TOKYO, Nhật Bản (NV) – Các công tố viên Nhật Bản tiến hành đợt bắt giữ đầu tiên trong vụ bê bối tài chánh đang nhấn chìm đảng cầm quyền Nhật Bản và làm dấy lên những đồn đoán về tương lai của Thủ Tướng Fumio Kishida, tờ The Guardian đưa tin hôm Thứ Hai, 8 Tháng Giêng.
Văn phòng công tố quận Tokyo hôm Chủ Nhật, 7 Tháng Giêng bắt giữ Yoshitaka Ikeda, cựu thứ trưởng bộ giáo dục, người bị tình nghi không công bố số tiền mặt mà ông nhận được từ các sinh hoạt gây quỹ được tổ chức thông qua phe phái của ông trong Đảng Dân Chủ Tự Do [LDP] của Thủ Tướng Kishida.
Tuy nhiên, vụ bê bối còn hơn cả những gì dính líu tới Ikeda. Tháng trước, Kishida, vốn đang phải nhọc nhằn với tỷ lệ ủng hộ thấp, chứng kiến danh tiếng của ông sụt giảm hơn nữa sau khi các chính khách Đảng LDP bị cáo buộc không công bố một cách có trình tự số tiền 600 triệu Yen (hơn $4 triệu) trong ngân quỹ, có thể dẫn tới vi phạm luật bầu cử và chiến dịch tranh cử.
Phần lớn các chính khách đều thuộc phe phái lớn nhất của Đảng LDP, từng do cựu thủ tướng Shinzō Abe lãnh đạo, người bị ám sát vào Tháng Bảy 2022.
Theo truyền thông Nhật Bản, số tiền này không được khai báo với cơ quan thuế vụ và được cho là được chuyển vào các nguồn quỹ bất chính.
Ikeda bị tình nghi ém nhẹm số tiền kiếm thêm từ việc bán vé cho các sinh hoạt gây quỹ do phe Thủ Tướng Abe quá cố tổ chức. Từ 2018 tới 2022, ông bị cáo buộc loại trừ hơn 48 triệu Yen khỏi các phúc trình do tổ chức quản lý quỹ chính trị của ông đưa ra, các công tố viên cho biết.
Viên lục sự chính sách của Ikeda, Kazuhiro Kakinuma, được cho là cũng thông đồng để làm chệch các bản ghi nhận, cũng bị bắt vào cuối tuần.
Kishida, nhà lãnh đạo đang bị chỉ trích vì cách thức lèo lái cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt, mô tả việc bắt giữ Ikeda là “cực kỳ đáng tiếc,” đồng thời nói thêm rằng ông sẽ thành lập một nhóm chuyên gia trong tuần này để tăng cường các quy định gây quỹ.
Các công tố viên đang điều tra năm trong số sáu phe phái của Đảng LDP về các nguồn ngân quỹ cho mục đích chính trị không được ghi nhận, truyền thông Nhật Bản cho biết. Phần đông trong số 99 thành viên của phe Abe, hiện được gọi là nhóm nghiên cứu chính sách Seiwa, bị ngờ vực nhận tiền mặt không được ghi lại trong sổ sách, nhưng Ikeda bị cáo buộc nhận số tiền lớn hơn nhiều so với những người khác, hãng thông tấn Kyodo cho biết, trích dẫn nhiều nguồn tin.
Thủ Tướng Kishida buộc phải sa thải bốn bộ trưởng thuộc phe Abe, gồm có phát ngôn nhân hàng đầu của ông và bộ trưởng thương mại, vào cuối năm ngoái, nhưng vụ bê bối gí ông tới tận dịp Tân Niên, chín tháng trước khi ông phải đối diện với cuộc bầu cử chủ tịch Đảng LDP, người nắm giữ đảng này sẽ nghiễm nhiên trở thành thủ tướng.
Tỷ lệ tán thành của ông giảm xuống dưới 20% – mức thấp nhất so với bất kỳ thủ tướng Nhật Bản nào trong hơn một thập niên qua – và ngày càng có nhiều lời đồn thổi cho rằng vụ bê bối sẽ gây ra một cuộc nồi da xáo thịt nội bộ do các thành viên Đảng LDP lãnh đạo, những người tin rằng Kishida trở thành một gánh nặng bầu cử.
Mỗi nhà lập pháp được cấp một định mức tối đa cho vé gây quỹ đảng phái, thường có giá trị 200,000 Yen mỗi tấm vé. Họ nộp số tiền thu được cho phe của mình và những người vượt quá mức sẽ được trả lại số tiền bổ túc. Dầu cho hành vi này không phải là bất hợp pháp nhưng việc không nói rõ lợi tức thu được có thể bị phạt tù tới năm năm hoặc bị phạt tối đa 1 triệu Yen. Các dân biểu có thể bị buộc tội nếu họ bị phát giác thông đồng với nhân viên hành chánh của họ.
Dẫu cho tương lai Thủ Tướng Kishida vẫn chưa chắc chắn nhưng vẫn chưa rõ liệu vụ bê bối có gây tổn hại đáng kể tới triển vọng bầu cử của Đảng LDP hay không. Đảng phái này, vốn cai trị gần như không bị chen ngang từ giữa những năm 1950, không phải đối diện với cử tri trong một cuộc đại bầu cử cho tới 2025, và ít người nghĩ rằng phe đối lập bị chia cắt sẽ tiến hành một cuộc đấu tranh nghiêm túc để tranh đấu cho quyền lực. (TTHN)
