LUÂN ĐÔN, Anh Quốc (NV) – Ăn nhiều thực phẩm chế biến quá mức có liên quan tới nguy cơ phát triển ung thư đường tiêu hóa phần trên cao hơn, chẳng hạn như ung thư miệng, cổ họng và thực quản, theo một nghiên cứu mới. Tại Hoa Kỳ, một nghiên cứu năm 2019 ước tính khoảng 71% nguồn cung cấp thực phẩm có thể được chế biến quá nhiều.
Những người tiêu thụ nhiều hơn 10% loại thức ăn chế biến quá mức (ultraprocessed food) so với những người khác trong nghiên cứu có nguy cơ mắc ung thư đầu và cổ cao hơn 23%, và nguy cơ mắc ung thư biểu mô tuyến thực quản cao hơn 24%, một loại ung thư phát triển ở các tuyến nằm bên trong các cơ quan nội tạng, các nhà nghiên cứu khám phá được.
“Nghiên cứu này bổ túc thêm bằng chứng cho thấy mối liên hệ giữa UPF (thực phẩm rất dễ chế biến) và nguy cơ ung thư,” Bác Sĩ Helen Croker, phụ tá giám đốc nghiên cứu và chính sách tại Quỹ Nghiên Cứu Ung Thư Thế Giới Quốc Tế, nơi tài trợ nghiên cứu, cho biết trong một tuyên bố.
Cần phải có nhiều nghiên cứu và dữ kiện được thu thập hơn để nắm rõ mối liên hệ mà nghiên cứu mới phát giác, đồng tác giả nghiên cứu, Bác Sĩ Ingre Huybrechts, nhà dịch tễ học dinh dưỡng tại Đơn Vị Dinh Dưỡng và Chuyển Hóa tại Cơ Quan Nghiên Cứu Ung Thư Quốc Tế, tổ chức tài trợ cho nghiên cứu, cho biết.
Dữ kiện về chế độ ăn uống được thu thập vào những năm 1990, “khi mức tiêu thụ thức ăn chế biến quá mức vẫn còn tương đối thấp,” Huybrechts cho biết. “Như vậy, các mối liên hệ có thể mạnh mẽ hơn trong các nhóm nghiên cứu tập trung gồm có các đánh giá theo dõi chế độ ăn uống gần đây.”
Thực phẩm chế biến quá mức – như nước ngọt, khoai tây chiên, gà nugget, súp đóng gói, kem, v.v. – chứa các thành phần “không bao giờ hoặc hiếm khi được dùng trong nhà bếp hoặc các loại chất phụ gia có tính năng làm cho thức ăn trở nên ngon miệng hoặc hấp dẫn hơn,” theo Tổ Chức Lương Thực và Nông Nghiệp Liên Hiệp Quốc FAO.
Danh mục các chất phụ gia gồm có hóa chất chống nấm mốc, vi khuẩn; chất nhũ hóa để giữ cho các thành phần không tương thích khỏi tách ra; chất tạo màu và thuốc nhuộm nhân tạo; chất chống tạo bọt, làm phồng, tẩy trắng, tạo gel và làm bóng; đường tăng cường hoặc đường chuyển hóa, muối và chất béo nhằm làm cho món ăn trở nên bắt mắt hơn.
Nghiên cứu mới, được công bố hôm Thứ Ba, 21 Tháng Mười Một trên Tạp Chí Dinh Dưỡng Âu Châu, phân tích số liệu về chế độ ăn uống và lối sống, gồm có các câu hỏi về tiêu thụ thực phẩm dễ chế biến, trên 450,111 người trưởng thành đang tham gia Cuộc Nghiên Cứu Triển Vọng Âu Châu về Ung Thư và Dinh Dưỡng, hay EPIC. Là một trong những nghiên cứu lớn nhất ở Âu Châu, EPIC mời gọi những người tham gia có năm sinh từ 1992 tới 1999 từ 23 trung tâm trên 10 quốc gia Âu Châu và Anh Quốc.
Theo Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh Hoa Kỳ CDC, dư cân hoặc béo phì là yếu tố có nguy cơ phổ biến dẫn tới phát triển ít nhất 13 loại ung thư, gồm có cả ung thư thực quản. Thực phẩm chế biến quá mức thường chứa nhiều calo và được coi là nguyên nhân gây ra tình trạng thừa cân, các chuyên gia cho biết.
Tuy nhiên, sau khi thực hiện phân tích thống kê về kết quả, các nhà nghiên cứu nhận thấy sự gia tăng lượng mỡ trong cơ thể chỉ chiếm một số mối liên hệ giữa thức ăn chế biến quá mức và bệnh ung thư đường tiêu hóa phần trên trong khoảng thời gian 14 năm.
Tỷ lệ vòng eo/hông tăng lên chỉ giải thích được 5% trong số 23% nguy cơ mắc bệnh ung thư vùng đầu và cổ, theo nghiên cứu. Sự gia tăng chỉ số khối cơ thể, hay BMI, giải thích 13% trong số 24% nguy cơ mắc bệnh ung thư thực quản, trong khi tỷ lệ vòng eo/hông giải thích 15%.
Có thể các thành phần như chất nhũ hóa, chất bảo quản, chất làm ngọt nhân tạo và độc chất có trong vật liệu đóng gói thực phẩm cũng có thể đóng một vai trò trong mối liên hệ giữa thực phẩm chế biến quá mức và bệnh ung thư hoặc các bệnh khác, các tác giả nghiên cứu cho biết.
Đây không phải là nghiên cứu đầu tiên khám phá ra mối liên hệ giữa thức ăn chế biến và bệnh ung thư. Một nghiên cứu vào Tháng Tám năm 2022 cho thấy việc ăn thực phẩm chế biến quá mức làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh ung thư đại trực tràng ở nam giới cũng như nguy cơ mắc bệnh tim và tử vong sớm cao hơn ở cả nam và nữ. (TTHN)
