WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ vừa đưa ra báo cáo nhân quyền Việt Nam năm 2022 hôm Thứ Hai, 20 Tháng Ba, trong đó nhắc đến vụ bà Nguyễn Phương Hồng, một trợ lý tập đoàn Vạn Thịnh Phát, bị chết “bí ẩn.”
Ngày 8 Tháng Mười, 2022, bà Hồng (38 tuổi) bị bắt cùng bà Trương Mỹ Lan (66 tuổi, chủ tịch HĐQT công ty cổ phần tập đoàn Vạn Thịnh Phát), bà Trương Huệ Vân (34 tuổi, tổng giám đốc công ty cổ phần tập đoàn quản lý bất động sản Windsor), và ông Hồ Bửu Phương (50 tuổi, cựu chủ tịch HĐQT công ty cổ phần chứng khoán Tân Việt, cựu phó tổng giám đốc phụ trách tài chính tập đoàn Vạn Thịnh Phát) với cáo buộc gian dối trong phát hành và mua bán trái phiếu, chiếm đoạt hàng nghìn tỷ đồng, theo truyền thông Việt Nam.
Tuy nhiên, chỉ hai ngày sau, bà Hồng chết một cách “bí ẩn.”
“Vào ngày 10 Tháng Mười, 2022, bà Nguyễn Phương Hồng, một trợ lý tại tập đoàn Vạn Thịnh Phát bị chết, hai ngày sau khi bị bắt vì liên quan đến một cuộc điều tra các lãnh đạo của tập đoàn,” báo cáo của Bộ Ngoại Giao Mỹ viết. “Truyền thông nhà nước ban đầu đưa tin về ‘cái chết bất ngờ’ của bà Hồng, nhưng sau đó xóa tất cả các bài liên quan đến cái chết này.”
Báo cáo của Mỹ nêu rằng Việt Nam vẫn là một nước Cộng Sản độc tài đảng trị. Các quyền tự do căn bản của người dân chỉ có trên giấy, không có trong thực tế.
Trong bản báo cáo, phần nói về Việt Nam dài 22 trang dẫn chứng một số vụ việc tiêu biểu để chứng minh.
Ngay trong phần đầu giới thiệu bản tường trình nhân quyền Việt Nam xuyên qua các dẫn chứng, Hà Nội làm ngược lại các cam kết quốc tế về nhân quyền trong năm 2022. Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ nói rằng nhà cầm quyền dung dưỡng cho công an lạm dụng quyền hành nhưng không bị trừng phạt. Dân chúng bị siết các quyền tự do căn bản, từ tự do ngôn luận đến cư trú, tự do bầu cử ứng cử, còn nhà cầm quyền thì tham nhũng.
Trong phần thứ nhất của bản tường trình, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ dẫn chứng nhiều trường hợp chết đầy nghi vấn của những người mới bị bắt tạm giam để cáo buộc rằng CSVN dung dưỡng cho công an giết người. Ít nhất sáu người chết bất thường năm 2022 khi bị công an bắt giam mà người ta tin rằng hoặc bị tra tấn hoặc đầu độc diệt khẩu. Dù vậy họ đều bị khỏa lấp bằng những tuyên truyền như tự tử hoặc chết bệnh.
Người ta bị bắt giam một cách độc đoán, nhiều khi như bắt cóc giữa đường mà không hề có án lệnh của tòa án. Trong khi bị giam giữ, người ta không được phép gia đình thăm gặp, luật sư cũng không được tiếp xúc cho đến gần ngày bị lôi ra tòa kết án mới được gặp một lúc. Nhiều luật sư từng tố cáo thẩm phán xử án đã bất chấp Luật Tố Tụng Hình Sự để đưa ra các bản án phi lý, bất công.
“Hiến Pháp (CSVN) và luật lệ cấm tra tấn bạo lực, đe dọa, đánh đập hoặc bất cứ hình thức đối xử nào làm tổn hại cơ thể hay sức khỏe, hoặc là ảnh hưởng tới danh dự, nhân phẩm của người bị bắt giam. Tuy nhiên, người bị bắt giam thường cáo buộc đã bị công an sắc phục hay thường phục ngược đãi, tra tấn khi bị bắt, thẩm vấn hay giam giữ,” bản tường trình viết.
Hiến và luật pháp của chế độ xác nhận người dân có quyền tự do phát biểu, dù vậy, “nhà cầm quyền lại không tôn trọng các quyền ấy,” phúc trình viết. Không những vậy, họ còn đưa ra một số luật rõ ràng xâm phạm quyền tự do phát biểu, vu cho người ta tội “tuyên truyền chống nhà nước,” “lợi dụng các quyền tự do dân chủ…,” “phá hoại chính sách đoàn kết…”
Bản tường trình của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ nói rằng đến giữa Tháng Chín, 2022, ít nhất đã có 173 người bị nhà cầm quyền CSVN tống giam, trong đó 24 người chưa có án. Người ta chỉ thực thi các quyền tự do căn bản được xác định trong hiến pháp nhưng lại bị áp dụng tùy tiện các điều luật hình sự mà cả Ủy Ban Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc cũng từng lên án nhiều lần.
Quyền tự do tôn giáo tín ngưỡng tại Việt Nam đã bị giới hạn chặt chẽ. Chỉ có các tổ chức tôn giáo nằm trong hệ thống kiểm soát và điều khiển của nhà nước mới dễ dàng hoạt động. Các tôn giáo, hệ phái độc lâp đều gặp khó khăn, thậm chí đàn áp quyết liệt. Theo bản phúc trình trên, các sắc dân thiểu số vừa bị phân biệt đối xử, vừa bị đàn áp tôn giáo nghiêm trọng.
Hiến Pháp CSVN nói công dân có quyền bầu cử và ứng cử nhưng trong thực tế hoàn toàn ngược lại. Chỉ có những ứng cử viên là các đảng viên đảng CSVN được cài cắm vào các Hội Đồng Nhân Dân địa phương và Quốc Hội ở trung ương theo những cách lựa chọn độc đoán nhằm gạt ra ngoài tất cả những người ngoài đảng.
Bất cứ ai vận động nhân quyền, đòi hỏi tự do tôn giáo, tự do báo chí, hội họp, nghiệp đoàn, đều bị coi là chống đảng, chống chế độ và dẫn đến đàn áp, khủng bố, tù tội. “Nhà cầm quyền thường xuyên cáo buộc những ai cổ võ nhân quyền, dân chủ là những người hành động chống lại đảng và nhà nước,” bản phúc trình Bộ Ngoại Giao Mỹ viết.
Nói chung, nhà cầm quyền CSVN làm ra Hiến Pháp, luật lệ nhưng áp dụng tùy tiện theo nhu cầu tuyên truyền.
Hồi đầu năm, Bộ Ngoại Giao Mỹ mở chiến dịch vận động vì công lý cho tù nhân chính trị trên thế giới (Without Just Cause Political Prisoners Campaign). Trong số những người nêu tên trong danh sách vận động của chiến dịch này, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ nêu tên bà Phạm Đoan Trang, một nhà báo độc lập và quả cảm, hiện đang bị bỏ tù tại Việt Nam với bản án chín năm tù. (TN) [qd]
