WASHINGTON, DC (NV) – Trong một diễn biến rất bất ngờ, hôm Thứ Tư, 27 Tháng Bảy, Thượng Nghị Sĩ Chuck Schumer (Dân Chủ-New York), lãnh đạo phía đa số Thượng Viện, và Thượng Nghị Sĩ Joe Manchin (Dân Chủ-West Virginia) công bố một thỏa thuận rộng lớn với các đề mục về chăm sóc sức khỏe, khí hậu, tăng thuế đối với những người thu nhập cao và các đại công ty đồng thời cố gắng giảm nợ liên bang.
Hai thượng nghị sĩ cho biết Thượng Viện sẽ bỏ phiếu cho dự luật này vào tuần tới, đặt Tổng Thống Joe Biden và đảng Dân Chủ vào chiến thắng bất ngờ trong cuộc bầu cử sắp diễn ra vào Tháng Mười Một. Một cuộc bỏ phiếu ở Hạ Viện sẽ diễn ra sau đó, có thể là cuối Tháng Tám. Trong cả hai đợt bỏ phiếu, chắc chắn đảng Cộng Hòa đều sẽ phản đối.
Chỉ vài giờ trước đó, ông Schumer và ông Manchin dường như chỉ có thể đạt được thỏa thuận về một kế hoạch hạn chế hơn nhiều, chỉ bao gồm giới hạn giá dược phẩm và mở rộng trợ cấp sức khỏe liên bang.
Sự đảo ngược này rất đáng kinh ngạc. Bởi vì kể từ năm ngoái, ông Manchin luôn sử dụng lá phiếu quan trọng của mình tại Thượng Viện đang chia 50-50 để buộc ông Biden và đảng Dân Chủ từ bỏ những chính sách tham vọng và tốn kém hơn.
Trong một tuyên bố, ông Biden cho biết thỏa thuận này là điều người Mỹ đang chờ đợi, đồng thời kêu gọi các nhà lập pháp nhanh chóng thông qua.
Đảng Dân Chủ gọi dự luật dài 725 trang này là “Hành Động Nhằm Giảm Lạm Phát 2022” vì các điều khoản trong dự luật là để người Mỹ đối phó với tình trạng giá cả tiêu dùng tăng đáng kể trong năm nay. Các cuộc thăm dò cho thấy lạm phát đang là nỗi lo hàng đầu của cử tri. Trong nhiều tháng, một phần lý do khiến ông Manchin phản đối các dự luật lớn hơn vì ông nghĩ chúng sẽ khiến lạm phát tăng hơn.
Dự luật này sẽ tăng thuế đối với những người giàu và các đại công ty, đồng thời đầu tư vào các kỹ thuật nhiên liệu sạch, giảm lượng khí thải và carbon.
“Thay vì liều lĩnh làm tăng lạm phát bằng việc chi tiêu hàng ngàn tỷ đô la, dự luật này sẽ cắt giảm thuế lạm phát mà người Mỹ đang phải gánh, giảm chi phí bảo hiểm y tế và hạ giá thuốc kê đơn, đồng thời bảo đảm nước Mỹ sẽ đầu tư vào những giải pháp an ninh năng lượng và biến đổi khí hậu,” ông Manchin cho hay. Trong khi đó ông Schumer gọi dự luật của Quốc Hội là “luật vì khí hậu lớn lao nhất.”
Hai vị thượng nghị sĩ nói rằng dự luật sẽ giảm lượng phát thải khí carbon xuống 40% vào năm 2030. Dù ít hơn mục tiêu 50% của ông Biden, thế nhưng đây vẫn là một con số đáng kể.
Chi tiêu cho dự luật này ít hơn dự luật trị giá $3,500 tỷ của ông Biden hồi năm trước và phiên bản $2,000 tỷ mà Hạ Viện thông qua hồi Tháng Mười Một năm ngoái.
Đảng Dân Chủ cho biết dự luật của họ sẽ đem về doanh thu mới $739 tỷ trong thập niên, bao gồm $313 tỷ từ 15% thuế doanh nghiệp tối thiểu. Ngoài ra nếu hạn chế được giá dược phẩm, thì chính phủ cũng tiết kiệm $288 tỷ. Đồng thời dự luật sẽ đem về $124 tỷ từ việc tăng cường thu thuế IRS và $14 tỷ từ thuế mà các đối tác kiếm được trong các tổ chức như cổ phần tư nhân hoặc quỹ đầu tư.
Phía đảng Dân Chủ nói dự luật sẽ ảnh hưởng tới khoảng 100 đại công ty có mức lời ít nhất là $1 tỷ mỗi năm nhưng chỉ trả mức thuế 21%.
Về chi tiêu, dự luật sẽ chi $369 tỷ cho các sáng kiến năng lượng và khí hậu, bao gồm tín dụng thuế tiêu dùng, giảm giá mua cho các phương tiện sử dụng năng lượng sạch, $30 tỷ tài trợ và cho vay các tiện ích để các tiểu bang dần chuyển qua năng lượng sạch, $27 tỷ để giảm lượng khí thải. Ngoài ra, dự luật sẽ chi $64 tỷ để mở rộng trợ cấp liên bang thêm ba năm cho những người mua bảo hiểm y tế tư nhân.
Như vậy dự luật sẽ giúp chính phủ có $306 tỷ để giảm nợ. Mặc dù là một khoản tiền đáng kể, nhưng đó vẫn chỉ là một phần nhỏ trong số hàng ngàn tỷ đô la thâm hụt mà chính phủ ước tính cho đến thập niên sắp tới.
Thượng Nghị Sĩ Kyrsten Sinema (Dân Chủ-Arizona) vẫn đang xem xét dự luật. Năm ngoái bà ủng hộ ông Manchin trong việc giảm bớt ngân sách dự luật, nhưng phản đối việc tăng thuế.
Trong khi đó Thượng Nghị Sĩ John Cornyn (Cộng Hòa-Texas) cho biết dự luật của đảng Dân Chủ sẽ “bóp chết các gia đình và doanh nghiệp nhỏ của Mỹ.” Theo ông, việc tăng thuế đối với doanh nghiệp, kìm hãm sản xuất năng lượng sẽ chỉ khiến suy thoái càng tồi tệ thêm.
Mặc dù vậy, nếu đảng Dân Chủ có thể đoàn kết, thì sự phản đối từ đảng Cộng Hòa không phải vấn đề lớn. Đảng Dân Chủ vẫn có thể giành ưu thế nếu họ mất không quá bốn phiếu tại Hạ Viện và giữ vững vị trí ở Thượng Viện.
Dự luật không đề cập đến việc giảm thuế đối với các tiểu bang và thuế địa phương. Một số thành viên đảng Dân Chủ từ những địa phương có thuế cao yêu cầu phải có điều khoản này thì họ mới ủng hộ dự luật.
Trong khi đó tại Thượng Viện, đảng Dân Chủ đang sử dụng một quy trình đặc biệt cho phép họ thông qua dự luật mà không cần đạt được 60 phiếu bầu. Để sử dụng được quy trình này, các thượng nghị sĩ phải chứng minh được rằng dự luật không vi phạm thủ tục ngân sách của Thượng Viện. (V.Giang) [qd]
