BANGKOK, Thái Lan (NV) – Một tòa án tại Thái Lan bãi nhiệm Thủ Tướng Srettha Thavisin vì bổ nhiệm một cựu luật sư từng ngồi tù vào nội các, BBC đưa tin hôm Thứ Tư, 14 Tháng Tám.
Tòa Án Hiến Pháp đưa ra phán quyết rằng Srettha vi phạm “các quy tắc về đạo đức” với “hành vi bất chấp luật pháp.”
Srettha, 62 tuổi, nắm quyền chưa được một năm, là Thủ Tướng thứ ba trong vòng 16 năm qua bị cùng một tòa án bãi nhiệm.
Một nhà lãnh đạo lâm thời sẽ thay thế Srettha cho tới chừng nào Quốc Hội Thái Lan bầu ra thủ tướng mới.
“Tôi tự tin vào lòng trung thực của mình… Thật đáng tiếc, nhưng tôi cũng không phủ nhận phán quyết này,” Srettha phát biểu tại một cuộc họp báo ngay sau khi tòa án công bố phán quyết. Đây là phán quyết cuối cùng và không thể kháng cáo.
Việc bãi nhiệm Srettha thay cho lời giải thích về vết xe đổ của rất nhiều đảng phái và các thời kỳ chính quyền trước đây tại Thái Lan – vốn bị hạ bệ do quyền lực không cân xứng của tòa án hiến pháp.
Đạo đức không phải là điều làm nhiều người biết tới chính trường Thái Lan; thay vào đó, hối lộ là chuyện thường tình, thậm chí trong quá khứ, các bộ trưởng có tiền án nghiêm trọng hơn cũng được phép phục vụ công quyền.
Phần lớn người dân tại Thái Lan sẽ coi đây là một phán quyết có mưu đồ chính trị, mặc dù vẫn chưa rõ ai là người đứng đằng sau phán quyết này.
Hồi Tháng Năm, tòa án chấp nhận thỉnh nguyện thư do khoảng 40 thượng nghị sĩ đệ trình, yêu cầu cách chức Srettha vì bổ nhiệm Pichit Chuenban – người từng bị kết án sáu tháng tù vì tội cố ý hối lộ.
Hôm Thứ Tư, năm trong số chín thẩm phán đưa ra phán quyết rằng Srettha thực sự vi phạm đạo đức công quyền khi bổ nhiệm một luật sư có tiền án hình sự tại nội các, mặc dù Chuenban từ chức chỉ trong 19 ngày sau.
Việc bỏ phiếu bầu tân thủ tướng sẽ liên quan tới nhiều cuộc mặc cả ngầm trong lúc Thái Lan đang chật vật phục hồi nền kinh tế đang suy yếu.
Vẫn còn quá sớm để nói Thái Lan có đủ sức giải quyết tình trạng hỗn loạn chính trị hay không, trong đó có cả hai cuộc đảo chánh quân sự làm rung chuyển quốc gia Đông Nam Á trong hai thập niên qua.
Srettha chỉ mới nhậm chức thủ tướng vào Tháng Tám 2023, chấm dứt chín năm chính phủ quân chủ chuyên chế tại Thái Lan.
Việc bổ nhiệm Srettha cũng là kết quả đến từ một cuộc mặc cả chính trị, vốn triệt hạ Đảng Tiến Lên non nớt, theo chủ nghĩa cải cách, và cũng là đảng phái giành được nhiều ghế và phiếu bầu nhất trong cuộc tổng tuyển cử năm ngoái.
Đó là chiến thắng vang dội khơi dậy hy vọng về một khởi đầu mới cho Thái Lan nhưng Đảng Tiến Lên bị Thượng Viện do quân đội chỉ định, ngáng đường không cho thành lập chính phủ.
Pheu Thai, đảng phái có kết quả chiến thắng lớn thứ nhì trong cuộc bầu cử, sau đó đạt được thỏa thuận với các đảng bảo thủ khác tiến tới thành lập liên minh cầm quyền nhưng không có Đảng Tiến Lên – từ đó mà Srettha thấy được ngôi vị.
Tuần trước, tòa án hiến pháp giải tán Đảng Tiến Lên vì đưa ra những lời hứa hẹn vận động tranh cử vi hiến và cấm 11 nhà lãnh đạo đảng phái tham gia chính trường trong vòng 10 năm. (TTHN)
