BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Ông Tần Cương, ngoại trưởng Trung Quốc, tuyên bố cần ổn định quan hệ song phương với Mỹ sau khi diễn ra một loạt “lời nói và hành động sai lầm” khiến quan hệ hai bên gia tăng thêm mức độ căng thẳng, theo Reuters trích dẫn cuộc họp giữa ông Tần và ông Nicholas Burns, đại sứ Mỹ tại Bắc Kinh hôm Thứ Hai, 8 Tháng Năm.
Đặc biệt, ngoại trưởng Trung Quốc nhấn mạnh rằng Mỹ cần phải sửa chữa cách tiếp cận vấn đề Đài Loan và tuân thủ nghiêm túc nguyên tắc “một Trung Quốc.”
Mối quan hệ giữa hai siêu cường hàng đầu thế giới trở nên tồi tệ vào năm ngoái khi bà Nancy Pelosi, chủ tịch Hạ Viện Mỹ lúc bấy giờ, đến thăm chính thức Đài Loan. Sự kiện này khiến Trung Quốc nổi giận, vì luôn xem Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình. Nhằm đáp trả, Bắc Kinh cắt đứt các kênh liên lạc chính thức với Mỹ, bao gồm cả kênh quân đội.
Căng thẳng hai bên giảm bớt vào Tháng Mười Một năm ngoái, khi hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc, Tổng Thống Joe Biden và Chủ Tịch Tập Cận Bình, gặp nhau tại hội nghị thượng đỉnh G20 ở Indonesia và cam kết đối thoại thường xuyên hơn.
Thế nhưng căng thẳng lại bùng lên khi vào Tháng Hai khi Mỹ phát hiện một khinh khí cầu do thám của Trung Quốc bay vào không phận. Ngoại Trưởng Antony Blinken phản ứng bằng cách hủy chuyến đi Bắc Kinh vốn đã được sắp xếp.
Theo ông Tần, một loạt các lời nói và hành động sai lầm của Mỹ làm suy yếu động lực tích cực trong mối quan hệ Trung Quốc – Mỹ. Chương trình nghị sự đối thoại và hợp tác mà hai bên thống nhất bị phá vỡ, khiến mối quan hệ song phương trở nên lạnh giá.
Trên Twitter tường thuật về cuộc đối thoại với ông Tần, Đại Sứ Burns lên tiếng về sự cần thiết của việc ổn định hóa quan hệ giữa hai nước.
Hồi tuần trước, Ngoại Trưởng Blinken bày tỏ hy vọng về một chuyến thăm Trung Quốc, cũng như tầm quan trọng của việc thiết lập lại các kênh liên lạc ở mọi cấp độ.
Cũng trong tuần trước, ông John Kerry, đặc phái viên khí hậu Mỹ, cho biết Trung Quốc mời ông đến thăm “trong thời gian tới” để đàm phán về việc ngăn chặn khủng hoảng khí hậu toàn cầu. Điều này càng tăng thêm hy vọng nối lại mối quan hệ giữa hai quốc gia quan trọng bậc nhất thế giới.
Tuy nhiên, Đài Loan vẫn là thử thách đầy gai góc trong quan hệ Trung – Mỹ.
Tháng trước, Trung Quốc triển khai tập trận xung quanh Đài Loan nhằm thể hiện thái độ trước cuộc gặp ở Los Angeles giữa bà Thái Anh Văn, tổng thống Đài Loan, và ông Kevin McCarthy, chủ tịch Hạ Viện Mỹ.
Kể từ năm 1979, mối quan hệ Mỹ – Đài Loan được điều chỉnh bởi Đạo Luật Quan Hệ Đài Loan. Theo đó, Mỹ có cơ sở pháp lý để cung cấp phương tiện tự vệ cho Đài Loan, nhưng Mỹ không bị bắt buộc phải hỗ trợ Đài Loan nếu hòn đảo này bị tấn công.
Trong thời gian qua, Tổng Thống Joe Biden từng lên tiếng khẳng định quân đội Mỹ sẽ tham chiến nếu Đài Loan bị xâm lăng.
Trong ngân sách 2023, Quốc Hội Mỹ phê duyệt mức viện trợ vũ khí cho Đài Loan là $1 tỷ. (MPL) [kn]
