HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Mạng xã hội Facebook thay vì cổ vũ cho quyền tự do thông tin lại tiếp tay với nhà cầm quyền CSVN siết chặt hơn với người dân tại Việt Nam.
Trong một bài viết hôm Thứ Hai, 19 Tháng Sáu, nhật báo Washington Post nêu ra những điều trái ngược mà ông Zuckerberg, chủ nhân Facebook đã thi hành chỉ vì mối lợi cả tỷ đô la tiền quảng cáo. Nếu muốn tiếp tục kiếm ăn ở Việt Nam, Facebook phải chiều theo đòi hỏi của nhà cầm quyền.
Theo Washington Post, bốn nhân viên của Facebook ở khu vực Á Châu yêu cầu giấu tên, một số tổ chức bảo vệ nhân quyền, những nhà quan sát kỹ nghệ truyền thông mạng và cả những người vận động hành lang (lobbyists) nêu ra những sự thật phũ phàng đó.
Khi mạng Facebook bắt đầu xuất hiện tại Việt Nam khoảng một thập niên trước, nó được coi như một cuộc cách mạng thông tin. Người dân có thể đưa tin, bình luận trực tiếp qua Facebook các biến cố thời sự bất cứ nơi nào ở Việt Nam mà nhà cầm quyền không thể bưng bít hay ngăn chặn. Thậm chí, người ở Việt Nam có thể phát hình trực tiếp (live stream) sự việc, biến cố khi sự việc đang diễn ra.
CSVN liên tiếp làm các luật lệ mới, ngày càng ngặt nghèo hơn, để bỏ tù người dân nhưng rất nhiều người vẫn không sợ. Ai có điện thoại thông minh hay máy computer vào Internet cũng đều có thể thấy tin tức, hình ảnh và nhiều khi kèm cả video clip các sự việc, từ đàn áp cưỡng chế đất, biểu tình chống công ty Formosa đầu độc biển miền Trung, chống các Luật Đặc Khu Kinh Tế, Luật An Ninh Mạng…
Những sự thật bị phơi bày công khai đó đã thúc đẩy CSVN gia tăng áp lực đối với các công ty chủ của mạng Facebook (Meta) và YouTube (Google). Họ đều là các công ty truyền thông mạng quốc tế gốc ở Mỹ.
Một nhân viên của Facebook cho hay ban đầu Facebook như là một phần của cuộc cách mạng thông tin tại Việt Nam khi số người sử dụng bùng nổ chóng mặt mà Facebook tin rằng họ là thành phần đóng góp cho cuộc cách mạng đó. Số người dùng Facebook tại Việt Nam đã giúp thị trường này đứng hàng thứ bảy trên thế giới.
CSVN nhiều lần bắn tiếng đòi Facebook nộp thuế lợi tức cũng như đe dọa cấm hoạt động tại Việt Nam nếu không thi hành các đòi hỏi kiểm duyệt nội dung.
Trên báo chí tại Việt Nam, nhiều lần Bộ Thông Tin Truyền Thông của chế độ khoe số lượng các trang mạng “độc hại” bị Facebook, YouTube khóa, xóa tức bóp chết theo lệnh của nhà cầm quyền ngày mỗi nhiều hơn.
Những thông tin, bình luận “nhẹ tội” thì chỉ bị xóa với cáo buộc “vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng,” sau một số lần thì trang cá nhân (Việt Nam gọi là tài khoản) có thể bị khóa một hay vài tháng, trừng phạt nặng hơn thì có thể khóa vĩnh viễn. Nhiều người đã từng khiếu nại với Facebook nhưng ít khi được giải thích thỏa đáng. Hàng trăm người đã bị CSVN bỏ tù vì những bài viết hoặc chia sẻ thông tin “độc hại” trên mạng xã hội.
Theo bài viết của Washington Post, công ty chủ Meta đã lập danh sách trong nội bộ một số lãnh tụ đảng CSVN không được phép đả kích trên Facebook, theo lời hai trong số bốn nhân viên khu vực Á Châu của Meta. Họ phải giấu tên để khỏi bị trả thù. Cái danh sách đó được giữ riêng dù trong nội bộ công ty Meta cũng không được biết cũng như không được công khai trước đây, đồng thời, kèm theo hướng dẫn kiểm soát nội dung trên mạng mà phần lớn theo đòi hỏi của nhà cầm quyền CSVN. Họ nói rằng cái danh sách đó duy nhất chỉ có đối với Việt Nam trong khu vực Đông Á.
Hiện nay, CSVN đang áp lực để siết chặt hơn nữa các cấm cản. Meta đang sửa soạn kiểm soát nội dung ngặt nghèo hơn sau khi CSVN ra lệnh mấy tháng gần đây, đòi phải giữ kho dữ liệu trên các máy chủ đặt tại Việt Nam. Điều này dẫn đến báo động về tính chất riêng tư và an ninh thông tin, theo những người có hiểu biết về các cuộc thảo luận trong nội bộ công ty Meta.
Công ty Meta không phản hồi trực tiếp đối với các câu hỏi của Washington Post về kiểm duyệt, về việc bóp nghẹt quyền thông tin của người sử dụng hoặc cái danh sách lãnh đạo CSVN.
Qua một bản tuyên bố, Rafael Frankel, giám đốc chính sách khu vực Đông Nam Á của Meta, nói rằng họ hãnh diện với đầu tư ở Việt Nam.
“Sự chú tâm của chúng tôi là bảo đảm có càng nhiều người Việt Nam sử dụng (Facebook) càng tốt khi họ có thể dùng nền tảng của chúng tôi xây dựng cộng đồng và thể hiện bản thân,” Frankel viết trên bản tuyên bố.
Điều này cũng đã từng thấy Meta đưa ra trước đây mỗi khi bị chỉ trích về sự hợp tác với nhà cầm quyền Cộng Sản siết chặt tự do thông tin.
Không phải chỉ có Meta gỡ bỏ các thông tin nhạy cảm theo lệnh của CSVN. Từ năm 2019, công ty Google, chủ nhân của YouTube, đã nhận được hơn 2,000 đòi hỏi từ CSVN buộc phải gỡ bỏ nội dụng mà họ đã thi hành hầu hết, theo dữ liệu của công ty. TikTok cho hay họ cũng đã gỡ bỏ hoặc siết lại 300 bài đăng tải từ Việt Nam hồi năm ngoái vì cho rằng vi phạm luật lệ nước này.
Hơn 70% trên tổng số 100 triệu dân tại Việt Nam dùng Facebook để chia sẻ thông tin, kinh doanh thương mại và gửi tin nhắn, theo dữ liệu của nhà cầm quyền. Nền tảng thông tin này được sử dụng nhiều nhất nên ăn trùm về quảng cáo thương mại, theo Hiệp Hội Thương Mại Điện Tử Việt Nam.
Tuy chính phủ khắp thế giới có quyền yêu cầu Meta gỡ bỏ nội dung, nhưng sự nhượng bộ của Meta đối với các đòi hỏi của CSVN nhằm tiếp tục kiếm ăn ở đây đã vượt quá những nhượng bộ họ đã từng thi hành ở các nước khác khu vực Đông Á, theo nhận định của một số nhà tư vấn và cựu nhân viên của Facebook.
Trong bản tin ngày 21 Tháng Mười, 2021, Washington Post đã phỏng vấn một số nhân viên của Facebook và được họ cho biết chính Mark Zuckerberg, chủ nhân của công ty này đã ra lệnh thuộc cấp thi hành các biện pháp kiểm duyệt nội dung theo đòi hỏi của CSVN. (TN) [kn]
