NEW YORK, New York (NV) — Sự lây lan của đậu mùa khỉ ở Mỹ có thể dẫn đến một căn bệnh lây lan qua đường tình dục mới, mặc dù một số viên chức y tế cho biết loại virus này có thể được kiềm chế trước khi thành phổ biến, theo AP hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Bảy.
Các chuyên gia không có sự đồng ý chung về con đường lây lan của căn bệnh này, với một số người lo ngại rằng đậu mùa khỉ có thể trở thành một căn bệnh lây truyền qua đường tình dục như bệnh lậu và HIV. Tuy nhiên không có ai chắc chắn về điều này. Một số người khác nói rằng xét nghiệm và vaccine có thể ngăn chặn tận gốc sự bùng phát của dịch.
Cho đến nay Mỹ ghi nhận hơn 2,400 ca bệnh. Ở thế giới các ca bệnh bùng phát từ hai tháng trước.
Giới chức y tế không rõ virus lây lan thế nào. Họ chỉ có tin tức giới hạn về những người nhiễm bệnh. Họ không biết bao nhiêu người bệnh đã vô tình lây bệnh cho người khác. Đồng thời họ cũng không biết được liệu vaccine và phương pháp điều trị có hiệu quả ra sao. Giới chức y tế liên bang không có thẩm quyền thu thập và đối chiếu dữ liệu của những người bị nhiễm bệnh và những người được chích vaccine.
Với rất nhiều câu hỏi còn bỏ ngỏ như vậy, dự báo về đợt bùng phát dịch này rất vô chừng, trải rộng từ 13,000 cho đến hơn 130,000.
Bác Sĩ Rochelle Walensky, giám đốc Trung Tâm Kiểm Soát Dịch Bệnh (CDC), cho biết chính phủ ngày càng quan tâm đến dịch bệnh này và sẽ sớm tăng nguồn cung cấp vaccine.
Bệnh đậu mùa khỉ là dịch bệnh lây truyền ở các vùng của Châu Phi, nơi mọi người bị nhiễm bệnh từ vết cắn của những loài gặm nhấm hoặc các động vật nhỏ. Bệnh thường không dễ lây từ người sang người.
Tuy nhiên trong năm nay, có hơn 15,000 ca nhiễm được ghi nhận ở những nước chưa từng có dịch đậu mùa khỉ trước đây. Ở Mỹ và Châu Âu, phần lớn ca nhiễm xảy ra ở nam giới quan hệ tình dục đồng giới, dù các viên chức y tế nhấn mạnh rằng ai cũng có nguy cơ nhiễm bệnh.
Bệnh lây lan phần lớn qua tiếp xúc cận kề, nhưng cũng có thể lây truyền qua khăn trải giường từng được những người bệnh đậu mùa khỉ dùng qua. Giới chức vẫn đang theo dõi các con đường lây lan khác.
Hôm Thứ Sáu, giới chức y tế công cộng liên bang nói có hai trường hợp trẻ nhỏ nhiễm bệnh ở Florida và trên toàn nước Mỹ có ít nhất có tám bệnh nhân là nữ giới.
Các triệu chứng của bệnh bao gồm sốt, đau nhức cơ thể, ớn lạnh, mệt mỏi và nổi mụn trên một số bộ phận. Bệnh tương đối nhẹ ở nam giới và không có ca tử vong ở Mỹ. Tuy nhiên bệnh có thể kéo dài trong nhiều tuần và gây đau đớn.
Khi bệnh đậu mùa khỉ xuất hiện, có nhiều lý do để người ta tin rằng giới chức y tế có thể kiểm soát được. Chẳng hạn vì virus lây lan qua tiếp xúc gần, do đó giới chức nghĩ rằng họ có thể hỏi những người bị bệnh xem họ từng thân mật với ai.
Tuy nhiên, những gì xảy ra cho thấy trên thực tế không phải như vậy. Vì đậu mùa khỉ rất hiếm thấy ở Mỹ, vậy nên những người nhiễm bệnh và cả bác sĩ của họ đã nghĩ những nốt phát ban này là do nguyên nhân khác.
Ngoài ra những người đàn ông bị nhiễm bệnh thường nói rằng họ không nhớ mình quan hệ tình dục với ai. Những điều này càng khiến các cơ quan y tế địa phương, những người vốn phải căng mình vì dịch COVID-19, càng thêm gánh nặng. Và quả thực một số giới chức y tế địa phương không còn trông đợi nhiều vào việc truy vết.
Mặc dù vậy có một lý do khác để lạc quan. Đó là chính phủ Mỹ có vaccine. Phác đồ vaccine hai liều tên Jynneos được cấp phép ở Mỹ năm 2019 và được đề nghị là công cụ dùng chống bệnh đậu mùa khỉ hồi năm ngoái.
Tại thời điểm bùng dịch đầu tiên hồi Tháng Năm, giới chức y tế Mỹ chỉ có sẵn 2,000 liều vaccine. Vì vậy chính phủ phân phát khá hạn chế. Đến cuối tháng trước, khi vaccine có nhiều hơn, CDC khuyến cáo nên chích cho những người tự nhận mình từng nhiễm bệnh.
Theo Bác Sĩ Walensky, tính đến tuần này chính phủ phân phối hơn 191,000 liều và có thêm 160,000 liều đang sẵn sàng. Tuần tới số liều vaccine được cung cấp ước tính là 780,000. Môt khi nhu cầu hiện tại được đáp ứng, chính phủ sẽ xem xét chích ngừa mở rộng.
CDC cho rằng có 1.5 triệu nam giới Mỹ có nguy cơ nhiễm bệnh cao. Chính phủ đang tăng cường xét nghiệm và giáo dục về căn bệnh này đối với bác sĩ và nam giới đồng tính, song tính.
Trong khi đó ông Donal Bisanzio, nhà nghiên cứu tại RTI International, tin rằng giới chức Mỹ sẽ ngăn chặn được trước khi đậu mùa khỉ biến thành bệnh đặc hiệu. Tuy nhiên cả ông và bà Walensky đều cảnh báo nguy cơ lây lan từ những nước khác.
Bác Sĩ Edward Hook III, giáo sư về bệnh truyền nhiễm tại đại học University of Alabama, cho rằng việc đậu mùa khỉ lây lan giữa những người quan hệ khác giới sẽ chỉ là vấn đề thời gian.
Nếu đậu mùa khỉ trở thành bệnh đặc hiệu lây truyền qua đường tình dục, đây sẽ là một thách thức với các cơ quan y tế và bác sĩ, những người vốn phải vật lộn với các căn bệnh lây truyền qua đường tình dục vốn có. (V.Giang) [kn]
