WASHINGTON D.C. (NV) – Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ dành ba năm kéo dài qua hai đời tổng thống nhằm điều tra vụ Google lạm dụng trái phép quyền lực đối với tìm kiếm trực tuyến nhằm giảm thiểu cạnh tranh. Để tự bảo vệ mình, Google đã chiêu mộ hàng trăm nhân viên và ba công ty luật sừng sỏ, chi hàng triệu đô la cho phí pháp lý và vận động hành lang.
Vào Thứ Ba, 12 Tháng Chín, một thẩm phán tại Tòa Án Liên Bang Hoa Kỳ thuộc District of Columbia bắt đầu xem xét các lập luận của Google tại phiên tòa đi vào trọng tâm của lời thắc mắc đã âm ỉ từ lâu: Có phải những công ty kỹ nghệ đáng gờm thống trị nhờ phạm luật?
Vụ án – U.S. et al. v. Google – là vụ xét xử về độc quyền đầu tiên của chính phủ liên bang trong kỷ nguyên mạng điện toán hiện đại, khi một thế hệ các công ty kỹ nghệ đã tạo ảnh hưởng to lớn đến thương mại, thông tin, diễn đàn công cộng, giải trí và lao động, theo báo New York Times. Phiên tòa chuyển cuộc chiến chống độc quyền chống lại các công ty đó sang một giai đoạn mới, chuyển từ thách thức việc mua bán và sáp nhập của họ sang kiểm tra sâu hơn các doanh nghiệp đã đưa họ lên nắm quyền.
Một vụ kiện về hệ quả của quyền lực kỹ nghệ đã không xảy ra kể từ khi Bộ Tư Pháp đưa Microsoft ra tòa vào năm 1998 vì vi phạm chống độc quyền. Nhưng kể từ đó, các công ty như Google, Apple, Amazon và Meta, công ty sở hữu Facebook và Instagram, đã dung hòa vào đời sống của người ta ở một mức độ thậm chí còn lớn hơn. Bất kỳ phán quyết nào từ phiên tòa đều có thể gây tác động lan rộng, làm trì trệ hoặc có khả năng gây suy thoái cho các công ty mạng điện toán lớn nhất sau nhiều thập niên tăng trưởng vùn vụt.
Rủi ro đặc biệt hệ trọng đối với Google, công ty ở Thung Lũng Silicon được thành lập năm 1998, đã lớn mạnh thành thế lực đáng gờm trị giá $1.7 ngàn tỷ nhờ trở thành nơi đầu tiên người ta chuyển sang tìm kiếm trực tuyến trên mạng điện tử. Chính phủ đã nêu trong đơn khiếu nại rằng họ muốn Google thay đổi hoạt động kinh doanh độc quyền, nhiều khả năng phải bồi thường thiệt hại và tự tái cơ cấu.
“Đây là một vụ kiện quan trọng, và là thời điểm tạo tiền lệ cho những nền tảng mới, nhằm tạo ra cường lực thị trường vững chắc và lâu dài,” Laura Phillips-Sawyer, giáo sư dạy luật chống độc quyền tại Trường Luật của đại học University of Georgia, cho biết.
Vụ án tập trung vào việc liệu Google có củng cố sự thống trị một cách bất hợp pháp và đè bẹp sự cạnh tranh bằng cách móc hầu bao cho Apple và các công ty khác để đặt công cụ tìm kiếm trên mạng điện toán của họ làm công cụ tìm kiếm mặc định trên iPhone cũng như trên các thiết bị và nền tảng khác hay không.
Google đã cóp nhặt được 90% thị trường công cụ tìm kiếm tại Hoa Kỳ và 91% trên toàn cầu, theo Similarweb, một công ty phân tích dữ liệu.
Thẩm phán Amit P. Mehta, người được Tổng Thống Barack Obama bổ nhiệm vào năm 2014, đang chủ trì phiên tòa không có bồi thẩm đoàn, và ông sẽ đưa ra phán quyết cuối cùng. Kenneth Dintzer, luật sư tranh tụng kỳ cựu 30 năm của Bộ Tư Pháp, sẽ dẫn dắt các cuộc tranh luận của chính phủ trong phòng xử án, trong khi John E. Schmidtlein, thuộc công ty luật Williams & Connolly, sẽ cùng phe với Google.
Cuộc đua tranh trong phiên tòa đã căng như dây đàn. Bộ Tư Pháp và Google đã trục xuất hơn 150 người trong vụ án và xuất bản hơn năm triệu trang tài liệu. Google đã lập luận rằng Jonathan Kanter, người đứng đầu đội chống độc quyền của Bộ Tư Pháp, có thành kiến vì công việc trước đây của ông là luật sư riêng đại diện cho Microsoft và News Corp. Bộ Tư Pháp đã cáo buộc Google tiêu hủy tin nhắn tức thì của các nhân viên, chứa thông tin liên quan tới vụ án.
Năm 2019, dưới thời Tổng Thống Donald J. Trump, Bộ Tư Pháp và Ủy Ban Thương Mại Liên Bang đã quyết định khởi sự các cuộc điều tra chống độc quyền mới đối với các công ty kỹ nghệ như một phần của cuộc trấn áp bình diện rộng. Bộ Tư Pháp đã đồng ý giám sát các cuộc điều tra về Apple và Google. (TTHN)
