SANTA ANA, California (NV) – Hội Đồng Thành Phố Santa Ana, thay vì gia hạn hợp đồng với Lexipol, một công ty tư nhân viết chính sách cho Sở Cảnh Sát, hướng dẫn khi nào được sử dụng vũ lực chết người, lại đồng lòng hoãn duyệt xét hợp đồng này 30 ngày để nhân viên thành phố tìm giải pháp khác, theo Voice of OC.
Ông Johnathan Ryan Herndandez, nghị viên, phát biểu hôm Thứ Ba, 27 Tháng Chín: “Các quyết định liên quan đến mạng sống cư dân là những quyết định không nên giao cho một công ty tư nhân mà phải có ý kiến đóng góp của cộng đồng.”
Ông Hernandez đề nghị tạm hoãn hợp đồng, trong khi các thành viên khác, ban đầu, lo ngại sẽ có khoảng trống về chính sách và khối lượng công việc quá mức cho nhân viên thành phố trong khi vẫn chưa có một ủy ban giám sát cảnh sát.
Hiện thời, ủy ban giám sát này vẫn chưa có sự chấp thuận của Hội Đồng Thành Phố và hạn chót để làm điều này vẫn không rõ ràng.
“Hội Đồng Thành Phố sẽ bàn về chuyện này vào cuối năm nay. Chúng tôi không có một ngày cụ thể,” ông Paul Eakins, phát ngôn viên thành phố cho biết.
Lexipol có mặt khắp nơi tại California
Theo Lexipol, công ty này cung cấp chính sách cho 8,100 cơ quan cảnh sát.
Nhân viên thành phố cho biết việc ký hợp đồng với Lexipol là để giảm chi phí và giảm bớt khối lượng công việc của họ.
Lexipol chỉ duy trì những chính sách đang có sẵn, thường là những cuốn sách hướng dẫn dày cộm và chỉ cập nhật khi có thay đổi về luật pháp.
Nhưng sự hiện diện đáng kể trên toàn tiểu bang của Lexipol đã gây chú ý chú ý vì quyền lực chính trị của công ty và Lexipol bị chỉ trích vì cản trở việc cải tổ cảnh sát.
Những người phát biểu lập luận là Lexipol chỉ bảo vệ cảnh sát tránh khỏi trách nhiệm pháp lý, thay vì bảo vệ công chúng.
Trong một email, công ty trả lời rằng họ cung cấp “hướng dẫn chính sách hợp hiến, tuân thủ luật liên bang và tiểu bang” và “các chính sách cập nhật kịp thời khi luật pháp, án lệ và các phương pháp hữu hiệu nhất vừa thay đổi.”
“Nội dung của chúng tôi là một điểm khởi đầu được tùy chỉnh để phù hợp cho nhu cầu riêng của từng khách hàng và cộng đồng,” Lexipol thêm. “Chúng tôi khuyến khích mỗi cơ quan xem xét lại tất cả các chính sách trước khi thực hiện và kêu gọi các bên liên quan tham gia vào quá trình xem xét đó. Chúng tôi có phương tiện trực tuyến để hỗ trợ việc này.”
Các chính sách của Lexipol có hiệu lực ở hầu hết tiểu bang.
“Có tới 95% cơ quan công lực ở California dựa vào chính sách của Lexipol,” các nhà nghiên cứu của Đại Học UCLA, cho biết.
Trong các bình luận của công chúng, đáng chú ý là thiếu sót của Lexipol về một biện pháp cải cách vũ lực chết người trên toàn tiểu bang được gọi là đạo luật “California Act to Save Lives” đã thay đổi tiêu chuẩn pháp lý của vũ lực chết người từ “hợp lý” thành “cần thiết,” bằng cách đưa ra một chính sách sử dụng vũ lực mới mà các nhà phê bình cho rằng đã bị bỏ qua.
Lexipol không cập nhật kịp
“Khi luật mới có hiệu lực rồi, Lexipol vẫn ban hành chính sách sử dụng vũ lực trái luật, hoàn toàn bỏ qua tiêu chuẩn mới và không tuân thủ đạo luật,” bà Jennifer Rojas, thuộc Liên Minh Tự Do Dân Sự Hoa Kỳ (ACLU) Nam California, nói.
Năm 2020, văn phòng luật sư Santa Ana đã viết thư cho Lexipol nói rằng chính sách của họ “thiếu sót về mặt pháp lý” và “không hoàn toàn phù hợp với những thay đổi được quy định trong ‘Act to Save Lives.’”
“Và văn phòng đã làm việc với cộng đồng để đưa chính sách này tuân thủ luật pháp,” bà Rojas nói.
Bà Sonia Carvalho, luật sư thành phố, trích dẫn vấn đề chính sách của năm đó như một ví dụ về cách “chúng tôi không coi các chính sách của (Lexipol) là đương nhiên.”
“Một số vấn đề đã được ACLU nêu ra trong một bức thư khiếu nại,” bà Carvalho nhớ lại. “Nhưng chúng tôi đã nhanh chóng đồng ý và hợp tác với cảnh sát, những người rất cởi mở với những thay đổi mà chúng tôi thực hiện. Chúng tôi là một trong những thành phố đầu tiên thực hiện những thay đổi đó.”
Bà Carvalho cho biết thành phố từng tự thực hiện việc duy trì chính sách cảnh sát, nhưng đã thuê Lexipol khi hạn chế về ngân sách khiến họ gặp khó khăn. Giờ đây, Carvalho cho biết, chi phí không nhiều so với việc tự thực hiện nữa.
Việc chuyển đổi xảy ra vào khoảng đầu thập niên 2010, theo các viên chức tại cuộc họp.
Nhiều gia đình bị tác động
Buổi họp có mẹ và chị của David Sullivan, một thanh niên 19 tuổi bị cảnh sát Buena Park bắn chết trong một vi phạm giao thông năm 2019.
Ông Todd Spitzer, chánh biện lý Orange County, đã “xóa sổ” cho các cảnh sát viên Jennifer Trần và Bobby Colon trong vụ xả súng làm chết anh Sullivan vì lưu hành hết hạn.
Đoạn video ghi lại vụ việc từ một máy quay đeo trên người cảnh sát cho thấy ban đầu anh Sullivan tiếp xúc với cảnh sát một cách điềm đạm. Sau đó, anh ta bỏ chạy bằng chiếc xe mà anh ta cướp được, tông vào một chiếc xe khác, và chạy bộ rồi bị bắn bảy phát súng.
Năm sau, nhiều người biểu tình kêu gọi ông Spitzer mở lại cuộc điều tra.
Và trong phần phát biểu, các thành viên gia đình anh Sullivan đã kêu gọi Hội Đồng Thành Phố Santa Ana từ chối Lexipol vì công ty này đã khiến thân nhân họ bị giết.
“David là em trai tôi,” cô Sam Sullivan nói. “Nó bị giết năm 19 tuổi. Chuyện này ảnh hưởng đến toàn bộ gia đình tôi. Bây giờ tôi chỉ có thể hoạt động xã hội thôi…. Nó sẽ không bao giờ có cơ hội lớn lên nữa ở tuổi 19… nó đã gây rối. Cảnh sát đã giết nó… không có gì xảy ra cho họ.”
Nhưng chỉ chuyện này thôi không đủ để lôi kéo những gia đình khác.
Vấn đề bạo lực của cảnh sát làm Hội Đồng Thành Phố Santa Ana quan tâm.
Trước đó, ông Hernandez đã mời gia đình anh Sullivan đến trước phòng họp, cùng với gia đình ông Fermin Vincent Valenzuela, người đã chết vì ngạt thở sau khi bị cảnh sát Anaheim bắn bằng “stun gun” và khóa cổ năm 2016. Gia đình ông được bồi thẩm đoàn liên bang đền $13 triệu.
Ông Hernandez còn mời thêm một gia đình nữa.
Gia đình của chính ông.
Ông Hector Bustos, một nhà hoạt động cộng đồng, cho biết: “Đã gần một tuần từ khi một nạn nhân chết trong lúc bị giam tại Santa Ana, và gần một năm kể từ khi người anh em họ của Nghị Viên Hernandez là ông Brandon Lopez bị cảnh sát Anaheim giết trong khi cảnh sát Santa Ana đứng tại đó.”
Chính sách sai có tốn tiền thuế tại Santa Ana không?
Ông Hernandez, thúc đẩy xem xét lại các chính sách, đã trích dẫn một bài báo của Voice of OC từ năm 2020 về chi phí giải quyết vụ kiện liên quan đến cảnh sát cho những người đóng thuế ở Santa Ana.
Bài báo viết rằng các vụ kiện tụng cảnh sát đã làm phí hơn $24 triệu chi phí pháp lý từ năm 2011 đến năm 2020.
Số tiền chỉ gồm chi phí luật sư bên ngoài, chưa tính chi phí cho các vụ án do cố vấn pháp lý nội bộ giải quyết.
Và đó là con số mà các viên chức khác đã lặp đi lặp lại suốt buổi họp.
“Cứ tính, $24 triệu trả cho các vụ thỏa thuận (ngoài tòa) vì các hành vi sai trái của cảnh sát,” ông Vicente Sarmiento, thị trưởng Santa Ana, nói. “Điều đó không có nghĩa là cảnh sát của chúng ta tồi mà chỉ có nghĩa là họ không được đào tạo tốt. Và đó là nguyên nhân những gì chúng ta đang bàn.”
Ông Fernando Delgado, cựu giáo viên và nhà hoạt động địa phương, cho biết: “Nếu cảnh sát Santa Ana thực sự muốn xây dựng cầu nối giữa cơ quan công lực và cộng đồng, đây là bước đầu tiên. Từ chối thỏa thuận với Lexipol.”
Ông Robert Rodriguez, phó cảnh sát trưởng Santa Ana, coi Lexipol là “thư viện” về “các phương pháp thực thi pháp luật,” các chính sách mà Lexipol cung cấp, “chúng tôi sẽ xem xét” và “sửa đổi” để “ phù hợp với cộng đồng.”
Đối với những người như ông Bustos, “Lexipol là một công ty tư nhân có ưu tiên hàng đầu là bảo vệ các cơ quan cảnh sát không trách nhiệm pháp lý thay vì bảo vệ tính mạng.”
“Và mô hình kinh doanh của họ làm giảm đi an toàn công cộng trong cộng đồng của chúng ta,” ông Bustos nói.
Ông Sarmiento cho biết chi phí để giao các chính sách cảnh sát cho thành phố là xứng đáng.
“Nếu phải trả tiền cho văn phòng luật sư thành phố để làm việc này, thì chúng ta nên làm. Đó là tiền đáng xài.” (ĐG) [qd]
