HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Tổ chức Thú Y Thế Giới (WOAH) khuyến cáo cẩn thận khi sử dụng thuốc ngừa dịch tả heo Phi Châu của Việt Nam khi nước này đang chuẩn bị xuất cảng.
Cơ quan nói trên cho hay nhà sản xuất thuốc chủng ngừa bệnh dịch tả heo Phi Châu của Việt Nam chưa chia sẻ các dữ liệu (nghiên cứu, kết quả thử nghiệm) với các chuyên viên quốc tế cũng như các tổ chức chuyên môn.
Bệnh dịch tả heo Phi Châu (ASF) do một loại virus xuất phát tại khu vực Phi Châu gây ra rồi lan truyền đi khắp thế giới. Chứng bệnh này chỉ thấy xuất hiện ở loài heo, không nguy hiểm cho người. Khi con vật bị lây nhiễm thì dẫn đến cái chết nhanh chóng và không có thuốc trị. Hàng triệu con heo đã bị bệnh và tiêu hủy khắp nơi mà riêng tại Việt Nam có năm đã phải tiêu hủy hơn 1.5 triệu con nhiễm dịch.
Hãng tin Reuters ngày Thứ Ba, 5 Tháng Mười Hai, cho hay ông Gregorio Torres, giám đốc khoa học của WOAH, thúc giục nước nào có ý định nhập cảng thuốc chích ngừa dịch tả heo Phi Châu của Việt Nam, gọi tắt là AVAC, hãy nên thực hiện các cuộc thử nghiệm trước khi chấp thuận (sử dụng rộng rãi hàng loạt).
Việt Nam là nước đầu tiên nghiên cứu và sản xuất thuốc chủng ngừa dịch tả heo Phi Châu với sự hướng dẫn kỹ thuật của các nhà khoa học Hoa Kỳ. Ngày 1 Tháng Sáu, 2022, Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam họp báo nói đã “sản xuất thành công vaccine thương mại dịch tả heo Phi Châu. Đây là vaccine thương mại đầu tiên trên thế giới của loại bệnh này.”
Đến ngày 24 Tháng Bảy, 2023, Hà Nội loan báo hai loại thuốc chích ngừa dịch tả heo Phi Châu do “NAVET-ASFVAC của công ty cổ phần Thuốc Thú Y Trung Ương NAVETCO và AVAC ASF LIVE của công ty cổ phần AVAC Việt Nam nghiên cứu, sản xuất và được cấp giấy chứng nhận lưu hành” và từ đây chính thức được lưu hành sử dụng trên cả nước.
Tháng Mười vừa qua, Việt Nam loan báo công ty AVAC đang xúc tiến đàm phán để xuất cảng thuốc ngừa dịch của họ sang một số nước Á Châu như Philippines, Indonesia, Malaysia, Ấn Độ và Miến Điện. Thị trường thịt heo thế giới trị giá hằng năm tới $250 tỷ từng bị đình trệ khi dịch này phát triển nhanh chóng khắp nơi năm 2019.
Tổ chức WOAH cảnh cáo rằng việc dùng thuốc ngừa dịch của Việt Nam nguy hiểm vì “dưới tiêu chuẩn an toàn.” Nhà sản xuất AVAC thì cho rằng thuốc chích ngừa của họ không nguy hiểm và việc sử dụng rộng rãi tại Việt Nam chứng tỏ điều đó.
“Chúng tôi đã chứng minh sản phẩm của chúng tôi an toàn và hiệu quả và chúng tôi cần thêm thời gian để chứng minh với mọi người, kể cả những ai bày tỏ ngần ngại,” ông Nguyễn Văn Diệp, giám đốc điều hành của AVAC, nói với hãng tin Reuters. Dù vậy, ông ta không nói gì khi được hỏi là công ty của ông đã chia sẻ các dữ kiện nghiên cứu với các nhà nghiên cứu quốc tế hay chưa.
Theo lời ông Diệp, thuốc chích ngừa dịch của công ty của ông đã được sử dụng an toàn tại các nông trại ở 17 tỉnh tại Việt Nam kể từ khi được chấp thuận và số lượng bán thuốc của họ tiếp tục tăng lên.
Các khoa học gia của Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ khám phá ra thuốc ngừa dịch AVAC rồi họ hướng dẫn cho các nhà khoa học ở Việt Nam phát triển tiếp vì các nông trại nuôi heo tại nước Mỹ không bị loại dịch này. Một phát ngôn viên của Bộ Nông Nghiệp Mỹ nói với Reuters rằng họ không có quyền tiếp cận các dữ liệu thử nghiệm tại Việt Nam.
“Nếu ai đó tung ra thị trường một loại thuốc ngừa dịch không đạt mức tối ưu, nó ảnh hưởng đến mọi người,” ông Torres nói như vậy và lưu ý thêm rằng thật khó hơn khi đánh giá thuốc ngừa dịch tại những nước đang có dịch xảy ra như tại Việt Nam. Bởi vì heo có thể nhiễm dịch từ một virus suy yếu trong thuốc ngừa dịch cùng với virus hoang dã.
Báo chí tại Việt Nam hồi giữa Tháng Mười Một cho hay nhà cầm quyền Việt Nam đã gửi công điện hỏa tốc tới tất cả các địa phương cả nước thúc giục “triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp phòng, chống bệnh dịch tả heo Phi Châu.” Nhiều tỉnh có dịch xảy ra như tại Lạng Sơn, Cao Bằng, Sơn La, Quảng Bình, Đắk Lắk mà từ đầu năm đến nay đã có hơn 20,000 con heo bị dịch phải tiêu hủy.
Công ty AVAC dự trù sản xuất từ 2.5 triệu tới 5 triệu liều thuốc ngừa dịch tả heo Phi Châu mỗi tháng và cũng tính xuất cảng 5 triệu liều với điều kiện được chấp thuận ở các nước mà họ ký được hợp đồng thương mại. Ông Diệp nói rằng xuất cảng sang Philippines có thể được tiến hành vào năm tới.
Trong khi đó, ông Torres cho hay WOAH đang cân nhắc một loại tiêu chuẩn để đánh giá các loại thuốc ngừa dịch tả heo Phi Châu với khả năng có thể được chấp thuận vào Tháng Năm năm tới. Tiêu chuẩn thuốc chống dịch không có tính bắt buộc bởi vì các nước có những quy định riêng để chuẩn thuận, nhưng sẽ dẫn tới hạn chế thương mại đối với những nước xuất cảng thịt heo mà nước họ sử dụng các loại thuốc ngừa dịch dưới tiêu chuẩn an toàn. (TN) [qd]
