TEL AVIV, Israel (NV) – Lực Lượng Phòng Vệ Israel IDF trách cứ hàng loạt “lỗ hổng về mặt chuyên môn” và “vi phạm mệnh lệnh” trong một vụ rắc rối xảy ra vào tháng trước khi binh lính Israel sát hại 15 nhân viên cấp cứu Palestine ở Gaza, khiến Israel hứng chịu hàng loạt lời công kích và kêu gọi một cuộc điều tra độc lập.
Trong bản tường trình nội bộ liên quan tới vụ sát hại và một buổi họp báo trước các phương tiện truyền thông ngoại quốc hôm Chủ Nhật, 20 Tháng Tư, IDF cho biết họ “tỏ ra hối tiếc khi những thường dân không can dự lại lãnh nhận hậu họa” và tuyên bố rằng họ đã đình chức chỉ huy đứng đầu lực lượng liên quan và chính thức trách cứ một sĩ quan cao cấp, theo NBC.
Bản tường trình và việc IDF nhận trách nhiệm hiếm hoi cho thấy thời điểm căng thẳng nhất trong một vụ bê bối kéo dài nhiều tuần làm quân đội Israel liên tục bị chỉ trích. Vài ngày trước, thỏa thuận đình chiến kéo dài hai tháng giữa Israel và Hamas cũng đổ vỡ, làm Dải Gaza tiếp tục bị oanh tạc.
Tranh cãi xung quanh vụ sát hại thậm chí còn tệ hại hơn sau khi nhân viên Liên Hiệp Quốc kéo các thi thể từ một mồ chôn tập thể có độ sâu nông gần nơi xảy ra thảm kịch hôm 23 Tháng Ba. Chưa hết, một đoạn phim quay bằng điện thoại di động xuất hiện trên một trong những xác chết tiết lộ những mâu thuẫn nghiêm trọng trong tường trình ban đầu do IDF công bố.
“Nó giống như một chuỗi sai lầm chuyên môn nhưng không có lỗ hổng đạo đức,” Chuẩn tướng Ephraim Defrin, phát ngôn viêviên mới được bổ nhiệm của IDF, cho biết trong một bài thuyết trình với các phóng viên vào tối Chủ Nhật. “Không bao giờ có ý định lừa dối công chúng.”
Một số tường trình ban đầu từ các nhân viên giảo nghiệm tử thi Palestine tuyên bố rằng có vài nhân viên y tế bị trói tay. Tuy nhiên, các nhân viên y tế Palestine khác cho biết không có bằng chứng nào cho thấy các nạn nhân bị khống chế trước khi bị bắn theo kiểu hành quyết, IDF cũng phủ nhận tuyên bố này.
Hội Trăng Lưỡi Liềm Đỏ Palestine cho biết trong một tuyên bố sau khi tìm được các thi thể rằng việc nhắm vào các nhân viên y tế “là một tội ác chiến tranh mà lực lượng chiếm đóng vẫn vi phạm trước mắt toàn thế giới, có thể chịu trừng phạt theo luật nhân đạo quốc tế.”
Các nhân viên cứu trợ gồm có nhân viên y tế, nhân viên phòng thủ dân sự và một nhân viên Liên Hiệp Quốc.
Trước đó, binh lính Israel nổ súng và sát hại những người bị coi là “những kẻ khủng bố” đang “tiến tới một cách đáng ngờ.” IDF cũng cho biết vào thời điểm những kẻ khủng bố tới gần lực lượng Israel, họ không bật đèn pha hoặc tín hiệu khẩn cấp, và IDF tuyên bố kết liễu chín chiến binh Hamas và Jihad Hồi Giáo.
Sau đó, quân đội Israel rút lại tuyên bố sau khi Hội Trăng Lưỡi Liềm Đỏ Palestine công bố một đoạn phim thách thức phần tường trình của IDF. NBC News xem lại đoạn phim từ điện thoại của một nhân viên y tế thiệt mạng, cho thấy một xe cứu thương bật đèn pha và đèn khẩn cấp tại thời điểm các binh lính Israel nổ súng. Chiếc xe dán phù hiệu Hội Trăng Lưỡi Liềm Đỏ Palestine rõ ràng. Ngoài ra trong đoạn phim còn có hai chiếc xe khác cũng bật đèn khẩn cấp.
Thiếu Tướng về hưu Yoav Har-Even, người dẫn đầu phần tường trình, cho biết những hoạt động được công bố không nằm trong “hoạt động chỉ huy,” và cũng không trả lời tất cả câu hỏi xung quanh vụ xả súng.
Bản tường trình cũng không đưa ra tình tiết nào để chứng minh cho lập luận của quân đội Israel rằng sáu trong số 15 nhân viên cấp cứu bị sát hại thực chất là chiến binh Hamas, cũng không giải thích lý do vì sao số lượng nhân viên y tế thiệt mạng bị IDF coi là khủng bố lại thay đổi.
Phần tường trình cũng không nêu rõ lý do vì sao IDF lại bắt giữ Asaad al-Nassasra, một trong những nhân viên y tế sống sót, và tới nay vẫn còn bị giam cầm.
Theo bản tường trình hôm Chủ Nhật, kết quả điều tra phát giác ra rằng do tầm nhìn bị cản trở nên quân đội Israel xác định xe cứu thương và xe cứu hộ là mối đe dọa trong một nhiệm vụ nhắm vào các chiến binh Hamas.
Har-Even cho biết kiếng chuyên dùng quan sát ban đêm của binh lính là một trong những nguyên nhân dẫn tới “kết cục bi thảm và không mong muốn trong một diễn tiến phức tạp nơi sa trường.” Các yếu tố khác và việc kiếng bảo hộ làm góc nhìn hai bên bị hạn chế làm binh lính khó nhận ra đâu là xe cứu thương dân sự kể cả khi bật đèn khẩn cấp, Har-Even cho biết.
Ngoài ra IDF cho biết một cuộc tấn công khác nhắm vào xe Liên Hiệp Quốc là do vi phạm các quy tắc hoạt động.
Chỉ huy đặc trách hoạt động bộ binh, không được nêu tên trong tường trình, nhưng được các sĩ quan đối ngoại thuộc IDF xác định là một thiếu tá, đã bị đình chức và một trong những lý do là “cung cấp không đầy đủ chi tiết và không chính xác trong phiên họp tường trình.” (TTHN)
