SERREKUNDA, Gambia (NV) – Các nhà lập pháp Gambia đề cập tới nỗ lực bãi bỏ lệnh cấm cắt bộ phận sinh dục nữ từ năm 2015 trong các buổi hội luận bổ túc của ủy ban quốc gia vào Thứ Hai, 18 Tháng Ba, theo hãng tin AP.
Các nhà hoạt động Gambia lo ngại kế hoạch bãi bỏ sẽ làm đảo lộn nhiều năm nỗ lực bảo vệ trẻ em gái và phụ nữ. Dự luật này được chuyển tới ủy ban quốc gia để tiếp tục tranh luận và có thể quay lại để bỏ phiếu trong thời gian tới.
Các nhà hoạt động ở quốc gia có phần lớn dân số là tín đồ Hồi Giáo cảnh cáo rằng việc dỡ bỏ lệnh cấm sẽ ảnh hưởng tới nhiều năm nỗ lực chống lại một hủ tục thường được thực hiện với các bé gái dưới 5 tuổi với niềm tin lệch lạc rằng nó sẽ kiểm soát khả năng tình dục của các em.
Hủ tục này, còn được gọi là cắt xén bộ phận sinh dục nữ, gồm có việc cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ cơ quan sinh dục ngoài, thường được thực hiện bởi những người hành nghề truyền thống trong cộng đồng bằng các dụng cụ như lưỡi dao cạo hoặc đôi lúc là nhân viên y tế. Việc cắt bỏ có thể gây chảy máu nghiêm trọng, tử vong và biến chứng khi sinh nở nhưng vẫn là một thực tế phổ biến ở nhiều vùng tại Phi Châu.
Jaha Dukureh, nhà sáng lập Safe Hands for Girls, tổ chức địa phương với mục đích chấm dứt tục lệ này, nói với hãng tin AP rằng bà lo ngại rằng các luật bảo vệ quyền phụ nữ khác cũng có thể bị bãi bỏ. Dukureh cũng từng trải qua phẫu thuật này và còn tận mắt nhìn em ruột bà chảy máu tới chết.
“Nếu họ thành công trong việc bãi bỏ, chúng tôi biết rằng tiếp theo có thể là luật tảo hôn và thậm chí là cả luật bạo lực gia đình. Đây không phải là khía cạnh tôn giáo mà là vòng luẩn quẩn nhằm kiểm soát phụ nữ và thân thể của họ,” bà nói. Liên Hiệp Quốc ước tính hơn một nửa phụ nữ và trẻ em gái trong độ tuổi từ 15 tới 49 ở Gambia phải gánh chịu hủ tục này.
Dự luật được ủng hộ bởi những người bảo thủ tôn giáo ở quốc gia chưa tới 3 triệu dân. Bản văn của dự luật nói rằng “đây là luật định tìm cách duy trì sự trong sạch tôn giáo và bảo vệ các chuẩn mực cũng như giá trị văn hóa.” Cơ quan Hồi Giáo hàng đầu Gambia gọi đây là “một trong những đức tính tốt đẹp của đạo Hồi.”
Người từng là nhà lãnh đạo Gambia, Yahya Jammeh, cấm hoạt động này vào năm 2015 làm các nhà hoạt động ngỡ ngàng và không đưa ra lời giải thích công khai. Từ lúc luật định có hiệu lực, việc thực thi còn lỏng lẻo, chỉ có hai trường hợp bị khởi tố.
Hôm Thứ Hai, một nhóm đàn ông và phụ nữ tụ họp bên ngoài tòa nhà quốc hội Gambia, vài người cầm biểu ngữ phản đối dự luật. Cảnh sát chống bạo động có võ trang ngăn cản biểu tình.
Quốc hội Gambia có 58 nhà lập pháp, trong đó có năm phụ nữ. Nếu dự luật được quốc hội thông qua, Tổng Thống Adama Barrow dự kiến sẽ ký ban hành luật. Ông không phát biểu công khai về luật định này.
Hoa Kỳ hỗ trợ các nhà hoạt động cố gắng ngăn chặn hủ tục này. Hồi đầu tháng, Hoa Kỳ vinh danh nhà hoạt động người Gambia Fatou Baldeh tại Tòa Bạch Ốc với Giải Thưởng Quốc Tế về Phụ Nữ Can Đảm.
Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ tại Gambia từ chối thông tin liệu có viên chức cấp cao nào của Hoa Kỳ tại Washington liên lạc với các nhà lãnh đạo Gambia về dự luật hay không. Trong tuyên bố gửi qua điện thư, Geeta Rao Gupta, đặc sứ hàng đầu của Hoa Kỳ về các vấn đề phụ nữ toàn cầu, nói việc lắng nghe tiếng nói của các nạn nhân như Baldeh là “vô cùng quan trọng.”
Chủ tịch Trung Tâm vì Nữ Quyền và Lãnh Đạo Nữ Giới địa phương, Fatou Jagne Senghore, cho biết dự luật này “nhằm hạn chế quyền của phụ nữ và lật ngược những tiến bộ nhỏ nhoi đạt được trong những năm gần đây.” Chủ tịch Hiệp Hội Nữ Luật Sư địa phương, Anna Njie, cho biết hành vi này “được chứng minh là gây tổn hại thông qua bằng chứng về y tế.”
Đầu tháng này, UNICEF cho biết khoảng 30 triệu phụ nữ trên toàn cầu phải cắt bộ phận sinh dục nữ trong tám năm qua, phần lớn là ở Phi Châu nhưng một số người ở Á Châu và Trung Đông.
Hơn 80 quốc gia có luật cấm hoặc cho phép truy tố hủ tục này, theo một nghiên cứu từ Ngân Hàng Thế Giới WB được trích dẫn trong năm nay bởi một buổi chất vấn và trả lời của Quỹ Dân Số Liên Hiệp Quốc UNFPA công bố hồi đầu năm nay. Trong đó có Nam Phi, Iran, Ấn Độ và Ethiopia.
“Không có bản văn tôn giáo nào khuyến khích hoặc dung túng cho việc cắt xén bộ phận sinh dục nữ,” phúc trình của UNFPA cho biết, đồng thời nói thêm rằng việc đó không đem lại lợi ích gì.
Các cô gái phải tuân theo hủ tục này ở các độ tuổi khác nhau, từ trẻ sơ sinh cho tới thanh thiếu niên. Về lâu dài, điều này có thể dẫn tới nhiễm trùng đường tiết niệu, các vấn đề về kinh nguyệt, đau nhức, giảm ham muốn tình dục và các biến chứng khi sinh con cũng như trầm cảm, tự hạ thấp lòng tự trọng và rối loạn căng thẳng hậu sang chấn PTSD. (TTHN)
