Hoàng Vy/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Trong số các luận điệu xuyên tạc về vaccine COVID-19, có một điều đánh vào tâm lý của các bậc làm cha mẹ, đó là liệu vaccine có hiệu quả và an toàn với trẻ con hay không. Qua nhiều cuộc phỏng vấn của phóng viên Người Việt, rất nhiều phụ huynh trong cộng đồng Việt Nam ở Little Saigon bộc lộ nhiều phân vân, do dự khi đứng trước quyết định cho con chích ngừa.
Ảnh hưởng của tin giả trong cộng đồng người Việt
Theo Bác Sĩ Quỳnh Kiều, chủ tịch Project Vietnam Foundation, có ba khuynh hướng rõ nét trong quyết định của các bậc cha mẹ đối với việc chích ngừa COVID-19 cho con. Thứ nhất, bản thân mình không chích ngừa và cũng không cho con cái chích ngừa. Thứ hai, bản thân chích ngừa và cũng cho con mình được chích ngừa. Thứ ba, bản thân chích ngừa nhưng ngần ngại không cho con chích ngừa.
Trả lời phỏng vấn nhật báo Người Việt, chị Yến Huỳnh, kỹ sư điện, cư dân Orange, khẳng định chị không chích vaccine và cũng không để con trai 4 tuổi chích.
Chị nói thêm: “Tôi có các biện pháp khác để tăng hệ miễn dịch cho mình và con vượt qua các đợt cảm cúm. Nhất là trong bối cảnh hiện nay, COVID-19 đã là một loại cúm thông thường. Và bây giờ nước Mỹ đã đạt được miễn dịch cộng đồng.”
Nhưng khi được hỏi, nếu mọi người không chích ngừa thì làm sao đạt được miễn dịch cộng đồng, vị độc giả này không có câu trả lời.
Chị Emily Huỳnh, cư dân Garden Grove, cho biết chị chích ngừa vaccine COVID-19 với các mũi tăng cường đầy đủ, nhưng không cho con mình chích ngừa. Lý do được chị đưa ra là có quá nhiều thông tin hiện nay cho thấy vaccine chưa được thử nghiệm diện rộng ở trẻ em, và “thử nghĩ đi, đâu có cha mẹ nào chịu đưa con mình còn non nớt như vậy ra làm vật thí nghiệm vaccine.”
Ngoài ra, với các thông tin chị Emily đọc được trên Facebook, và từ một người bạn thân là y tá ở bệnh viện nhi đồng Orange County (CHOC), mà chị không cho biết tên, chị quả quyết vaccine sẽ làm hại đến sự phát triển về sau của con, nên chị quyết định không cho con mình chích ngừa.
Bác Sĩ Ngô Bá Định cho biết nhiều người đạo Tin Lành, có lòng tin tuyệt đối vào các vị mục sư, nếu nghe lời giảng của vị nào chống vaccine, cũng sẽ nghe theo và không cho con mình chích ngừa.
Bên cạnh đó, không ít những người Việt ở Orange County, và các tiểu bang khác như Georgia, Florida, Ohio,… khi chúng tôi phỏng vấn đều cho rằng họ lo ngại việc trẻ em chích ngừa vaccine không phải vì một điều cụ thể nào mà xuất phát từ nỗi sợ hãi mơ hồ khi tổng hợp tất cả những thông tin đọc được trên mạng xã hội về một thứ gọi là “tác dụng phụ” của vaccine, cộng với “bản năng làm cha mẹ,” nên họ sợ đưa ra quyết định không chính xác cho sức khỏe của con, như lời của anh Tom Trần, cư dân ở Illinois, chia sẻ.
Cho nên, theo lời khuyên của Bác Sĩ Ngô Bá Định, các bậc cha mẹ nên có những cuộc trao đổi nghiêm túc với bác sĩ của mình (nếu đó là quyết định chích vaccine cho bản thân), và bác sĩ của con (nếu đó là việc chích ngừa vaccine cho con) trước khi đưa ra quyết định về việc này. Nhưng nhìn chung, cho đến hiện nay, theo nhiều tuyên bố của CDC cũng như giới y tế, vaccine COVID-19 vẫn an toàn và hiệu quả.
Ngại thì có ngại, nhưng không dám liều với COVID-19
Thế nhưng, có một điều đáng lưu ý rằng, bất chấp sự sợ hãi mơ hồ hay từ các nguồn thông tin giả về vaccine COVID-19 lan truyền trên mạng hoặc thông qua hình thức truyền miệng, tỉ lệ chích ngừa trong cộng đồng gốc Châu Á nói chung và trong cộng đồng Việt Nam nói riêng, lại khá cao.
Tại California, tính đến tuần lễ đầu tiên của Tháng Ba, đây là một trong những tiểu bang có tỉ lệ chích ngừa cao nhất nước Mỹ. Theo CDC, 77% trẻ em từ 12 tuổi trở lên đã chích ngừa ít nhất một mũi, và 67% đã chích ngừa đầy đủ.
Riêng ở Orange County, theo dữ liệu do Bác Sĩ Clayton Châu, giám đốc Sở Y Tế Orange County, cung cấp, tính đến ngày 27 Tháng Ba, số trẻ em chích ít nhất một mũi là 76% từ 12 tuổi trở lên, 42% từ 5-11 tuổi, và 10% dưới 4 tuổi.
Theo dữ liệu từ Bộ Y Tế California, khoảng 71% trẻ em gốc Việt ở Orange County từ 12 tuổi trở lên đã chích ngừa ít nhất một mũi. So với các sắc dân khác ở Orange County, tỉ lệ chích ngừa trong số trẻ em gốc Việt cao hơn một số cộng đồng khác. Ví dụ, tính đến đầu Tháng Ba, tỉ lệ chích ngừa trẻ em da trắng từ 12 tuổi trở lên tại Orange County là 78%, Latino 66%, theo dữ liệu từ Sở Y Tế Orange County.
So với các quận hạt khác ở California, Orange County có tỉ lệ chích ngừa tương đối cao. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng tỉ lệ có thể khác nhau giữa các sắc dân trong cùng một quận hạt bởi vì các trở ngại trong việc tiếp cận, sự hoài nghi vaccine, và các yếu tố khác.
Như đề cập ở trên, tỉ lệ người Việt chích ngừa vaccine COVID-19 có tương đương hoặc cao hơn một chút so với sắc dân khác.
Có một số nguyên nhân có thể giải thích được việc người gốc Châu Á nói chung và người gốc Việt nói riêng có tỉ lệ chích ngừa cao hơn so với các sắc dân khác trong nước Mỹ.
-Chuẩn mực văn hóa: Nền văn hóa Á Đông có truyền thống tuân thủ các quy định và luật lệ. Vì vậy, họ tuân theo quy định từ chính quyền liên bang và tiểu bang đưa ra như lệnh bắt buộc đeo khẩu trang cũng như chích ngừa, theo Bác Sĩ Quỳnh Kiều nhận định.
-Tiếp cận ngôn ngữ: Nhiều người Gốc Á nói được nhiều thứ tiếng có thể tiếp cận được thông tin về vaccine tốt hơn, giúp đưa ra quyết định sáng suốt hơn về việc chích ngừa. Như hai mặt của đồng tiền, ngôn ngữ là một thuận lợi và cũng là một rào cản đối với cộng đồng gốc Châu Á nói chung và gốc Việt nói riêng khi họ chỉ đọc được các thông tin về vaccine bằng ngôn ngữ mẹ đẻ, ở đây là tiếng Việt, trên các diễn đàn trên mạng xã hội. Vì vậy, sự hiện diện của các tổ chức y tế trong cộng đồng đóng một vai trò rất lớn trong việc kết nối và quảng bá thông tin về vaccine COVID-19 đến với cư dân.
-Sự tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe: Người gốc Châu Á nói chung và gốc Việt nói riêng, nhất là di dân hoặc người tị nạn, thường gặp trở ngại trong việc tiếp cận các dịch vụ y tế do ngôn ngữ, văn hóa hoặc tài chính. Tuy nhiên, một số nghiên cứu cho thấy, họ thường có bảo hiểm sức khỏe tỉ lệ cao so với các sắc dân khác. Điều này giúp họ dễ dàng hơn trong việc chích ngừa vaccine COVID-19.
Theo khảo sát của cơ quan thống kê dân số Hoa Kỳ, 91.5% người gốc Châu Á có bảo hiểm sức khỏe, cao hơn số trung bình cả nước là 89.5% vào năm 2019. Trong khi đó, cũng trong cùng năm, 82.9% người gốc Latino có bảo hiểm sức khỏe, thấp hơn mức trung bình toàn quốc. Cao nhất vẫn là người Mỹ da trắng với tỉ lệ bảo hiểm sức khỏe là 93.6%, cao hơn mức trung bình cả nước.
Một nguyên nhân nữa có thể giải thích vì sao người gốc Á nói chung và người Việt nói riêng chích ngừa nhiều vì họ quan tâm nhiều về sức khỏe, và làm việc trong môi trường có nhiều rủi ro với COVID-19 như bệnh viện, hoặc các ngành thiết yếu khác như vận chuyển, chợ, và an toàn công cộng. Theo bản khảo sát Tổ Chức Các Cộng Đồng Người Mỹ (ACS), có khoảng 130,000 người Việt làm việc trong ngành chăm sóc sức khỏe năm 2019, bao gồm các lĩnh vực như chuyên viên y tế, y tá, chuyên viên chăm sóc sức khỏe tại nhà, chuyên viên xã hội…
Điều cuối cùng, theo nhận định của Bác Sĩ Ngô Bá Định, cộng đồng Việt Nam nhìn về quê hương trong thời kỳ đỉnh dịch thấy tử vong vì COVID-19 quá lớn, trong khi đồng bào ở Việt Nam không có vaccine để chích. Mặt khác, sự qua đời của một số nhân vật nổi tiếng như ca sĩ Lệ Thu và ca sĩ Phi Nhung,… cũng gây ra ít nhiều tác động vào cộng đồng gốc Việt. [đ.d.]
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
