Thiện Lê/Người Việt
HOLLYWOOD, California (NV) – Sự cạnh tranh trong thế giới điện ảnh và ước muốn tạo ra những phim độc đáo của các nhà làm phim đã khai phá được nhiều thể loại phim mới.
Những thể loại phim mới đó lấy những điểm cơ bản của các thể loại đã quen thuộc với khán giả như kinh dị, hài kịch hay khoa học viễn tưởng, sau đó kết hợp với nhiều yếu tố mới lạ như chủ đề, cách quay và nhiều kỹ xảo mới lạ.
Trong nhiều năm, những phim khai phá các thể loại mới này được khán giả yêu quý, và các thể loại đó đến nay vẫn có phim mới.
A Better Tomorrow
Phim hành động lúc nào cũng là một thể loại thu hút khán giả, nhưng có một phim khai phá một kiểu phim hành động mới là “A Better Tomorrow” chiếu năm 1986, tạo ra thể loại phim “võ súng.”
Phim Hồng Kông này có sự dẫn dắt của đạo diễn Ngô Vũ Sâm, được khán giả Tây Âu biết đến qua tên John Woo, và có vai chính do tài tử Châu Nhuận Phát đóng.
Vai chính của phim là ông Mark Lee, một thành viên băng đảng và vệ sĩ cho bạn thân là Sung Tse-Ho, do tài tử Địch Long đóng. Em trai của ông Mark là Kit, do cố tài tử Trương Quốc Vinh đóng, một học sinh trung học mới tốt nghiệp và được nhận vào học viện cảnh sát.
Sau nhiều biến cố, ông Ho phải ngồi tù ba năm. Trong khi đó, ông Mark đến Đài Loan để chất vấn những trùm băng đảng ở đó, và bị mai phục. Tuy giết được băng đảng đó, nhưng ông Mark bị trúng đạn hai phát vào chân phải, và ông cần có nẹp ngay chân mới đứng thẳng được.
Sau ba năm, ông Ho ra tù và không muốn quay lại con đường tội phạm nữa, nên quyết định đi lái taxi, rồi gặp lại người bạn lâu năm Mark không còn tinh thần mạnh mẽ như trước nữa.
Ông khuyên bạn mình làm lành lại với em trai, tuy hai người thuộc hai mặt hoàn toàn trái ngược nhau của xã hội, một người tội phạm và một người đứng về công lý.
Ông Mark muốn lấy lại địa vị của mình trong băng đảng, nhưng ông Ho thì không muốn, còn người em trai Kit thì không muốn gặp lại anh trai vì ông là tội phạm.
Với nội dung hấp dẫn và những cảnh đấu súng đầy ấn tượng, “A Better Tomorrow” đưa đẩy sự nghiệp của tài tử Châu Nhuận Phát lên đỉnh cao của điện ảnh Hồng Kông.
Tác phẩm này còn thay đổi điện ảnh Hồng Kông vì trước đó đa số phim thành công là thể loại kiếm hiệp, ít khi nào có phim bắn súng.
Trong phim, đạo diễn Ngô Vũ Sâm tạo ra những nét đặc sắc của phim “võ súng” như kết hợp võ thuật với đấu súng; tiếng súng rất lớn; ánh lửa từ nòng súng chói lóa; súng có sức công phá cao hơn ngoài đời; máu văng tung tóe từ cơ thể của người trúng đạn; và dĩ nhiên không thể bỏ qua cảnh nhân vật chính cầm một lúc hai khẩu súng lục.
Từ đó, thể loại võ súng trở thành một kiểu hành động độc đáo, không phải ai cũng làm được, và vẫn được yêu quý cho đến ngày nay, vẫn có phim giữ được tinh túy hay thậm chí còn có nhiều cải tiến, điển hình là dòng phim “John Wick.”
Godzilla
Phim quái vật là một thể loại đã có từ lâu, với những phim đầu tiên xuất hiện vào năm 1915, nhưng một phim công chiếu vào năm 1954 đã tạo ra một thể loại mới là phim quái vật khổng lồ, còn được gọi là “kaiju.” Tác phẩm đó là “Godzilla” của Nhật.
“Godzilla” nói về một quái vật khổng lồ, có hình dáng như khủng long, mang tên Godzilla. Những cuộc thử nghiệm bom nguyên tử dưới biển đánh thức quái vật khổng lồ biết phun lửa này khỏi giấc ngủ mấy thế kỷ. Sau khi thức dậy, Godzilla tàn phá Nhật, và một số khoa học gia phải quyết định sử dụng một vũ khí bí mật để đánh bại quái vật.
“Godzilla” được tạo ra với mục đích nói về hậu quả của chiến tranh nguyên tử, và đã có nhiều thay đổi trong lịch sử 70 năm của dòng phim này, từ thiết kế cho đến bản chất của quái vật.
Tuy được đánh giá không quá cao từ các nhà phê bình, nhưng “Godzilla” đến nay vẫn là một phần không thể thiếu của văn hóa phổ biến, tạo ra nhiều phim quái vật khổng lồ khác trong mấy thập niên.
Tác phẩm này không chỉ tạo ra một thể loại phim mới, mà còn sử dụng những kỹ xảo thực tế, hoàn toàn không có máy điện toán, tạo ra nền tảng cho nhiều phim thuộc các thể loại khác như khoa học viễn tưởng, kinh dị và thần thoại.
Peeping Tom
Một kiểu phim kinh dị có hung thủ chém giết các nạn nhân, gọi là phim chém giết, phổ biến nhất vào thập niên 1980, nhưng phim tạo ra những gì mà khán giả quen thuộc với thể loại này là “Peeping Tom” chiếu năm 1960.
Phim có vai chính là anh Mark Lewis, ban ngày làm nhân viên phim trường và ban đêm thì quay phim nhiều phụ nữ. Tuy nhiên, anh quay phim phụ nữ để làm một phim tài liệu về sự sợ hãi, và những phụ nữ trong phim là nạn nhân bị anh sát hại.
Anh Mark làm quen được với cô Helen, con gái của gia đình sống ở tầng dưới chung cư của anh, và anh chỉ nói mơ hồ về phim tài liệu mình đang làm. Một hôm, cô lẻn vào chung cư của anh để xem phim đó, rồi vô cùng sợ hãi khi thấy những cảnh hãi hùng trong phim.
“Peeping Tom” không phải phim đầu tiên nói về phụ nữ là nạn nhân của hung thủ chém giết, hay có bối cảnh ở vùng ngoại ô yên ắng, và không phải là phim đầu tiên đưa khán giả vào cách nhìn của hung thủ. Tuy nhiên, tác phẩm này là phim đầu tiên kết hợp những yếu tố đó, và tạo ra công thức của phim chém giết mà khán giả đã quá quen thuộc hiện nay.
Khi công chiếu vào thập niên 1960, “Peeping Tom” gây ra nhiều tranh cãi vì nội dung vừa khiêu dâm vừa quá bạo lực, làm đạo diễn Michael Powell suýt phải bỏ nghề làm phim. Tuy vậy, trong những thập niên sau đó, tác phẩm này được nhiều khán giả tìm xem lại và khen ngợi tầm nhìn của đạo diễn Powell.
Shaun of the Dead
Vào năm 2004, đạo diễn phim hài lừng danh Edgar Wright hợp tác với tài tử Simon Pegg để ra đời tác phẩm “Shaun of the Dead,” khai phá thể loại phim kinh dị hài kết hợp với tình cảm vô cùng độc đáo.
Tài tử Simon Pegg đóng vai Shaun, một nhân viên của cửa hàng điện tử trong độ tuổi 30, có cuộc sống nhàm chán và không gặp được thành công nào trong đời. Khi không làm việc, anh sống chung nhà ở ngoại ô London với người bạn thân là Ed, do tài tử Nick Frost đóng.
Người tình cũ của anh Shaun là cô Liz, do minh tinh Kate Ashfield đóng, muốn anh mạnh mẽ hơn và cư xử như đàn ông hơn. Vì vậy, anh quyết định thay đổi cách sống để thuyết phục cô Liz quay lại.
Tuy nhiên, lúc anh quyết định mạnh mẽ lên thì nơi mình sống bị xác chết biết đi, hay “zombie,” tràn ngập. Shaun và Ed phải tìm cách sống còn, cũng như bảo vệ cô Liz và mẹ của Shaun.
Diễn xuất của tài tử Simon Pegg vừa làm khán giả khó chịu vừa làm họ vui cười, kết hợp với kiểu hài nhanh chóng mặt, sở trường của đạo diễn Edgar Wright, tạo ra một tác phẩm khó quên được.
Phim zombie là một thể loại đã có từ năm 1933, nhưng “Shaun of the Dead” cho khán giả thấy được cuộc sống nhàm chán mỗi ngày làm một con người không khác gì xác chết biết đi, và sử dụng yếu tố đó để tạo sự sợ hãi và hài hước.
Stranger on the Third Floor
Một thể loại phim khác vô cùng quen thuộc của Hollywood là phim “noir,” còn gọi là phim đen. Đây là thể loại phim tội phạm được quay bằng phim trắng đen, có nội dung u tối và nhân vật chính đầy hoài nghi. Tuy không ai biết rõ nguồn gốc, nhưng đa số khán giả và người trong nghề điện ảnh cho rằng “Stranger on the Third Floor” chiếu năm 1940 là phim đen đầu tiên.
Phim nói về ký giả Michael Ward khai trước tòa án ông Joe Briggs có mặt tại hiện trường của một vụ giết người, làm ông Briggs bị bỏ tù và bị kết án tử hình. Sau đó, ông Ward áy náy trong lương tâm vì không chắc chắn ông Briggs có tội, nên quyết định cùng người yêu Jane điều tra.
Tuy nhiên, khi họ bắt đầu điều tra, một người bí ẩn xuất hiện, và người đó muốn cặp tình nhân chấm dứt cuộc điều tra.
“Stranger on the Third Floor” không phải là phim đen hay nhất, nhưng sự tiên phong của phim này với thể loại đó không thể nào bỏ qua được với cách thể hiện bạo lực không nhiều và cách sử dụng nhiều bóng đen để tạo ra không khí căng thẳng rất tài tình. Michael Ward còn là một kiểu nhân vật thường xuất hiện trong phim đen vì có nhiều thiếu sót và suy nghĩ phức tạp, chứ không phải là một anh hùng mạnh mẽ. (Thiện Lê) [qd]
—–
Liên lạc tác giả: [email protected]
