Bác Sĩ Đặng Trần Hào tốt nghiệp bác sĩ y khoa Đông Phương tại Samra University, Los Angeles, năm 1987, và được mời tham dự hội đồng State Board về Châm Cứu và Đông Dược. Mục này giúp cho ai muốn tìm hiểu về Đông Dược và muốn góp ý cho kho tàng Đông Dược phong phú hơn để phục vụ bệnh nhân. Quý vị có thể liên lạc bác sĩ qua email: [email protected] hoặc điện thoại (714) 714-0564 office và (714) 553-6183 cell.
Bác Sĩ Đặng Trần Hào
5-Minh Mục Địa Hoàng Hoàn (còn có tên là Ích Âm Thận Khí Hoàn)
Tức bài Lục Vị Gia Đương Quy Vĩ, ngũ vị tử, sài hồ (sài hồ để tả gan, thăng dương), để chữa chứng mắt mờ, kèm nhèm thêm cúc hoa.
6-Tri Bá Bát Vị Hoàn
Tức bài Lục Vị Gia Tri Mẫu và Hoàng Bá để tả hỏa. Khi tướng hỏa quá mạnh, một mình lục vị không đủ, phải gia thêm tri mẫu, hoàng bá để đè xuống, chỉ cần uống ba thang rồi trở lại lục vị. Dùng nhiều Tri Bá Bát Vị Hoàn sợ phạt mất hỏa (hoàng bá đắng, tính hàn, cố thận, mát thận, tri mẫu hàn nhuận phế, mát thận). Bệnh nhân thận thủy yếu, hay tiểu đêm, hoặc đi tiểu cấp tính thì dùng bài Tri Bá Bát Vị Hoàn.
Bổ thủy không gì bằng bài Lục Vị Địa Hoàng Hoàn gia giảm. Bài lục vị chỉ để bổ thận thủy. Nếu cả thận thủy và tì phế đều hư thì không thể dùng bài lục vị được, vì lục vị quá mát và thục địa quá nhiều không thể giúp cho tạng tì, lại thêm lục vị không thể giúp cho phế kim nếu không có vị thuốc dẫn tới phế như mạch môn đông, ngũ vị tử… do đó muốn cứu thận thủy và phế kim cùng một lúc phải dùng đến bài Tuyền Chân Nhất Khí, còn gọi là Cửu Âm Thang.
Tuyền Chân Nhất Khí
-Thục địa 27 gram
-Bạch truật 9 gram
-Hoa kỳ sâm 4 gram
-Mạch môn 9 gram
-Ngũ vị tử 9 gram
-Ngưu tất 3 gram
-Phụ tử 3 gram
Bài thuốc này do ông Hoàng Triệu Chương đời vua Mãn Thanh lập ra, mục đích để cứu thận thủy, phế kim và tì thổ.
Bài này để chữa những người già cả suy nhược hoặc suyễn súc, hoặc đàm nhiều, uống vào rất kiến hiệu. Có một số em bé mặt cứ ửng hồng là do âm hư, hỏa bốc lên, cho uống một vài thang thì hết ửng hồng (luôn luôn hồng là thủy hư, khi hồng, khi tái là hỏa hư).
Ý nghĩa bài thuốc
Bài Tuyền Chân là bài thuốc có tính liên hoàn: Thục địa, phụ tử đi về thận thủy: sâm. Truật, phụ tử trợ dương cho tỳ: Mạch môn, ngũ vị bổ phế, nhuận phế. Bài thuốc này mục đích cứu âm, tức cứu thận mà phải nhờ tới tì thổ và phế kim để tăng cường cho thủy – tăng cường cho thục địa, ngưu tất và phụ tử (tì thổ – sinh phế kim – sinh thận thủy).
Bài Kim Quĩ Thận Khí Hòa bổ mệnh môn, giúp tì thổ để trợ phế kim, khác với bài Tuyền Chân Bổ Thủy mà phải nhờ đến tì thổ và phế kim giúp sức. Tuyệt diệu.
Gia giảm
-Khí hư bội sâm.
-Giả dương (lưỡng thốn mạch phù, hay nôn ọe) thì bỏ sâm, vì sâm trợ hỏa.
-Tì hư bội bạch truật.
-Thủy quá hư bội thục địa.
-Phế nhiệt bội mạch môn.
-Dương hư lạnh bội phụ tử, thêm quế bì.
-Đau mỏi thêm đỗ trọng, tục đoạn.
Bài Hậu Thiên Lục Vị:
-Thục địa 30 gram
-Đương qui 15 gram
-Nhân sâm 9 gram
-Đan sâm 6 gram
-Táo nhân 9 grm
-Viễn chí 3 gram
Thêm gừng, táo tầu sắc uống.
Ý nghĩa bài thuốc
Thục địa, đương qui, táo nhân, viễn chí để bổ tâm huyết; Thục địa, đan sâm bổ tâm huyết; Nhân sâm để trợ sức.
Gia giảm
-Nóng tận xương, không có mồ hôi gia mẫu đơn bì.
-Nóng tận xương có mồ hôi gia địa cốt bì.
-Tướng hỏa bốc lên thêm tri mẫu, hoàng bá.
-Phiền, bứt rứt, không ngủ, thêm hoàng cầm, chi tử.
-Bụng đầy chướng thêm nhục thung dung, ngưu tất.
-Đàn bà kinh nguyệt bế thêm hương phu, đào nhân.
-Hành kinh lạnh thêm can khương, quế bì.
Để kết luận, chủ yếu của Đông y là nằm ở khí huyết, thủy hỏa, không cần nhớ nhiều bài thuốc, chỉ nắm lấy những bài thuốc căn bản về khí huyết như Tứ Quân, Tứ Vật, Qui Tì…Về thủy hỏa như Bát Vị Quế Phụ, Kim Quĩ Thận Khí, Lục Vị Địa Hoàng Hoàn, Bát Vị Tri Bá và Tuyền Chân Nhất Khí… chỉ từng ấy và hiểu được dược tính để tùy bệnh mà gia giảm, tùy bệnh mà kết hợp, phần nhiều hiệu quả…
