HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Không riêng gì các nhà đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp tư nhân trong nước, các đại gia quốc doanh cũng kêu ca về “vướng mắc cơ chế”.
Hôm Thứ Bảy, 18 Tháng Ba, các tập đoàn và tổng công ty quốc doanh hàng đầu của CSVN “nêu các kiến nghị để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp” khi họp với Thủ Tướng Phạm Minh Chính. Cuộc họp diễn ra khi đang có những dấu hiệu nền kinh tế đối diện nhiều khó khăn.
Theo tường thuật trên trang “chinhphu.vn,” ba tập đoàn và tổng công ty hàng đầu tại Việt Nam gồm Tập Đoàn Dầu Khí (PVN), Tổng Công Ty Lương Thực Miền Bắc (Vinafood1) và Tập Đoàn Hóa Chất (Vinachem) đều kêu ca về các khó khăn mà họ đang đối diện. Trong đó, cơ chế, chính sách của nhà nước lại là cái rào cản lớn nhất.
Nguồn tin trên thuật lời tổng giám đốc PVN than thở rằng cơ chế giải ngân vốn đầu tư cho các dự án lớn đều cần phải tháo gỡ. Đại điện Vinafood1 kêu gọi “hoàn thiện hành lang pháp lý” để giúp doanh nghiệp “cơ cấu lại tài chính, đầu tư hiệu quả”. Còn Vinachem thì cũng đòi sửa nhiều luật về thuế để “giảm bớt khó khăn trong hoạt động xuất khẩu”.
Tại cuộc họp kể trên, ông Nguyễn Hồng Diên, bộ trưởng Bộ Công Thương nhìn nhận “Quy định hiện hành về doanh nghiệp nhà nước (DNNN) nói chung còn bất cập, chồng chéo, bị phân tán tại nhiều văn bản, các tập đoàn, tổng công ty chưa thực sự có quyền tự chủ theo cơ chế thị trường, các văn bản quy phạm pháp lý chưa quy định rõ thẩm quyền của các cơ quan quản lý nhà nước trong quản lý các DNNN.”
Hậu quả là cơ quan quản lý vốn của nhà nước và DNNN cũng như các bộ ngành quản lý “hiểu khác nhau” dẫn đến chậm trễ trong đầu tư, phối hợp các bộ ngành, địa phương, thẩm quyền phê duyệt, theo báo Công Thương, cơ quan của Bộ Công Thương.
Các tập đoàn và tổng công ty quốc doanh tại Việt Nam xưa nay nổi tiếng “lãi giả, lỗ thật”. Khi báo cáo tổng kết thường khoe lãi lớn, nhưng khi cần vòi thêm tiền đều khai lỗ.
Theo một bản báo cáo giữa Tháng Mười 2022, tính đến cuối năm 2021, Việt Nam có 826 doanh nghiệp “có vốn góp của nhà nước”; trong đó có 673 doanh nghiệp vốn hoàn toàn của nhà nước và 153 doanh nghiệp “có cổ phần, vốn góp của nhà nước”.
Các định chế tài trợ quốc tế đã rất nhiều lần thúc hối bán hay giải thể các DNNN thay vì phải liên tục bơm tiền nuôi dưỡng những cái ổ tham nhũng từ năm này sang năm khác.
Hãng hàng không quốc doanh Air Vietnam là một điển hình, theo báo cáo hồi đầu năm 2023, “lỗ lũy kế” ba năm 2020, 2021 và 2022 là khoảng $1.5 tỉ.
Một kế hoạch được đưa ra để “thoái vốn” tại 141 doanh nghiệp nhà nước giai đoạn 2021-2025 được tiến hành nhưng rất chậm. Tạp chí Diễn Đàn Doanh Nghiệp ngày 4 Tháng Mười 2022 dẫn một báo cáo của Bộ Tài Chính CSVN cho hay “Trong 9 tháng đầu năm 2022, vấn đề cổ phần hóa, thoái vốn DNNN gần như dậm chân tại chỗ”.(TN) [kn]
