QUẢNG NAM, Việt Nam (NV) – Nhiều chuyên gia Trung Quốc tham gia xây dựng một nhà máy ở Chu Lai, tỉnh Quảng Nam, khi về nước nhưng không quay trở lại khiến nhà máy rơi vào tình trạng hoạt động dở dang, lỗ hàng triệu đô.
Theo báo Dân Trí hôm 23 Tháng Chín, giới chức tỉnh Quảng Nam vừa đề nghị Sở Kế Hoạch-Đầu tư và Cục Thuế tỉnh cho lùi thời gian nộp tiền nợ thuế của công ty sản xuất soda Chu Lai đóng tại huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam.
Năm 2010, công ty Soda Chu Lai triển khai đầu tư xây dựng nhà máy và thuê nhà thầu Trung Quốc làm tổng thầu EPC (hợp đồng thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình).
Trong hai năm 2014-2015, nhà thầu EPC đã lắp đặt thiết bị và chuẩn bị vận hành thử nghiệm để bàn giao nhà máy.
Tuy vậy, trong lúc vận hành thử nghiệm, thiết bị của nhà thầu EPC được ghi nhận không đạt tiêu chuẩn như hợp đồng đã cam kết. Mặt khác, do vụ biểu tình phản đối giàn khoan 981 của Trung Quốc xảy ra năm 2014, một số chuyên viên là nhà thầu phụ của tổng thầu EPC đã bỏ về nước và không trở lại Việt Nam để nối lại hợp đồng.
Do những nguyên nhân nêu trên, nhà thầu EPC không mời được chuyên gia kỹ thuật Trung Quốc sang bàn giao vận hành nhà máy, trong lúc một số thiết bị rơi vào tình trạng không đồng bộ.
Đến khi lãnh đạo công ty Soda Chu Lai yêu cầu vận hành và thay thế thiết bị như cam kết, nhà thầu EPC viện cớ “chưa có nhà thầu phụ” và không bày tỏ thiện chí hợp tác.
Trước tình thế này, doanh nghiệp nêu trên huy động vốn của các cổ đông để đưa nhà máy vào vận hành. Tuy nhiên, “họa vô đơn chí,” do chỉ số về ô nhiễm môi trường “vượt tiêu chuẩn cho phép,” nhà máy bị Bộ Tài Nguyên-Môi Trường Việt Nam xử phạt và Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Quảng Nam buộc dừng hoạt động từ năm 2016.
Hồi cuối 2020, công ty Soda Chu Lai sửa chữa, thay thế thiết bị, xây dựng khu xử lý nước thải, chất thải rắn, khí thải và hợp tác với công ty Tân Tiến để xin nối lại hoạt động.
Cũng theo báo Dân Trí, trong thời gian chạy thử nghiệm, nhà máy vận hành ba đợt sản xuất nhưng cả ba đợt đều bị lỗ tổng cộng 80 tỷ đồng ($3.4 triệu).
Ngoài ra, do chưa có nguồn thu bù đắp để trả lương cho công nhân, công ty này xin lùi hạn nộp tiền nợ thuế nhà thầu. (N.H.K) [qd]
