PHNOM PENH, Cambodia (NV) – Guồng máy tuyên truyền của CSVN nhất loạt đưa tin Tổng Thống Mỹ Joe Biden “vui vẻ nhận lời” thăm Việt Nam, nhưng không biết khi nào thuận tiện.
Tổng Thống Mỹ Joe Biden đến thủ đô Phnom Penh của Cambodia dự Hội Nghị Thượng Đỉnh lần thứ 10 ASEAN – Mỹ hôm Thứ Bảy 12 Tháng Mười Một, 2022. Tại đây, tin tức cho hay Mỹ và ASEAN đồng ý nâng cấp mối quan hệ giữa đôi bên lên thành “Đối tác chiến lược toàn diện.”
Các báo tại Việt Nam thuật theo bản tin Thông Tấn Xã Việt Nam (TTXVN) nói rằng, khi có dịp nói chuyện với Tổng Thống Mỹ, Thủ Tướng CSVN Phạm Minh Chính đã chuyển lời mời của Tổng Bí Thư CSVN Nguyễn Phú Trọng và ông Chủ Tịch Nước Nguyễn Xuân Phúc mời ông Biden tới thăm Việt Nam. Ông Joe Biden “vui vẻ nhận lời” và “hứa thu xếp chuyến thăm vào thời điểm thích hợp cho cả hai bên.”
Hiểu như vậy, chuyến thăm Việt Nam của ông Biden có thể hoặc không thể xảy đến vì còn tùy thuộc rất nhiều yếu tố. Mấy tháng trước, guồng máy tuyên truyền của Hà Nội đã “đánh tiếng” về khả năng Tổng Thống Mỹ đến Việt Nam vào dịp ông đến Phnom Penh dự Hội Nghị Thượng Đỉnh ASEAN – Mỹ. Nhưng những ngày cuối Tháng Mười, Tòa Bạch Ốc ra bản thông cáo nói ông Biden chỉ đến Cambodia hai ngày dự hội nghị này rồi tới Bali, Indonesia, dự hội nghị G-20 và không có lịch đến Việt Nam.
Guồng máy tuyên truyền của CSVN nói rằng, “Trước mắt, hai bên sẽ phối hợp chuẩn bị tốt cho điện đàm sắp tới giữa Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng Thống Hoa Kỳ Joe Biden,” một việc chưa từng thấy báo chí nước nào được báo trước để đưa tin sẽ có cuộc nói chuyện điện thoại của nhà lãnh đạo.
Chuyến thăm Việt Nam của Tổng Thống Biden nếu diễn ra trong năm nay, và cả cú điện thoại của ông Nguyễn Phú Trọng với ông Biden sẽ giúp CSVN tuyên truyền là “gia tăng vị thế” trên chính trường khu vực và thế giới.
Nhiều hơn một lần, các viên chức cấp cao của chính phủ Biden đã thúc giục CSVN nâng cấp mối quan hệ “Đối tác toàn diện” lên thành “Đối tác chiến lược”. Dù vậy, CSVN vẫn tránh né.
Khi Thủ Tướng Chính gặp Tổng Thống Biden ở thượng đỉnh ASEAN – Mỹ, TTXVN kể rằng “Hai nhà lãnh đạo khẳng định coi trọng và dành ưu tiên cho quan hệ ‘Đối tác toàn diện’ giữa hai nước, nhất trí tăng cường trao đổi, đối thoại ở tất cả các cấp, đặc biệt cấp cao, bằng nhiều hình thức linh hoạt.”
Cuối Tháng Mười sang đầu Tháng Mười Một mới đây, Tổng Bí Thư CSVN Nguyễn Phú Trọng vội vã sang thăm Bắc Kinh, họp với Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, người vừa mới phá lệ ngồi lại thêm nhiệm kỳ thứ ba, giống như ông Trọng đã làm đầu năm ngoái. Dịp này, hai bên ra bản tuyên bố chung “tiếp tục đẩy mạnh và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Trung Quốc”.
Nếu đồng ý nâng cấp mối quan hệ với Mỹ lên hơn một bậc so với Trung Quốc, Hà Nội khó tránh khỏi các phản ứng trả đũa từ Bắc Kinh.
Cũng ngày Thứ Bảy 12 Tháng Mười Một, tạp chí Diplomat đăng tải bài phân tích và bình luận của ông Alexander Vuving (Vũ Hồng Lâm) với tựa đề “Đường lối quan hệ của Việt Nam với Trung Quốc: Ngoại giao cây tre có đặc tính chư hầu kiểu mới.” (Vietnam’s Approach to China: Bamboo Diplomacy With Neo-tributary Characteristics).
Theo tác giả Vuving, bỏ qua một bên những lời lẽ tuyên truyền của cả hai bên, chính sách đối ngoại của CSVN không có nhiều thay đổi kể từ khi Trung Quốc đưa giàn khoan HD981 khoan tìm dầu khí trên vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam phía Nam quần đảo Hoàng Sa năm 2014. Chuyến đi mới diễn ra của ông Trọng đánh dấu sự hòa hoãn giữa Bắc Kinh và Hà Nội.
CSVN cho rằng cách tốt nhất cho Việt Nam là không ngả về bên nào giữa hai trung tâm quyền lực Washington và Bắc Kinh. Hậu quả là Hà Nội phải đu dây giữa hai siêu cường. Tuy nhiên, sự đối đầu cạnh tranh giữa hai siêu cường ngày càng gay gắt, cái sợi giây căng mà Hà Nội đi trên đó ngày càng mỏng manh hơn. “Nhiều phần sẽ đến lúc sợi dây căng làm xiếc trở nên quá mỏng manh để đi trình diễn.”
Ông Alexander Vuving là giáo sư tại Trung Tâm Nghiên Cứu An Ninh Chính Trị Á Châu – Thái Bình Dương (Daniel K. Inouye Asia-Pacific Center for Security Studies) ở Honolulu, Hawaii. Ông có nhiều bài phân tích thời sự chính trị Việt Nam và khu vực, hoặc trả lời phỏng vấn, trên các tạp chí nổi tiếng thế giới. (TN) [kn]
