HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Các tổ chức nhân quyền quốc tế, gồm cả Liên Hiệp Quốc, thúc giục Việt Nam trả tự do cho các nhà hoạt động bảo vệ môi trường.
Một liên minh gồm nhiều tổ chức xã hội dân sự bảo vệ nhân quyền quốc tế thành lập một trang mạng standwithbach.org có tên là “Stand with Bach” (Đứng Chung với Bách) kêu gọi nhà cầm quyền Việt Nam trả tự do ngay lập tức cho ông Đặng Đình Bách hiện đang bị bỏ tù vì hoạt động bảo vệ môi trường.
“Ông Bách là một trong những nhân vật hàng đầu bảo vệ môi trường nhưng lại bị bỏ tù khi bị vu cho tội trốn thuế. Tội danh này ngày càng được sử dụng nhiều hơn nhằm bịt miệng xã hội dân sự tại Việt Nam. Việc hình sự hóa mỗi ngày một nhiều hơn tại Việt Nam đối với các người hàng đầu bảo vệ môi trường cần phải chấm dứt,” bà Maureen Harris, cố vấn cấp cao của tổ chức International Rivers, phát biểu.
Lời kêu gọi phổ biến trên trang mạng standwithbach.org được đưa ra nhân dịp đánh dấu một năm kể từ khi ông Bách, một luật gia về các vấn đề môi trường, bị kết án năm năm tù. Mọi người biết rằng cáo buộc “trốn thuế” dùng để áp đặt bản án năm năm tù đối với ông Đặng Đình Bách chỉ là cái bình phong nhằm bịt miệng những ai và tổ chức dân sự không nằm trong hệ thống tay chân mà nhà cầm quyền sai khiến.
Các tổ chức quốc tế cùng đứng trên trang mạng standwithbach.org gồm có Global Witness (Nhân Chứng Toàn Cầu), Friends of the Earth US (Bạn Hữu của Trái Đất ở Mỹ), Earthrights International (Quyền Trái Đất Quốc Tế), International Land Coalition (Liên Minh Đất Đai Quốc Tế), Grassroots Foundation (Quỹ Cấp Cơ Sở), và International Rivers (Sông Quốc Tế).
Ông Đặng Đình Bách là giám đốc Trung Tâm Nghiên Cứu Pháp Luật và Chính Sách Phát Triển Bền Vững (LPSD). Hợp tác với ông còn có nhà báo Mai Phan Lợi và ông Bạch Hùng Dương. Tại phiên tòa sơ thẩm ngày 24 Tháng Giêng, 2022, ông Đặng Đình Bách bị kết án năm năm tù, ông Mai Phan Lợi bị án bốn năm tù, ông Bạch Hùng Dương bị án ba năm rưỡi tù.
Tại phiên tòa phúc thẩm mấy tháng sau đó, hai ông Lợi và Dương được giảm án mỗi người ba tháng, trong khi ông Bách cương quyết không nhận tội nên vẫn bị y án khi bị cho rằng “trốn thuế” tới 1.3 tỷ đồng ($55,400).
Theo các tổ chức quốc trế nói trên, hoạt động của ông Đặng Đình Bách cổ võ Việt Nam giảm dần sự lệ thuộc vào nhiệt điện than, một trong những nguyên nhân kích thích trái đất nóng lên nhanh hơn.
Trung tâm LPSD hoạt động bảo vệ cộng đồng trước những chất thải độc hại, cổ võ từ bỏ dần chất thải plastic, đồng thời hậu thuẫn cho nhà nước chuyển đổi từ nhiệt điện than sang các loại năng lượng tái tạo.
“Tôi không thể nào ngờ dược rằng chồng tôi lại bị bỏ tù cho những việc ông ấy làm là giúp đỡ mọi người,” trang mạng standwithbach.org dẫn lời bà Trần Phương Thảo, vợ ông Bách. “Ưu tiên hàng đầu của chồng tôi là sức khỏe và hạnh phúc của nhân dân Việt Nam.”
Gần đây bà cũng kêu gọi nhà cầm quyền Việt Nam trả tự do để ông Bách về ăn Tết với gia đình.
Theo tổ chức nói trên, ông Bách cũng như các người bạn cùng bị bắt đã không được xử án công bằng. Ngay như các chuyên viên Liên Hiệp Quốc cũng cho rằng việc kết tội ông Bách là do các toan tính chính trị của chế độ.
Khi bỏ tù ông Bách, một người hoạt động bảo vệ môi trường khác là bà Ngụy Thị Khanh, giám đốc Trung Tâm Phát Triển Sáng Tạo Xanh (Green ID), cũng đã bị áp đặt tội danh “trốn thuế.”
Tháng Mười, 2022, ông António Guterres, tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, đã đến thăm Việt Nam. Ông đã kêu gọi Việt Nam trả tự do cho các người hoạt động môi trường cũng như những người vận động nhân quyền, tự do thông tin nhưng không hề thấy tác dụng. (TN) [qd]
