HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Mỹ vẫn tiếp tục hợp tác chặt chẽ với Việt Nam, một viên chức chính phủ Mỹ cho hay như vậy sau chuyến thăm Hà Nội của chủ tịch Trung Quốc.
Hãng thông tấn Reuters dẫn lời phát ngôn viên Tòa Đại Sứ Mỹ tại Hà Nội sau khi Trung Quốc và Việt Nam tuyên bố nâng cấp mối quan hệ từ quốc phòng đến an ninh khi Chủ Tịch Tập Cận Bình thăm Hà Nội hai ngày 12 và 13 Tháng Mười Hai.
Ba tháng trước, Tổng Thống Joe Biden của Mỹ thăm Việt Nam nâng cấp quan hệ từ “Đối tác toàn diện” lên thành “Đối tác chiến lược toàn diện” được nhiều nhà bình luận thời sự cho rằng nhằm tranh giành ảnh hưởng địa chính trị với Trung Quốc ở khu vực. Chính sách ngoại giao “cây tre” của CSVN khi nghiêng bên này, khi ngả bên kia nhưng không ngả hẳn về một bên, tùy tình thế.
Theo Reuters, dù lời lẽ trong bản tuyên bố chung Việt Nam-Trung Quốc ngày 13 Tháng Mười Hai ám chỉ chống lại Mỹ, những lo ngại có thể cản trở chương trình gia tăng quan hệ của Mỹ với Việt Nam cho đến giờ vẫn chưa được đánh giá đúng mức.
“Mối quan hệ giữa Mỹ và Việt Nam không liên quan đến một nước thứ ba,” ông Cameron Thomas-Shah, phát ngôn viên Tòa Đại Sứ Mỹ tại Hà Nội, phát biểu. “Chúng tôi hợp tác chặt chẽ với đối tác Việt Nam qua nhiều lãnh vực khác nhau, như y tế, giáo dục, kỹ thuật, thương mại, và còn tiếp tục trong tương lai gần.”
Bản tuyên bố chung Việt Nam-Trung Quốc kêu gọi “nhất trí tăng cường các cơ chế hợp tác về quốc phòng, công an, an ninh” để “củng cố tin cậy chiến lược giữa hai đảng, hai nước.” Trong khi đó, Mỹ cũng đang nỗ lực gia tăng hợp tác quốc phòng với Việt Nam.
Ông Carl Thayer, chuyên viên về Việt Nam của Học Viện Quốc Phòng Hoàng Gia Úc, cho rằng những mục tiêu đầy tham vọng giữa Trung Quốc với Việt Nam nhiều phần sẽ không ảnh hưởng gì tới các sự hợp tác về quốc phòng giữa Việt Nam với Mỹ.
CSVN và Trung Quốc thỏa hiệp gia tăng hợp tác trong hoạt động tình báo để chống lại các “thế lực thù nghịch” yểm trợ cho các phong trào đòi nhân quyền, đòi trả lại các quyền tự do căn bản của người dân chỉ có trên giấy, hoàn toàn không có trong thực tế, mà những năm gần đây đã xảy ra tại những nước cựu cộng sản, từng bị cáo buộc là do Mỹ giật dây.
Bản tuyên bố chung Việt Nam-Trung Quốc kể trên viết rằng: “Tăng cường hợp tác giữa Bộ Công An của Việt Nam và cơ quan an ninh, thực thi pháp luật của Trung Quốc trong các lĩnh vực an ninh, tình báo, đặc biệt là đi sâu hợp tác về bảo vệ an ninh chính quyền và an ninh chế độ; tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực an ninh truyền thống và phi truyền thống như phòng chống khủng bố, phòng chống tội phạm lừa đảo qua mạng, an ninh mạng, quản lý xuất nhập cảnh, di dân, vượt biên trái phép, truy bắt tội phạm bỏ trốn ra nước ngoài.”
“Sự nhấn mạnh đến ‘thế lực thù nghịch’ chẳng có gì đáng ngạc nhiên. Các lãnh tụ Trung Quốc thường nói nhỏ vào tai các lãnh tụ Việt Nam như vậy. Tuy nhiên, cũng không nên thổi phồng sự hợp tác giữa Hà Nội với Bắc Kinh về mặt này. Họ sẽ không chia sẻ tin tức tình báo đâu,” ông Zachary Abuza, giáo sư môn Chính Trị Đông Nam Á tại Học Viện Quốc Phòng Quốc Gia (National War College) ở Washington, nêu ý kiến.
“Luôn luôn có sự khác biệt giữa ngôn ngữ ngoại giao và những lo ngoại thực tế về an ninh của nước này,” ông Raymond Powell, cựu tùy viên Không Quân của Tòa Đại Sứ Mỹ tại Hà Nội, hiện đang đứng đầu dự án nghiên cứu về tranh chấp Biển Đông của đại học Stanford University, California, nhận định. Ông nói thêm rằng: “Hà Nội sẽ tìm chỗ an toàn cho việc làm nhẹ bớt những kỳ vọng chính trị của Bắc Kinh và các đe dọa mà Trung Quốc đặt ra, đặc biệt về lập trường Biển Đông, nơi mà Việt Nam và Trung Quốc có những tuyên bố chủ quyền trái ngược nhau.”
Ngay sau khi chủ tịch Trung Quốc về nước, Thủ Tướng Phạm Minh Chính của Việt Nam liền sang Tokyo tham dự cuộc họp giữa Nhật với các nước ASEAN. Dịp này, ông Chính còn gặp đại diện nhiều kỹ nghệ hàng đầu của Nhật và thăm cả Nhật Hoàng, sau khi hai nước nâng quan hệ lên thành “Đối tác chiến lược toàn diện” hồi Tháng Mười Một.
Nhật là đồng minh thân thiết của Mỹ lúc nào cũng ủng hộ Mỹ trong các vấn đề khu vực và thế giới. Chuyến đi Tokyo của ông Chính chỉ ba tuần sau khi Chủ Tịch Nước Võ Văn Thưởng đến đây nâng cấp mối quan hệ thành “Đối tác chiến lược toàn diện” khiến người ta có cảm tưởng những tuyên bố chung giữa CSVN với Trung Quốc nhẹ hơn về thực chất. (TN) [đ.d.]
