SACRAMENTO, California (NV) – Học sinh trung học khắp Hoa Kỳ đang chuẩn bị nộp đơn vào nhiều đại học, và một vấn đề đang gây nhiều tranh cãi là học sinh sử dụng trí khôn nhân tạo (AI) để viết đơn.
Theo CalMatters hôm 12 Tháng Mười, hiện nay, hệ thống AI ngày càng tiến bộ, đang được sử dụng rất nhiều trong công nghệ đến cả nghệ thuật và cuộc sống hằng ngày. AI lấy dữ liệu từ mọi nơi của Internet để làm công việc được giao như vẽ tranh hay viết một lá thư. Điều đó đang gây ra nhiều tranh cãi vì công nghệ này bị lạm dụng, khiến nhiều người không muốn tự dùng khả năng của mình để viết thư hoặc viết đơn.
Mùa Thu của năm 2023 là mùa tuyển sinh viên đầu tiên mà các nhà điều hành đại học phải đối mặt với vấn đề đơn ghi danh do AI viết, về mặt thực tế và đạo đức của công nghệ này.
Một AI đang được nhiều người sử dụng là ChatGPT, chuyên viết nhiều câu trả lời và viết đơn hoặc thư cho người sử dụng. Người viết chỉ cần ghi yêu cầu, thêm một số chi tiết về bản thân hay về trường mình muốn nộp đơn là ChatGPT có thể viết một lá thư chỉ trong chốc lát.
Ông Josh Godinez, nhà tư vấn của trung học Centennial High School ở Riverside County, cho biết đây là một vấn đề không thể làm ngơ được vì học sinh trước sau gì cũng sử dụng AI để viết đơn vào đại học.
Đa số các nhà điều hành của trung học và đại học được CalMatters phỏng vấn đều đồng ý chuyện học sinh dùng AI để viết đơn ghi danh đại học là vi phạm quy định về đạo đức học đường và có thể bị đại học từ chối.
Tuy vậy, vấn đề này có nhiều khía cạnh cần được xem xét, và các quy định về AI vẫn chưa rõ ràng.
Bộ Giáo Dục California khuyến khích các học khu khám phá tiềm năng của AI trong các giáo trình khoa học điện toán hoặc là các giáo trình về truyền thông, nhưng cho các học khu tùy ý quyết định các sử dụng AI trong lớp học.
Nhiều học khu đang có quy định cấm ăn cắp ý tưởng, và có thể cấm học sinh sử dụng AI để viết đơn vào đại học vì công nghệ đó tổng hợp thông tin từ nhiều mẫu đơn trên mạng để viết đơn mà người sử dụng yêu cầu.
Điều đó có nghĩa là hầu hết học sinh trung học đang ghi danh vào đại học phần nào hiểu được các vấn đề về đạo đức khi sử dụng AI để viết đơn.
Bà Katherine Goyette, điều phối viên về khoa học điện toán của Bộ Giáo Dục California, cho biết: “Chúng tôi muốn học sinh hiểu AI hoạt động ra sao, nhưng cũng phải hiểu những ẩn ý về đạo đức. Chúng ta cần phải dạy học sinh cũng như các nhà giáo về công nghệ AI và cách học bằng công nghệ đó.”
Các đại học có thể cấm viết đơn bằng AI, nhưng vẫn chưa có cách hoàn toàn chính xác để chứng minh các đơn ghi danh được viết bằng AI.
OpenAI, công ty tạo ra ChatGPT, xóa công nghệ phát hiện thông tin do AI viết vào Tháng Bảy năm nay vì có nhiều thông tin do chính con người viết bị coi là AI viết.
Một học giả nói với tạp chí Wired, tỉ lệ chứng minh sai các đơn ghi danh đại học là do AI viết dù chỉ có 1% cũng không thể chấp nhận được. Điều đó có nghĩa là trong 1,000 người nộp đơn, 10 học sinh có thể bị cáo buộc ăn cắp ý tưởng hay ăn cắp văn tuy họ không làm điều đó.
Ông JR Gonzalez, giám đốc công nghệ của Sở Giáo Dục Los Angeles County, cho biết không có công cụ phát hiện AI nào chính xác 100%, và đến cả AI còn đưa ra thông tin sai lệch.
Quy định khác nhau về viết đơn bằng AI
Khoảng 1,000 đại học khắp Hoa Kỳ sử dụng trang web Common App để học sinh ghi danh, và trang web này mới đưa quy định cấm viết đơn bằng AI vào mục quy định gian lận trong Tháng Tám vừa qua. Một phát ngôn viên cho biết lý do của quyết định này là vì phản hồi từ nhiều đại học và muốn “theo kịp công nghệ liên tục thay đổi.”
Common App không xác nhận được học sinh nộp đơn có tự viết thật hay không, và đó là trách nhiệm của các đại học. Tuy vậy, nếu nhân viên của trang web này phát hiện được một học sinh ăn cắp ý tưởng, họ sẽ hủy tài khoản Common App của học sinh đó và còn báo cáo sự việc với đại học họ ghi danh.
Đại học USC sử dụng Common App để tuyển sinh viên và rất nghiêm khắc trong quá trình tuyển chọn và loại một học sinh ngay lập tức nếu biết họ dùng AI để viết đơn. Tuy nhiên, một phát ngôn viên nói với CalMatters, đại học này không có công cụ nào để phát hiện AI.
Chín trường đại học bậc cử nhân thuộc hệ thống đại học University of California (UC) cho phép những người nộp đơn sử dụng AI chỉ trong việc cho lời khuyên và chỉnh sửa, nhưng mọi mẫu đơn và lá thư phải do học sinh tự viết.
Quy định của UC cho thấy các nhà điều hành thường xuyên kiểm tra các mẫu đơn và thư ghi danh, còn có thể đòi người viết xác nhận và sẽ có những biện pháp phù hợp nếu phát hiện ăn cắp ý tưởng.
Ông Ryan King, phát ngôn viên của UC, cho rằng học sinh tốn nhiều thời gian hơn khi sử dụng AI so với tự viết thư vì phải viết yêu cầu cho ChatGPT rất rõ ràng. Điều đó làm họ tốn nhiều thời gian hơn so với tự viết thư và trả lời những câu hỏi do đại học đặt ra.
Những đại học chấp nhận trả lời phỏng vấn của CalMatters cho biết AI là một công cụ tốt, giúp học sinh có dàn bài cho lá thư ghi danh, nhưng không thể nào thay thế được giọng văn của con người vì không thể nói rõ được những kinh nghiệm trong cuộc sống và thể hiện được cá tính của người viết.
Ngoài ra, các đại học còn đặt ra giới hạn về số từ trong thư. Một lá thư của Common App không được quá 650 từ. Hệ thống UC thì yêu cầu viết bốn đoạn văn trả lời trong thư, và mỗi đoạn chỉ được 350 từ.
Đại học Pomona College cũng tuyển sinh viên bằng Common App, nhưng không có quy định rõ ràng về việc dùng AI viết thư ghi danh. Tuy vậy, ông Adam Sapp, giám đốc tuyển sinh của Pomona College, cho hay AI không thể hiện cá tính của người ghi danh, không giúp họ trình bày suy nghĩ bằng giọng văn riêng được, và đó là thứ mà đại học này muốn nhìn thấy khi đọc thư.
Ngoài điểm thời trung học, lá thư ghi danh là yếu tố quan trọng thứ nhì đối với nhiều đại học, và nhiều nhà điều hành cho biết họ chưa bao giờ thấy học sinh nào có điểm không tốt mà viết thư ghi danh hay. Những học sinh có điểm cao nhưng viết thư không hay thường không được nhận nếu họ nộp đơn cho các ngành cạnh tranh cao, và có thể được chuyển qua ngành khác.
Sử dụng AI để viết đơn rất dễ
Tuy tự viết đơn ghi danh rất quan trọng, nhưng ông Jeffrey Hancock, giáo sư truyền thông của đại học Stanford University, cho biết không phải học sinh nào cũng có khả năng viết, và có thể dựa vào AI để viết tốt hơn.
Những học sinh không có kinh nghiệm về lập trình cũng có thể dễ dàng sử dụng AI như ChatGPT để viết thư ghi danh sau khi điều chỉnh để phù hợp với yêu cầu.
Đầu tiên, học sinh có thể chép những lá thư của những người từng được nhận vào các đại học hàng đầu, sau đó bắt AI phân tích những điểm hay nhất của lá thư đó. Sau đó, học sinh có thể chép những lá thư của những người bị loại để bắt AI phân tích những điểm cần tránh khi viết thư.
Trong giai đoạn này, học sinh phải bắt AI xác nhận có hiểu được sự khác biệt của hai công việc hay không, sau đó để AI viết một bản nháp cho lá thư ghi danh.
Tuy AI đang gây nhiều tranh cãi, công nghệ này lại là một thứ giúp nhiều người tăng cường khả năng viết văn như các nhà giáo hay các nhà tư vấn.
Các nhà giáo vẫn đang tìm cách thay đổi giáo trình để phù hợp với sự tiến bộ của AI. Vài học khu chưa nhìn vào vấn đề này, nhưng nhiều nơi đang có những bảng hướng dẫn về lợi ích và cảnh báo về nguy hiểm của AI.
Sở Giáo Dục Los Angeles County tổ chức một hội nghị về AI vào mùa Hè năm ngoái, có sự tham dự của hàng trăm nhà giáo, còn soạn thảo quy định cho 80 học khu.
Theo ông Gonzalez, tuy AI có nhiều nguy hiểm, nhưng cũng có những lợi ích rõ ràng như giúp nhà giáo và các nhà điều hành soạn giáo trình, soạn các chương trình, theo dõi tiến bộ và số ngày đi học của học sinh, viết các mẫu đơn và thậm chí còn giúp họ viết được kế hoạch trách nhiệm theo quy định của tiểu bang.
CalMatters còn phỏng vấn nhiều học sinh về sử dụng AI. Một số học sinh cho biết AI rất hữu ích vì giúp mình học các môn khoa học dễ hơn, nhưng bị giáo viên cấm sử dụng.
Nhiều học sinh cho rằng không nên sử dụng AI để viết đơn ghi danh vào đại học vì không công bằng với những người bỏ nhiều thời gian để viết một lá thư. Ngoài ra, điều này còn là “tự gian lận bản thân” vì không học được những kỹ năng như nghiên cứu, suy luận và trình bày suy nghĩ. (TL) [đ.d.]
