SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Đại công ty chip điện tử Intel của Mỹ gác lại một dự án gia tăng đầu tư tại Việt Nam mà nếu tiến hành, có thể tăng gấp đôi sản xuất tại nước này.
Hãng tin Reuters hôm 6 Tháng Mười Một dẫn lời một nhân vật được báo cáo việc này cho biết như vậy. Nếu kế hoạch tăng thêm đầu tư của Intel không được tiến hành, điều này sẽ là cú đánh mạnh vào tham vọng xây dựng kỹ nghệ làm chip của Việt Nam.
Trong chuyến thăm Hà Nội hồi Tháng Chín, Tổng Thống Joe Biden và Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng tuyên bố nâng cấp quan hệ song phương lên đối tác chiến lược toàn diện, và nhà lãnh đạo Hoa Kỳ thông báo những thỏa thuận ủng hộ Việt Nam xây dựng kỹ nghệ sản xuất chip.
Hồi Tháng Hai, Reuters dẫn hai nguồn tin nội bộ cho biết Intel dự trù đầu tư thêm $1 tỷ để mở rộng hoạt động của nhà máy đóng gói và kiểm nghiệm chip trị giá $1.5 tỷ của Intel ở Sài Gòn.
Theo đài phát thanh Á Châu Tự Do, bản tin này cũng được Cổng Thông Tin Chính Phủ đăng tải, nhưng sau đó bị gỡ xuống mà không rõ lý do.
Trở lại chuyện Intel hủy mở rộng sản xuất tại Việt Nam, báo Tuổi Trẻ hôm 7 Tháng Mười Một cho biết có phỏng vấn đại diện công ty, nhưng người này “không xác nhận mà cũng không phủ nhận.”
Báo Tuổi Trẻ cho biết “Có đặt vấn đề với đại diện của Intel Việt Nam vào chiều muộn 7 Tháng Mười Một về việc có hay không việc Intel gác lại kế hoạch mở rộng hoạt động sản xuất chip tại Việt Nam như truyền thông quốc tế đưa tin, phía đại diện Intel Việt Nam đã từ chối bình luận về tính chính xác của các thông tin trên” và người này chỉ nói lấp lừng rằng “Việt Nam tiếp tục là một phần quan trọng trong hoạt động sản xuất toàn cầu của Intel.”
Intel đã đầu tư vào cơ sở ở Sài Gòn gần $1.5 tỷ và trong 15 năm qua, nơi đây trở thành nhà máy đóng gói và kiểm nghiệm chip điện tử lớn nhất của họ trên thế giới.
Việt Nam được mô tả như một trong những nước có một số ưu thế để thay thế phần nào cho các hoạt động đầu tư và sản xuất ở Trung Quốc và Đài Loan khi những nơi này có nhiều rủi ro và bất ổn về chính trị và thương mại với Mỹ.
Sau chuyến thăm Việt Nam của ông Biden không bao lâu, một số viên chức chính phủ Mỹ cho một nhóm doanh nhân Mỹ và chuyên gia kỹ nghệ hay rằng Intel đã gác lại kế hoạc tăng thêm đầu tư tại Việt Nam. Một trong những nhân vật hiện diện trong buổi họp đó nói lại với hãng tin Reuters. Nhân vật này từ chối cho tiết lộ tên vì tin đó là tin không được công bố cũng như việc Intel đã quyết định từ hồi Tháng Bảy là không đầu tư thêm vào Việt Nam.
Intel không cho biết tại sao họ gác lại kết hoạch đầu tư thêm tại Việt Nam, nhân vật trên nói. Nhưng một nguồn tin thứ hai tham dự hai cuộc họp khác gần đây giữa đại diện các công ty Mỹ và các chức sắc cấp cao của Việt Nam, mà gần đây nhất là cuộc họp hồi tuần trước, có cả Phó Thủ Tướng Trần Lưu Quang tham dự. Nguồn tin cho Reuters hay trong các cuộc họp đó, đại diện Intel đã nêu những quan ngại về chuyện nguồn điện không ổn định và thủ tục hành chính phiền hà rắc rối.
Bây giờ người ta hiểu tại sao mới đây, ngày 4 Tháng Mười Một, Bộ Công An bắt tạm giam để điều tra năm giới chức thuộc Cục Điều Tiết Điện Lực Bộ Công Thương và Tổng Công Ty Điện Lực (EVN) vì “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.”
Không biết vụ bắt năm người này có liên quan đến tình trạng thiếu điện phần lớn ở miền Bắc hồi Tháng Năm và Tháng Sáu vừa qua hay không. Lúc đó, không những nhà dân bị cúp điện liên miên, các trung tâm kỹ nghệ cũng bị cúp điện gây thiệt hại sản xuất rất lớn.
Theo Ngân Hàng Thế Giới hôm 10 Tháng Tám, đợt cúp điện này làm Việt Nam thiệt hại $1.4 tỷ, tương đương 0.3% GDP của quốc gia.
Trong khi hủy bỏ dự tính gia tăng đầu tư tại Việt Nam, Intel loan báo gia tăng đầu tư tại Âu Châu hồi Tháng Sáu, đúng vào lúc nạn cúp điện xảy ra.
Cụ thể, theo Reuters hôm 16 Tháng Sáu, Intel dự định đầu tư $4.6 tỷ cho một nhà máy lắp ráp chất bán dẫn mới và một cơ sở kiểm nghiệm gần thành phố Wrocław, Ba Lan.
Ngoài ra, Intel cũng gia tăng đầu tư tại cơ sở đóng gói chip ở Malaysia, một nước đối thủ cạnh tranh hấp dẫn đầu tư của Việt Nam. (TN) [đ.d.]
