QUẢNG TRỊ, Việt Nam (NV) – Tài nguyên khoáng sản thất thoát, làng mạc bị đe dọa, người dân mất dần sinh kế là những gì mà “cát tặc” gây ra dọc theo sông Thạch Hãn, tỉnh Quảng Trị.
Suốt hai tuần qua, người dân sống dọc bờ sông Thạch Hãn đoạn qua địa phận phường 1 và phường An Đôn, thị xã Quảng Trị, không khỏi bất bình khi chứng kiến cảnh tượng “cát tặc” (trộm cát) hoạt động rầm rộ.
Theo ghi nhận của báo Tuổi Trẻ, khu vực “cát tặc” hoạt động nằm về phía Tây cách cầu ga Quảng Trị khoảng 150 mét, kéo dài ngược lên thượng nguồn gần 1 km.
Trong đêm 19 đến rạng sáng 20 Tháng Tư, ít nhất có bốn tàu của “cát tặc” hoạt động. Các tàu bắt đầu hút trộm cát sau 10 giờ tối và chỉ dừng lại khi trời gần sáng.
Cụ thể, ngay tại khu vực cầu ga Quảng Trị có hai tàu hút cát hoạt động. Một tàu sắt lớn với công suất ước tính 30-40 khối, được ít nhất bốn người vận hành. Bốn người đàn ông túc trực ở khoang chứa cát, liên tục điều khiển máy móc và vòi hút. Theo thời gian, con tàu chìm dần xuống mép nước. Đến 0 giờ 30 phút rạng sáng 21 Tháng Tư, con tàu rời đi khi đã đầy ắp cát.
Một tàu nhỏ hơn cũng thực hiện các thao tác tương tự, với ít nhất bốn người làm việc, trong đó ba người luôn có mặt ở khoang hút cát, người còn lại thỉnh thoảng nằm hoặc ngồi chờ trên nóc cabin.
Tương tự, ngược về phía thượng nguồn khoảng 1 km, ngay giữa lòng sông Thạch Hãn là hai tàu hút cát lậu khác hoạt động.
Đáng lưu ý, cả bốn tàu hút cát này đều có chung một điểm “trả hàng” tại bờ Bắc sông Thạch Hãn, thuộc phường An Đôn.
Tại đây, một đường ống lớn được lắp đặt dẫn từ bờ sông lên bãi tập kết. Phía dưới mép nước có phao màu cam đánh dấu vị trí để các tàu kéo ống bơm lên. Trên bờ, nhiều người túc trực để hỗ trợ công việc bơm hút cát. Mỗi tàu có một vị trí tập kết cát riêng.
Ngoài ra, đoạn sông qua thôn Gia Độ, xã Triệu Độ, huyện Triệu Phong, tình trạng khai thác cát trái phép ngang nhiên không kém. Mỗi đêm, có 4-5 chiếc tàu lần lượt chạy tới, máy nổ vang khúc sông và khói đen tỏa lên một góc trời.
Theo ước tính, mỗi tàu chỉ mất khoảng 20-30 phút để hút đầy khoang, sau đó di chuyển về bãi tập kết và bơm cát lên bờ. Tổng thời gian cho mỗi chuyến khai thác và “trả hàng” trong khoảng một giờ đồng hồ.
Như vậy, trong một đêm, mỗi tàu có thể thực hiện ít nhất sáu chuyến hút cát trái phép. Ước tính mỗi đêm, hàng trăm khối cát đã bị “cát tặc” khai thác trộm.
Tuy nhiên, mối lo lắng lớn nhất của người dân không chỉ dừng lại ở tiếng ồn mà là nguy cơ sạt lở bờ sông.
Thế nhưng, trả lời báo đài trong nước hôm 21 Tháng Tư, ông Bùi Văn Giáo, phó chủ tịch phường An Đôn, cho biết đoạn sông Thạch Hãn do phường quản lý không có mỏ cát sỏi nào được cấp phép khai thác, chỉ có bãi tập kết cát của một số doanh nghiệp.
“Phường chưa nhận được thông tin có khai thác cát lậu,” ông Giáo khẳng định.
Trong khi đó, ông Lê Phước Chưởng, trưởng Phòng Nông Nghiệp và Môi Trường Thị Xã Quảng Trị, cũng xác nhận thông tin tương tự.
“Chúng tôi chưa nhận được phản ảnh về tình trạng khai thác cát lậu nhưng sẽ ra văn bản tham mưu để các phường liên quan có kế hoạch kiểm tra, ngăn chặn,” ông Chưởng nói cho qua chuyện.
Công luận nghi ngờ, liệu chính quyền địa phương có thực sự “không biết” hay đang buông lỏng quản lý để cho “cát tặc” lộng hành trên dòng sông này, mặc cho người dân lo lắng, bất bình. (Tr.N) [qd]
