ALEXANDRIA, Virginia (NV) – Các trung tâm kiểm soát độc chất trên khắp Hoa Kỳ đang chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ các cuộc gọi trình báo liên quan tới semaglutide, một loại thuốc dạng chích dùng để trị bệnh tiểu đường và giảm cân, trong đó một số người trình bày có các triệu chứng liên quan tới việc vô tình dùng thuốc quá liều.
Một số người thậm chí phải đi bệnh viện vì buồn nôn, ói mửa và đau dạ dày dữ dội, nhưng trường hợp của họ dường như được giải quyết sau khi truyền dịch và dùng thuốc kiểm soát cơn buồn nôn.
Từ Tháng Giêng tới Tháng Mười Một, Trung Tâm Chống Độc Hoa Kỳ ghi nhận gần 3,000 cuộc gọi liên quan tới semaglutide, tăng hơn 15 lần tính từ năm 2019. Trong 94% cuộc gọi, loại thuốc này là chất duy nhất được phát giác.
Trong hầu hết các cuộc gọi, người ta đều đưa ra sai sót về liều lượng, Bác Sĩ Kait Brown, giám đốc điều hành lâm sàng của hiệp hội cho biết.
Semaglutide được Cơ Quan Quản Lý Thực Phẩm và Dược Phẩm Hoa Kỳ FDA chuẩn thuận năm 2017. Thuốc được bán dưới nhãn hiệu Ozempic khi dùng cho bệnh tiểu đường và Wegovy khi dùng để giảm cân. Ngay cả khi sử dụng theo chỉ dẫn của bác sĩ, người ta vẫn có thể gặp các tác dụng phụ về dạ dày và ruột, gồm có buồn nôn, ói và táo bón, đặc biệt là khi bắt đầu dùng thuốc.
Sau khi các minh tinh bắt đầu công khai đón nhận Ozempic trên mạng xã hội năm 2022 như một cách thức giảm cân, nhu cầu đã áp đảo nguồn cung ứng. Ozempic bị thiếu hụt trong cơ sở dữ liệu FDA vào Tháng Ba 2022, điều này mở ra cơ hội cho một số tiệm thuốc đủ tiêu chuẩn bào chế các hỗn hợp.
Các hỗn hợp của semaglutide do dược phòng bào chế thường khác với thuốc được cấp bằng sáng chế. Nhiều loại có chứa muối semaglutide được gọi là semaglutide sodium và semaglutide acetate. FDA cho biết dạng muối của thuốc chưa được thử nghiệm và phê duyệt là an toàn và hiệu quả như dạng thuốc được cấp bằng sáng chế, và do đó chúng không đủ điều kiện để được miễn trừ tiến trình phê duyệt hợp chất theo luật định dành cho thuốc thiếu hụt. Trong các trường hợp khác, các phiên bản hỗn hợp được bào chế rồi bán với liều lượng không được chấp thuận.
FDA gửi thư tới ít nhất hai nhà bán hàng trực tuyến cảnh cáo họ dừng lại. Hãng dược phẩm Novo Nordisk khởi kiện để ngăn chặn sáu tiệm spa dược liệu, phòng khám y tế và phòng khám giảm cân bán hàng nhái.
FDA đưa ra cảnh cáo cho công chúng vào Tháng Sáu không nên dùng các hỗn hợp bào chế tại dược phòng nếu thuốc kê toa có sẵn. FDA cho biết họ nhận được trình báo về tác dụng phụ sau khi người ta dùng các phiên bản bào chế của thuốc.
Các trung tâm kiểm soát độc chất cho biết các triệu chứng được ghi nhận không cho phép họ biết liệu các cuộc gọi đích thị là xuất phát từ thuốc được cấp bằng sáng chế hay phiên bản bào chế tại dược phòng, Brown nói, nhưng một vài giám đốc trung tâm chống độc cấp tiểu bang cho biết họ tin rằng các phiên bản bào chế là nguyên nhân của nhiều cuộc gọi.
Bác Sĩ Joseph Lambson, giám đốc Trung Tâm Thông Tin Dược Liệu và Độc Chất New Mexico, liệt kê chi tiết những gì xảy ra với những người gọi tới đường dây nóng của Cơ Quan Kiểm Soát Độc Chất Utah, nơi chứng kiến các cuộc gọi liên quan tới semaglutide gần như tăng gấp bốn lần từ 2021 tới 2022. Ông viết về các trường hợp nêu trên trong Tạp Chí Hiệp Hội Dược Phẩm Hoa Kỳ.
Hai trong số những người gọi tới cơ quan vô tình uống thuốc với liều lượng gấp 10 lần liều tiêu chuẩn.
Một trong những cuộc gọi mà nhóm của Bác Sĩ Lambson nhận được là từ một phụ nữ 37 tuổi, vô tình uống 1 milliliter thay vì 0.1 milliliter – gấp 10 lần liều lượng khuyến nghị – làm liều đầu tiên trong tiến trình giảm cân.
Một người đàn ông 50 tuổi vô tình tự chích 50 đơn vị thay vì 5 đơn vị như liều đầu tiên để giảm cân. Ông nôn mửa trong hai ngày và buồn nôn suốt một tuần.
Julie Weber, giám đốc Trung Tâm Độc Chất Missouri, nhận được 28 cuộc gọi liên quan tới semaglutide vào năm 2021. Năm nay, tính tới Tháng Mười, họ nhận được 94 cuộc gọi.
Không có thuốc giải độc cụ thể khi dùng quá liều semaglutide. Thuốc có thời gian phân hủy một nửa trong khoảng một tuần, nghĩa là phải mất một tuần để đào thải một nửa lượng thuốc đó ra khỏi cơ thể. Khoa cấp cứu và bệnh viện chỉ có thể hỗ trợ bệnh nhân bằng dịch truyền tĩnh mạch và thuốc chống buồn nôn khi thuốc phát huy tác dụng bằng các triệu chứng bộc phát bên ngoài cơ thể.
Theo Trung Tâm Độc Chất Missouri, các dấu hiệu quá liều semaglutide gồm có:
- Cảm thấy choáng váng hoặc chóng mặt
- Cảm thấy run rẩy hoặc bồn chồn
- Đổ mồ hôi, ớn lạnh và khó chịu
- Khó chịu hoặc thiếu kiên nhẫn
- Nhức đầu
- Suy nhược
- Mệt mỏi
- Buồn nôn và/hoặc ói mửa
- Co giật
- Lú lẫn
- Bất tỉnh
Nếu có ai cho rằng mình đã dùng quá liều thuốc giảm cân, Brown cho biết điều tốt nhất nên làm là gọi cho trung tâm kiểm soát độc chất địa phương hoặc đường dây nóng quốc gia theo số 800-222-1222. (TTHN)
