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Chính phủ Mỹ hôm Thứ Hai, 27 Tháng Sáu, loan báo sẽ gia tăng hợp tác với Việt Nam và Đài Loan cũng như nhiều nước khác đối phó nạn đánh cá bất hợp pháp.
Đây là vấn nạn từng thảo luận nhiều năm qua trên các diễn đàn quốc tế. Nhiều biện pháp được đề cập cũng như thi hành nhưng vấn nạn vẫn còn tiếp diễn. Các tổ chức bảo vệ môi trường cũng như các quốc gia Tây phương ngày càng cáo buộc Trung Quốc là thủ phạm nghiêm trọng nhất của thế giới.
Hãng tin AFP ngày 27 Tháng Sáu cho hay trong khi hội nghị do Liên Hiệp Quốc tổ chức tại Bồ Đào Nha đang diễn ra về phục hồi môi trường biển đang bị tàn hại, ông Joe Biden, tổng thống Mỹ, ký một bản ghi nhớ với chủ đích gia tăng phối hợp giữa lực lượng bảo vệ pháp luật của Hoa Kỳ với các đối tác nhằm đối phó nạn khai thác thủy sản bất hợp pháp, từ ngữ quốc tế gọi tắt là IUU.
Theo nguồn tin trên, Hoa Kỳ sẽ đưa ra kế hoạch phối hợp với một số quốc gia khu vực Thái Bình Dương và Châu Phi như Ecuador, Panama ở Châu Mỹ, Senegal ở Châu Phi, Đài Loan và Việt Nam ở Châu Á.
Một viên chức chính phủ Mỹ không cho hay thêm chi tiết nhưng nói rằng sự hợp tác gồm cả giúp “xây dựng năng lực” cho họ như một phần của kế hoạch chiến lược.
Chính phủ Mỹ nêu tên năm nước kể trên để hợp tác “không phải vì họ là những nước có nạn đánh cá lậu nghiêm trọng nhất, mà vì họ sẵn sàng hợp tác với Mỹ để đối phó với tệ nạn khai thác thủy sản lậu ở nước họ,” lời viên chức chính phủ Mỹ không nêu tên nói với báo giới.
Việt Nam có vùng biển rộng lớn với những khu vực tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc. Hằng năm, Bắc Kinh ra lệnh cấm khai thác thủy sản trên cả hai khu vực Hoa Đông và Biển Đông từ Tháng Năm đến Tháng Tám, ngay trên những vùng biển mà các nước khác cũng tuyên bố chủ quyền.
Một viên chức khác của chính phủ Mỹ cho hay những nỗ lực mới của Washington như kể trên không đặc biệt nhằm chống nước nào, dù Trung Quốc “là nước dẫn đầu về khai thác thủy sản bấp hợp pháp trên thế giới, cũng như cản trở sự phát triển các biện pháp chống nạn đánh cá lậu và khai thác quá mức của các tổ chức quốc tế.”
Tổ chức Environmental Justice Foundation gần đây có bản tường trình nói rằng Trung Quốc có số lượng tàu đánh cá lớn nhất thế giới, nhiều tàu to nhất thế giới, với khả năng đánh cá trên những vùng biển rất xa với chính quốc. Đã có những nước ở Nam Mỹ tố cáo các tàu đánh cá Trung Quốc khai thác lậu thủy sản trong vùng biển đặc quyền kinh tế của họ.
Hàng chục tàu đánh cá của ngư dân Việt Nam bị cảnh sát biển các nước khu vực bắt giữ hằng năm, nhất là Thái Lan, Malaysia và Indonesia. Ngày 22 Tháng Năm, chính phủ Jakarta than phiền 34 tàu đánh cá Việt Nam xâm phạm vùng biển đặc quyền kinh tế của họ chỉ từ đầu Tháng Hai đến 22 Tháng Tư. Hàng ngàn ngư dân Việt Nam đã bị họ bắt giữ và bỏ tù những năm vừa qua.
Trước đó không lâu, ngày 5 Tháng Năm, báo Bangkok Post cho hay từ đầu năm cho đến thời điểm vừa kể, lực lượng tuần biển của họ đã bắt giữ 14 tàu đánh cá của ngư dân Việt Nam đánh cá lậu.
Vì bị Liên Âu đe dọa cấm xuất cảng thủy sản, Việt Nam buộc các tàu đánh cá xa bờ phải gắn máy định vị để biết vị trí và tránh xâm phạm vùng biển đặc quyền nước khác.
Tuy nhiên, một số tàu đã tắt máy định vị để tránh bị theo dõi và cố tình vi phạm. Trước vấn nạn tiếp diễn, giữa Tháng Chín, 2021, nhà cầm quyền Việt Nam thúc giục các địa phương phải gia tăng kiểm soát và chấm dứt khai thác thủy sản bất hợp pháp hạn chót là cuối năm này. Dù vậy, tệ nạn vẫn còn. (TN) [qd]
