JAKARTA, Indonesia (NV) – Tổ chức ASEAN ra bản tuyên bố 6 điểm kêu gọi đối thoại để duy trì hòa bình ổn định tại Biển Đông khi nguy cơ chiến tranh tiến đến gần hơn.
Hôm Thứ Bảy, 30 Tháng Mười Hai, sắp sửa bắt đầu năm mới 2024, Hiệp Hội Các Quốc Gia Đông Nam Á (viết tắt là ASEAN) ra bản tuyên bố tái xác định lập trường “cam kết duy trì và cổ võ hòa bình, an ninh và ổn định ở khu vực.”
Bản tuyên bố đồng thời kêu gọi giải quyết các tranh chấp chủ quyền biển đảo bằng “các biện pháp hòa bình, gồm cả tôn trọng hoàn toàn các tiến trình pháp lý và ngoại giao, không dùng võ lực hoặc đe dọa dùng võ lực, phù hợp với các nguyên tắc luật lệ quốc tế phổ quát được công nhận, gồm cả Công Ứớc Quốc Tế Về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).”
Bản tuyên bố nói rằng ASEAN theo dõi sát với sự quan ngại về những diễn biến xảy ra tại Biển Đông có thể xói mòn hòa bình, an ninh và ổn định khu vực.
ASEAN kêu gọi cần phải duy trì lòng tin cậy lẫn nhau và phải kềm chế, tránh các hành động để các tranh chấp ngày một leo thang và làm phức tạp thêm tình hình.
Bản tuyên bố được ASEAN đưa ra sau nhiều lần tàu Hải Cảnh Trung Quốc ngăn chặn, xịt vòi rồng, chiếc tia laser vào tàu tiếp tế và tàu Cảnh Sát Biển Philippines khi những tàu này muốn tiếp cận nhóm Thủy Quân Lục Chiến của Philippines trấn giữ trên hải vận hạm cũ nát BRP Sierra Madre ủi bãi san hô Cỏ Mây (Second Thomas shoal) để xác định chủ quyền từ năm 1999.
Trung Quốc dựa vào tuyên bố chủ quyền 9 vạch nối lại giống hình lưỡi bò chiếm gần hết Biển Đông để ngăn cản Việt Nam khai thác dầu khí dù hoàn toàn trong phạm vi 200 hải lý đặc quyền kinh tế của Việt Nam.
Bắc Kinh đưa đoàn tàu hải ảnh, dân quân biển đông đảo đến tranh giành các bãi đá ngầm ở khu vực quần đảo Trường Sa, đặc biệt tại bãi Cỏ Mây, sau khi đã biến 7 bãi đá ngầm thành 7 căn cứ quân sự quy mô, tối tân.
Tòa Án Quốc Tế tại The Hague, Hòa Lan, đã tuyên bố năm 2016 là yêu sách chủ quyền ‘Lưỡi Bò” là vô giá trị. Biết mình không có căn bản pháp lý, Trung Quốc đã không tham dự phiên xử và tuyên bố không chấp nhận phán quyết. Đến nay, Bắc Kinh chỉ dựa vào sức mạnh quân sự ăn trùm các nước nhỏ ở khu vực để gây sức ép.
Trung Quốc dùng một lực lượng hùng hậu tàu hải cảnh to lớn và tàu dân quân biển hàng ngàn chiếc rải ra các khu vực tranh chấp. Việt Nam đành nín nhịn, gác việc dò tìm và khai thác những giéng dầu mới ở bãi Tư Chính cũng như những khu vực khác. Philiippines cố thủ ở bãi Cỏ Mây dù bị tàu Trung Quốc cản trở, quấy rối.
Nếu không có bóng dáng Mỹ ở sau lưng, có lẽ các tàu hải cảnh và dân quân biển Trung Quốc hung bạo hơn, các tàu tiếp tế của Philippines không thể tiếp cận được chiếc BRP Sierra Madre.
Ngày 26 Tháng Mười Hai, chính phủ Philippines nói rằng họ đang nghiên cứu để xây dựng một cơ sở giúp ngư dân trú bão tại bãi Cỏ Mây.
Ngày 29 Tháng Mười Hai, Bộ Ngoại Giao Trung Quốc cho phát ngôn viên Mao Ninh dọa rằng “Trung Quốc sẽ cương quyết phản ứng đối với bất kỳ sự xâm phạm chủ quyền lãnh thổ hay sự khiêu khích nào.”
Phát ngôn viên Bộ Quốc Phòng Trung Quốc Ngô Khiêm (Wu Qian) ngày 28 Tháng Mười Hai hô hoán là Philippines xâm phạm chủ quyền lãnh thổ Trung Quốc “không thể tranh cãi” ở Trường Sa và đả kích Mỹ xúi bẩy chống Trung Quốc.
Hiệp hội ASEAN thấy mỗi ngày tình hình Biển Đông ngày một gần hơn với chiến tranh thì chỉ có những lời kêu gọi kềm chế và kêu gọi giải quyết các tranh chấp bằng các biện pháp ôn hòa.
Các cuộc thảo luận để ASEAN và Trung Quốc ký bản Quy Tắc Ứng Xử (COC) tại Biển Đông đến nay chưa ai thấy bóng dáng nó ở đâu. (TN) [kn]
