HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Lương không đủ sống, vật giá leo thang, lại bất mãn về tiền thưởng Tết có thể đẩy giới công nhân lao động tại Việt Nam vào thế phải đình công.
Vào những ngày dẫn đến Tết truyền thống âm lịch, những cuộc đình công thường thấy xảy ra tại Việt Nam khi tiền thưởng Tết hoặc quá ít ỏi, hoặc không có. Dù giàu hay nghèo, mọi gia đình đều có những khoản chi tiêu mua sắm.
Những tháng gần đây dẫn đến cuối năm 2022, rất nhiều xí nghiệp gồm cả đại công ty như Samsung, đã cắt giảm giờ làm của nhân viên. Sự cắt giảm chi tiêu tại những thị trường tiêu thụ hàng hóa như Mỹ và Châu Âu đã buộc các nhà cung cấp tại Châu Á giảm mức cung cấp. Một số công ty bị cắt đơn đặt hàng đã cho nhân công nghỉ việc.
Dù nhiều hãng đã chuyển dây chuyền sản xuất từ Trung Quốc sang Việt Nam, nhưng tình hình thương mại toàn cầu “thắt lưng buộc bụng” làm cho khoảng 430,000 công nhân tại Việt Nam bị cắt giảm giờ làm. Cắt bớt giờ làm vào dịp này đồng nghĩa với chuyện không có Tết giống như người ta mong muốn. Đồng lương èo uột sống đã khó, bây giờ là lúc phải chi tiêu nhiều hơn cho Tết nhất làm sự khốn đốn gia tăng.
Theo một nhà nghiên cứu về tình hình lao động tại Việt Nam, bình thường có khoảng 1 triệu người thất nghiệp trong khoảng 50 triệu người lao động. Không thấy nhà cầm quyền CSVN đưa ra con số thống kê nào về tình hình thất nghiệp trước thềm Tết Quý Mão. Chỉ thấy một vài bài viết trên mặt báo trong nước về nỗi khó khăn của giới công nhân trong dịp này, viết lai rai mấy tuần qua.
Suốt những năm qua, công nhân tại Việt Nam tự đình công đòi hỏi quyền lợi, không qua sự cầm đầu của tổ chức công đoàn. Hiện nay, các tổ chức công đoàn nằm trong hệ thống Tổng Liên Đoàn Lao Động Việt Nam đều do đảng kiểm soát, phục vụ nhu cầu chính trị của đảng CSVN, không phục vụ quyền lợi công nhân.
Cho nên, phần lớn các vụ đình công đều không được hệ thống báo đài do đảng và nhà nước kiểm soát đưa tin. Tết Nhâm Dần vừa qua, hàng chục cuộc đình công khắp nơi trước và sau Tết chỉ một số ít được mọi người biết đến. Theo Tổng Cục Thống Kê Hà Nội, trong năm 2022, đã xảy ra 144 vụ đình công tại Việt Nam, nhiều hơn 53 vụ xảy ra năm 2021 trước đó.
Theo một bài viết trên tạp chí Nikkei, khả năng đình công có thể xảy ra nhiều hơn trong năm nay dù giới công nhân hiểu tình hình kinh tế thế giới và hoạt động sản xuất mà họ là thành phần, liên hệ chặt chẽ với nhau. Giám đốc một công ty đồ gỗ xuất cảng cho hay họ cũng nghe đồn đãi về khả năng có thể có đình công khi số tiền được nhận lãnh khi bị sa thải hay thưởng Tết quá thấp.
Để chặn trước các cuộc đình công có thể xảy ra, nhà cầm quyền các địa phương cũng như chức sắc công đoàn khuyến cáo các công ty nên trả tiền cho công nhân đúng hạn. Năm 2021, để kịp sản xuất cung cấp hàng cho các thị trường bán dịp Giáng Sinh, nhiều công ty thúc giục công nhân ngủ ngay tại hãng xưởng để làm, khi dịch COVID-19 đang hoành hành cả nước.
Năm nay, hàng không bán được nhanh vì dồn ứ từ mùa trước, các nhà tiêu thụ không đặt thêm hàng mới hoặc cắt giảm số lượng. Các công nhân tại Việt Nam trông chờ “tăng ca” tức làm thêm giờ để có thêm tiền phụ trội tiêu Tết thì lại không có. Thậm chí còn mất cả việc làm.
Cuối Tháng Mười Một, 2022, báo đài nhà nước căn cứ theo tin của Tổng Liên Đoàn Lao Động Việt Nam nói 25 địa phương trong số hơn 60 tỉnh thành cả nước “có người lao động bị ảnh hưởng đến việc làm, đời sống,” phần lớn tại các xí nghiệp đồ gỗ, da giày và quần áo xuất cảng. (TN) [kn]
