SACRAMENTO, California (NV) – California vẫn đang tìm hiểu xem ai sẽ được hưởng lợi trong việc tăng lương tối thiểu lên $20 cho nhân viên “fast food,” bắt đầu từ 1 Tháng Tư, theo báo mạng CalMatters.
Một người làm việc tại một nhà hàng thức ăn nhanh hoặc quán cà phê thuộc một chuỗi trong nước Mỹ, theo luật California, phải được trả ít nhất $20/giờ.
Nhưng một người cũng làm việc tại một trong những nhà hàng đó bên trong một chợ hay cửa hàng tạp hóa thì vẫn tiếp tục nhận mức lương cũ.
Theo tiểu bang California, cửa hàng nằm trong tiệm tạp hóa, hay chợ nhỏ, phải trả nhân viên ít nhất $20/giờ, nhưng chỉ cho số giờ làm việc ở khu vực bán thức ăn của tiệm. Nếu nhân viên này dành một phần giờ làm việc đứng “cashier” hoặc xếp hàng lên kệ thì nhân viên này chỉ được hưởng mức lương tối thiểu thông thường là $16/giờ cho những giờ đó.
Đó là theo phần Câu Hỏi Thường Gặp gồm 18 mục mà Bộ Quan Hệ Công Nghiệp đăng tải vào Tháng Ba khi các doanh nghiệp ở California chuẩn bị cho mức lương tối thiểu dành cho “fast food” sẽ có hiệu lực vào 1 Tháng Tư.
Luật tăng lương này khiến cả chủ doanh nghiệp lẫn nhân viên cùng thấy khó hiểu.
Để tăng lương cho nhân viên “fast food,” Liên Minh Nhân Viên Dịch Vụ Quốc Tế đạt thỏa thuận vào năm ngoái với Hiệp Hội Nhượng Quyền Thương Mại Quốc Tế (International Franchise Association – IFA) và Hiệp Hội Nhà Hàng California gồm chủ nhân của các chuỗi nhà hàng thức ăn nhanh nhưng miễn trừ chủ nhân các nhà hàng độc lập.
Luật này áp dụng cho tất cả các nhà hàng thức ăn nhanh thuộc các chuỗi có 60 địa điểm trở lên trên toàn quốc, với mục tiêu của các nghiệp đoàn là McDonald’s hoặc Burger King và các chi nhánh của họ.
Hơn 500,000 cư dân California – chủ yếu là phụ nữ, người nhập cư và người da màu – làm việc trong môi trường gọi là “nhà hàng phục vụ hạn chế.”
Đầu năm nay, Công Đoàn Quốc Tế Nhân Viên Dịch Vụ (SEIU) ước tính luật này sẽ áp dụng cho khoảng 3,000 chủ doanh nghiệp.
“Phần lớn các địa điểm bán ‘fast food’ ở California hoạt động dưới những thương hiệu có lợi nhuận cao nhất trên thế giới,” ông Joseph Bryant, phó chủ tịch điều hành SEIU và là thành viên hội đồng quản lý thức ăn nhanh toàn tiểu bang, cho biết trong một tuyên bố. “Những tập đoàn đó cần phải trả lương công bằng và cung cấp cho nhân viên mức lương đủ sống mà không cắt giảm việc làm hoặc chuyển chi phí sang người tiêu dùng [bằng cách tăng giá].”
Nhưng ngoài các chuỗi nhà hàng có tầm quốc gia đó còn có rất nhiều cơ sở bán thực phẩm và các thỏa thuận kinh doanh khác, không phải tất cả đều được đề cập trực tiếp trong luật mới.
Các cửa hàng tạp hóa và một số tiệm bánh được miễn, và vừa qua, Thống Đốc Gavin Newsom đã ký thành luật phần nào miễn trừ cho các địa điểm bán “fast food” tại phi trường, trung tâm hội nghị, và khách sạn.
Theo các email mà CalMatters thu được do yêu cầu công khai hồ sơ, nhiều chủ doanh nghiệp đã cố tìm hiểu xem liệu họ có phải trả $20/giờ hay không kể từ khi luật được ký vào cuối Tháng Chín năm ngoái.
Vào Tháng Mười, Bộ Quan Hệ Công Nghiệp đã nhận được hai câu hỏi của các chủ “franchise” hỏi liệu họ có phải tuân thủ pháp luật hay không.
Một người là chủ tiệm Auntie Anne (bán bánh xoắn) và tiệm Cinnabon (bán bánh quế), tin sẽ đủ điều kiện để được miễn trừ.
Người kia là chủ một tiệm kem.
“Việc giải thích rất cần thiết để xem liệu chúng tôi có đủ khả năng tài chính mở thêm địa điểm với mức lương $20/giờ hay không,” chủ tiệm kem viết.
Cả hai đều gởi đến Bộ với yêu cầu chuyển cho nhân viên hướng dẫn pháp lý cho Dân Biểu Chris Holden (Dân Chủ-Địa Hạt 41), tác giả đạo luật.
Trong thời gian gần đây, ông Holden không thể trả lời các câu hỏi về lý do tại sao có một số miễn trừ nhất định – chẳng hạn như một khoản cắt giảm đối với một số tiệm bánh – lại được đưa vào luật.
Bộ Quan Hệ Công Nghiệp đã kiểm duyệt các phản hồi cho những email đó theo quy định bảo mật thông tin giữa luật sư và khách hàng.
Chủ cửa hàng kem, bà Gabriela Campbell, được giới thiệu trong bài tường thuật của đài truyền hình KCRA, nêu chi tiết việc bà liên lạc với nhiều văn phòng tiểu bang mà vẫn không chắc liệu luật có áp dụng với mình hay không.
Đến Tháng Mười Hai, các chủ doanh nghiệp thuê luật sư.
Các luật sư của chuỗi doanh nghiệp Honey Baked Ham hỏi liệu họ có đủ điều kiện hay không. Họ gọi các cửa tiệm này là “cửa hàng bán thịt lẻ,” nơi khách hàng chủ yếu mua dăm bông và các loại “protein số lượng lớn” khác và các món ăn kèm để ăn tại nhà, nhưng thừa nhận họ cũng bán bánh “sandwich” mà khách hàng có thể ăn tại chỗ hoặc mang về.
Các luật sư cũng yêu cầu làm rõ liệu khách hàng của họ có phải trả cho nhân viên $20/giờ nếu họ sở hữu một chuỗi tiệm “pizza” của Papa Murphy hay không.
Cuối Tháng Mười Hai, luật sư của một chuỗi bán lẻ giấu tên đã hỏi liệu họ có phải trả $20/giờ cho nhân viên các nhà hàng thức ăn nhanh hoặc quán cà phê bên trong một số cửa hàng khác của họ hay không.
Các luật sư lưu ý rằng các cửa hàng của công ty đôi khi bán tạp hóa, nhưng không phải là chủ yếu, và những nhân viên làm việc tại quầy thức ăn nhanh cũng thường được phân công đến các bộ phận khác của cửa hàng.
Luật Sư Ehud Appel của Bộ Quan Hệ Công Nghiệp cho biết họ không trả lời các câu hỏi cá nhân, thay vào đó, sẽ trả lời các câu hỏi thường gặp trong tháng.
Trong Câu Hỏi Thường Gặp, tiểu bang cho biết: “Các doanh nghiệp bán kem không được miễn, mặc dù hệ thống phân loại ngành quốc gia loại trừ một số tiệm kem khỏi thành phần ‘fast food’ hoặc nhà hàng ‘dịch vụ hạn chế.’ Để được gọi là một tiệm bánh, tiểu bang cho biết, cái bánh mì bán ra phải nặng ít nhất 1/2 pound. Và nhân viên tại ‘cửa hàng trong cửa hàng’ phải được trả $20/giờ cho thời gian họ làm việc tại khu vực nhà hàng.”
Các câu trả lời lại dẫn đến những câu hỏi mới.
Câu Hỏi Thường Gặp cho biết các nhà quản lý “fast food” chỉ có thể không được trả lương làm thêm giờ của California nếu lương họ cao gấp đôi mức lương tối thiểu.
Nhưng các luật sư của nhà bán lẻ này đã viết trong một lá thư khác gửi cho Bộ Quan Hệ Công Nghiệp vào giữa Tháng Ba rằng những người quản lý cửa hàng chỉ làm việc “bán thời gian” (part time) tại quầy thức ăn nhanh.
Khó đoán tiểu bang sẽ giải quyết sự “rối mù” này như thế nào.
Câu Hỏi Thường Gặp của tiểu bang hướng dẫn nhân viên không được trả lương $20/giờ một cách đúng đắn, phải nộp đơn khiếu nại hành vi trộm cắp tiền lương lên Văn Phòng Bộ Trưởng Lao Động.
Nhưng trên thực tế, đây là một quy trình bị tồn đọng trong bối cảnh khủng hoảng nhân sự của văn phòng mà các khiếu nại có thể mất nhiều năm để giải quyết.
Bộ Quan Hệ Công Nghiệp đã không trả lời ngay lập tức khi được yêu cầu làm rõ thêm.
Hội đồng thức ăn nhanh mới cũng có thể giải quyết các vấn đề hoặc để tòa quyết định. (ĐG) [đ.d.]
