Tính điều hòa của tạng phủ

Bác Sĩ Đặng Trần Hào tốt nghiệp bác sĩ y khoa Đông Phương tại Samra University, Los Angeles, năm 1987, và được mời tham dự hội đồng State Board về Châm Cứu và Đông Dược. Mục này giúp cho ai muốn tìm hiểu về Đông Dược và muốn góp ý cho kho tàng Đông Dược phong phú hơn để phục vụ bệnh nhân. Quý vị có thể liên lạc bác sĩ qua email: [email protected] hoặc điện thoại (714) 714-0564 office và (714) 553-6183 cell.

Bác Sĩ Đặng Trần Hào

Y Khoa Đông Phương quan niệm con người và vũ trụ là một. Văn vật đồng nhất thể. (Hình minh họa: Lam Yik Fei/Getty Images)

Sinh lý là một môn học được tổng hợp từ nhiều môn học khác nhau như cơ thể học, mô học, tế bào học, thần kinh học, vât lý học và hóa học… Chúng ta có thể gọi các môn học ấy thuộc về hình và chất, gọi chung là hình chất.

Nhờ hình chất mà định vị được lục phủ, ngũ tạng và các cơ quan trong cơ thể. Nhờ chất như mỡ, thịt, protein và các khoáng chất mà biết được phản ứng hóa học, với sự đốt cháy do dưỡng khí để tạo thành năng lượng.

Tế bào tạo ra năng lượng cho sự hoạt động, phân phối, lan tỏa ra ngoài màng tế bào; đồng thời trong thời gian đó hoạt động liên tục và thẩm thấu những chất dinh dưỡng, những chất khác vào trong tế bào. Chức năng tế bào gồm tiêu hóa, thẩm thấu và tồn trữ những chất dinh dưỡng.

Cũng nhờ năng lượng mà các cơ quan lục phủ, ngũ tạng và các bô phận khác trong cơ thể mới làm việc nhịp nhàng và sinh hoạt điều hòa và sống động. Sự sinh hoạt và sống động đó chính là công năng. Sinh lý học đặc biệt nghiên về chức năng đó.

Y Khoa Đông Phương quan niệm con người và vũ trụ là một. Văn vật đồng nhất thể. Đại vũ trụ và con người phải liên kết với nhau và cùng nhau biến đổi từ âm qua dương (từ đêm qua ngày) và ngược lại từ ngày qua đêm (từ dương qua âm).

Tiểu thiên địa phải chuyên giải theo định luật đó, nếu không thì gây ra mất quân bình về âm dương trong cơ thể mà gây ra bệnh. Đồng thời chính nhờ vào Phật Giáo xác định “Vạn vật đồng nhất thể” mà ta có thể dùng khoa học thực nghiệm qua thảo môc và động vật để ứng dụng vào khoa học trị liệu và tìm hiểu cơ thể của sự sống.

Bắt đầu là khí, từ khí biến thành hình, rồi biến thành chất (khí được gọi là thái sơ, hình gọi là thái cực, chất được gói là thái tố). Khí gồm có sáu: Thiếu âm, thái âm, thiếu dương, thái dương, quyết âm, và dương minh. Sáu khí của trời kết hợp với ngũ hành của đất là thổ, kim thủy, mộc, hỏa để thành thiếu âm quân hỏa, thiếu dương tướng hỏa, thái âm thấp thổ, thái dương hàn thủy, quyết âm phong mộc và dương minh táo kim.

Khí là năng lượng của trời. Ngũ hành là năng lượng của đất kết hợp với nhau để tạo thành hình thái của mọi hiện hữu trên trái đất này, trong đó có con người. Quan niệm khí, hình và chất của vũ trụ biến thành tinh, khí và thần của Đông Y (chất là tinh như tinh khí, tinh huyết…).

Từ khí, tinh rồi tới thần là sự sống, là công năng hóa sự sống của sinh hoạt cơ thể, của lục phủ ngũ tạng. Đông Y nghiên cứu về cơ thể học rất sơ sài, không đào sâu vào chi tiết mà chỉ nhìn tổng thể. Tuy nhiên Đông Y nhờ vào dịch học, đặc biệt y dịch để hiểu về ngũ tạng và lục phủ như thận thuộc quẻ khảm, phế thuộc quẻ kiền, dạ dày thuộc quẻ cấn… (Điều này rất khó hiểu, nhờ dịch học để hiểu ngũ tạng, hay hiểu ngũ tạng rồi đồng hóa ngũ tạng theo quy ước vào quẻ của dịch học).

Nhờ chất như mỡ, thịt, protein và các khoáng chất mà biết được phản ứng hóa học, với sự đốt cháy do dưỡng khí để tạo thành năng lượng. (Hình minh họa: Adam Berry/Getty Images)

Tuy vậy, với nhiều chứng cớ, dựa vào những tương đồng của công năng các bộ phận sinh lý học đối với công năng của lục phủ ngũ tạng trong Đông Y.

Sau đây dùng sinh lý học để giải thích Đông Y một cách rõ ràng hơn.

Sinh hoạt cơ thể theo sinh lý học là nhờ nhiều yếu tố, thức ăn, dưỡng khí, nước… Bên cạnh đó có những cơ quan điều hợp như hệ thần kinh, hệ nội tiết… Sự sinh hoạt đó phải luôn luôn ở thế ổn định, ở thế quân bình, không thái quá và cũng không bất cập.

Sự ổn định đó là sự ổn định của nội môi trường. Muốn như vậy cơ thể lại có một hệ thống kiểm soát sự sinh hoạt, hệ thống này được gọi là hệ phản quỹ nghịch (negative feedback). Nếu mọi sinh hoạt có chiều thái quá thì phản quỹ nghịch sẽ làm giảm bớt tới mức cần thiết. Ngược lại, nếu mọi sinh hoạt bất cập thì phản quỹ nghịch sẽ làm tăng hoạt thêm tới mức cần thiết.

Sinh hoạt cơ thể theo Đông Y, khí huyết và âm dương, thủy hỏa cũng luôn luôn phải ở thế quân bình, nếu bị thiên thắng là có bệnh. Sự quân bình đó được chứa đựng trong ngũ hành tương khắc, tương sinh. Tuy khác với phản quỹ nhưng có mục đích tương tự.

play-rounded-fill

MỚI CẬP NHẬT