HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bắt mở cửa bán xăng dù người ta lỗ vốn, chính sách “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” vẫn chưa chịu cởi trói ngay cho giới bán lẻ.
Các báo tại Việt Nam đưa tin tại cuộc họp ở Ủy Ban Kinh Tế của Quốc Hội Việt Nam ngày 28 Tháng Hai, Bộ Công Thương và Bộ Tài Chính “giải trình” về tình hình thị trường xăng dầu khủng hoảng mấy tháng vừa qua và các biện pháp cần phải thi hành để đối phó.
Ngoài các bộ ngành của chính phủ tại cuộc họp, còn có sự hiện diện và phát biểu của một số chuyên viên kinh tế cũng như giới kinh doanh xăng dầu trong nước. Hầu hết các báo đưa tin theo kiểu có chuyện đó xảy ra nhưng không cho người đọc biết cái người ta cần biết nhất.
Giới kinh doanh bán lẻ xăng dầu, tức các cây xăng, lâu nay bị ép phải bán lỗ nhưng không được đóng cửa, họ được giải quyết thế nào để tránh khủng hoảng thị trường tiêu thụ kéo dài, thì các báo đều không nói. Chỉ có một báo duy nhất là VNExpress đưa tin “Doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu tiếp tục đòi chiết khấu.”
Một cách đơn giản, “chiết khấu” là nhóm từ chỉ tỉ lệ giảm giá từ công ty bán sỉ cho công ty bán lẻ, nhờ đó, khi bán hàng ra họ còn tí tiền lời để kinh doanh. Những tháng gần đây, giới kinh doanh bán lẻ xăng dầu bị các công ty bán sỉ bán hàng cho với “chiết khấu bằng không.”
Vì giá bán sỉ cũng như giá bán lẻ đều do nhà nước ấn định, chủ cây xăng khi bán ra, như vậy, phải tự nuốt tất cả mọi tốn kém từ lương nhân viên, tiền thuê nhà, đất, hao hụt bốc hơi, trả lãi ngân hàng… nói gì tới tiền lời dư ra cho kẻ kinh doanh. Theo lời kêu rên của giới kinh doanh bán lẻ xăng dầu trong cuộc họp ở Quốc Hội, họ đã bị lỗ tổng cộng khoảng 3,000 tỷ đồng ($126.2 triệu) đến 4,000 tỷ đồng ($168.3 triệu) hơn một năm qua.
Đó là hệ quả từ “cơ chế điều hành thị trường không phù hợp,” theo bản tin VNExpress. Cơ quan nắm “cơ chế điều hành” thị trường xăng dầu tại Việt Nam lâu nay là hai bộ Công Thương và Tài Chính phối hợp. Giới kinh doanh xăng dầu đã nhiều lần yêu cầu sửa đổi chính sách lỗi thời gây ra cuộc khủng hoảng, kêu gọi phải giải quyết ngay nhưng tới nay vẫn chưa thấy.
Giá nhập cảng và sản xuất xăng dầu tại Việt Nam lên xuống theo thị trường thế giới từng ngày, nhưng lối điều hành “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” theo định kỳ, nhanh nhất là sau 10 ngày mới điều chỉnh. Thêm nữa, nhà nhập cảng hay công ty bán sỉ lại có quyền cho nhà bản lẻ bao nhiêu phần trăm “chiết khấu” nên chẳng còn gì cho nhà bán lẻ, đẩy họ vào chỗ chết.
Chuyên gia kinh tế Nguyễn Đình Cung, cựu viện trưởng Viện Quản Lý Kinh Tế Trung Ương, dịp này thúc giục “cơ quan quản lý xăng dầu cần giải quyết ngay bất cập trước mắt là đưa ra giải pháp để hệ thống bán lẻ không lỗ.” Theo ông, “bán lẻ là khâu quan trọng nhất trong chuỗi cung ứng xăng dầu, nên phải duy trì, phát triển chứ đừng để mắt xích này hao mòn.”
Rất nhiều cây xăng đóng cửa nghỉ bán vì không chịu được lỗ vốn mãi, đã bị phạt và bị dọa rút giấy phép kinh doanh. Theo Dân Trí tường thuật, cuộc họp ở Ủy Ban Kinh Tế Quốc Hội không hề thấy hai bộ Công Thương và Tài Chính trả lời thẳng cho giới kinh doanh bán lẻ xăng dầu về cái kẹt của họ.
Chỉ thấy “lãnh đạo Bộ Công Thương khẳng định đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài Chính trong việc tính toán, xác định, điều hành giá xăng dầu trong nước, bảo đảm phù hợp với diễn biến giá xăng dầu thế giới; sử dụng linh hoạt, hiệu quả công cụ quỹ bình ổn giá nhằm hạn chế mức biến động mạnh của giá xăng dầu trong nước so với biến động của giá thế giới.” (TN) [qd]
