GUAYAQUIL, Ecuador (NV) – Nhiều người đàn ông bịt mặt xông vào trường quay của một đài truyền hình công ở Ecuador, giơ súng và cầm chất nổ trong buổi phát sóng trực tiếp hôm Thứ Ba, 9 Tháng Giêng, và tổng thống Ecuador ban hành sắc lệnh tuyên bố quốc gia đầy rẫy bạo lực này bước vào “cuộc xung đột võ trang nội bộ.”
Những người đàn ông cầm súng lục và những thứ trông giống như thuốc nổ xông vào trụ sở mạng lưới Truyền Hình TC ở thành phố cảng Guayaquil trong một chương trình tin tức đang phát sóng trực tiếp tới hàng ngàn gia đình trên toàn cõi Ecuador và hét lên rằng họ đang cầm bom. Người ta có thể nghe thấy những âm thanh vang lên như tiếng súng.
Không ai thiệt mạng trong vụ đột kích và nhà chức trách sau đó cho biết tất cả những kẻ đột nhập đeo mặt nạ đều bị bắt, tổng cộng có 13 người, và sẽ bị buộc tội khủng bố.
Giới chức chưa cho biết ai đứng sau vụ đột nhập đài truyền hình hay hàng loạt vụ tấn công khác gây chấn động quốc gia Nam Mỹ gần đây, nhưng họ theo dõi những vụ vượt ngục táo tợn của hai thủ lãnh băng đảng ma túy mạnh nhất Ecuador.
Alina Manrique, người đứng đầu bộ phận tin tức của Đài Truyền Hình TC, thuật lại lúc đó bà đang ở trong phòng điều khiển của Đài Truyền Hình TC, đối diện trường quay thì những kẻ đeo mặt nạ xộc vào tòa nhà. Một trong số họ chĩa súng vào đầu bà và bắt bà nằm xuống sàn, Manrique kể lại.
Sự việc được truyền hình trực tiếp dù tín hiệu của đài bị cắt đứt sau khoảng 15 phút. Manrique cho biết một số kẻ tấn công tháo chạy khỏi trường quay và cố gắng lẩn trốn khi biết được mình bị cảnh sát bao vây.
Ecuador đang rúng động bởi hàng loạt vụ bạo lực, trong đó có vụ bắt cóc vài sĩ quan cảnh sát, sau vụ một thủ lãnh băng đảng khét tiếng vượt ngục vào cuối tuần. Tổng Thống Daniel Noboa hôm Thứ Hai ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, một biện pháp cho phép giới chức đình chỉ quyền hạn của người dân và huy động quân đội ở những nơi như nhà tù.
Ngay sau khi các tay súng xông vào đài truyền hình, Noboa ban hành một nghị định khác chỉ mặt đặt tên 20 băng đảng buôn bán ma túy hoạt động tại Ecuador là khủng bố và ủy thác cho quân đội Ecuador “vô hiệu hóa” tất cả băng đảng trong giới hạn của luật nhân đạo quốc tế. Nghị định cũng cho biết Ecuador đã bước vào một cuộc chiến võ trang nội bộ.
Văn phòng tổng chưởng lý Ecuador cho biết 13 kẻ bị bắt sẽ bị buộc tội khủng bố. Văn phòng tổng chưởng lý đăng tải dòng tweet cho biết văn phòng sẽ đưa ra các cáo buộc trong vài giờ tới. Luật pháp Ecuador quy định hình phạt lên tới 13 năm tù với bất kỳ ai bị kết tội khủng bố.
Chính phủ Ecuador chưa cho biết có bao nhiêu cuộc tấn công nổ ra từ khi nhà chức trách loan báo rằng thủ lãnh băng đảng Los Choneros Adolfo Macías, bí danh “Fito,” được phát giác mất tích khỏi phòng giam của hắn trong một nhà tù an ninh thấp hôm Chủ Nhật. Fito dự trù sẽ được chuyển tới một nhà tù an ninh tuyệt đối vào ngày hôm đó.
Hôm Thứ Ba, giới chức chức Ecuador loan tin một thủ lĩnh băng đảng khác, Fabricio Colón Pico thuộc băng nhóm Los Lobos, tẩu thoát khỏi một nhà tù ở thị trấn Riobamba. Colón Pico bị bắt hôm Thứ Sáu trong một cuộc điều tra bắt cóc và cũng bị buộc tội cố ý sát hại một trong những công tố viên hàng đầu Ecuador.
Các cuộc tấn công khác gồm có một vụ nổ gần nhà của chủ tịch Tòa Án Tư Pháp Quốc Gia và vụ bắt cóc bốn sĩ quan cảnh sát vào đêm Thứ Hai. Cảnh sát cho biết một sĩ quan bị bắt cóc ở thủ đô Quito và ba người ở thành phố Quevedo.
Nằm trên bờ biển Thái Bình Dương của Mỹ Latin giữa Peru và Colombia, quốc gia sản xuất cocaine lớn nhất thế giới, Ecuador, trở thành cứ điểm trung chuyển ma túy quan trọng trong những năm gần đây. Phần lớn bạo lực mà Ecuador phải hứng chịu nổ ra khi các băng đảng ma túy giao đấu với nhau và với chính phủ nhằm chiếm quyền kiểm soát các hải cảng và tuyến đường buôn lậu.
Will Freeman, phân tích gia chính trị tại Hội Đồng Bang Giao Đối Ngoại cho rằng chính phủ Ecuador sẽ phải tìm cách kiểm soát các nhà tù, từ những nơi các thủ lãnh băng đảng tiếp tục cầm đầu hoạt động và có thể phải tính chuyện dẫn độ một số thủ lãnh tội phạm hàng đầu qua Hoa Kỳ. Quốc gia 20 triệu dân cũng có thể phải thực hiện các cải cách tư pháp để đem lại sự an toàn cao hơn cho các thẩm phán và cho phép họ ra phán quyết ẩn danh với các vụ án liên quan tới các băng đảng ma túy.
Băng đảng Los Choneros và các nhóm khác có liên quan tới các tổ chức tội phạm Mexico và Colombia đang tranh giành các tuyến đường buôn bán ma túy và kiểm soát lãnh thổ, gồm có cả từ bên trong các cơ sở giam giữ, nơi hơn 450 tù nhân chết tính từ năm 2021, theo nhà chức trách. (TTHN)
