- Chuyện Vỉa Hè
Đặng Đình Mạnh
Ngày 23 Tháng Tư 2025, báo Tiền Phong, cơ quan ngôn luận trực thuộc Trung Ương Đoàn Thanh Niên Cộng Sản ở trong nước, đã cho đăng tải bài viết kèm theo bức ảnh chụp bức tranh tuyên truyền khổ lớn.
Bức tranh được cho là đã được đặt tại ngay giao lộ đường Đinh Tiên Hoàng, trung tâm thành phố Hà Nội, nơi chỉ cách hồ Hoàn Kiếm độ mươi bước chân.
Trong ảnh, độc giả có thể nhìn thấy lá cờ vạch và sao là quốc kỳ Hoa Kỳ vẽ rách nát, bị giẫm đạp dưới chiếc nón trận in dòng chữ USA, biểu tượng của quân đội Hoa Kỳ. Chưa hết, cuối bức tranh tuyên truyền, dòng chữ “Việt Nam toàn thắng” mầu đỏ được in đậm với cỡ chữ lớn.
Có lẽ, với sự nhục mạ trực tiếp vào những biểu tượng của Hoa Kỳ và quân đội Hoa Kỳ như quốc kỳ, nón trận, thông điệp từ bức tranh cổ động đã không cần úp mở về sự hả hê đầy miệt thị của nhà cầm quyền Cộng Sản trong nước đối với Hoa Kỳ, cựu thù của 50 năm trước và lại đang là một trong số ít các quốc gia đang giữ vị thế đối tác chiến lược toàn diện với Việt Nam!
Ngay lập tức, độc giả từ trong nước đã xôn xao phản ứng khiến cho tòa soạn Báo Tiền Phong phải rút ngay bài viết. Không chỉ thế, ngay ngày hôm sau, ngày 24 Tháng Tư 2025, bức tranh cổ động vẽ những hình ảnh giẫm đạp biểu tượng của Hoa Kỳ và quân đội Hoa Kỳ đặt trên đường phố Hà Nội đã bị tháo dỡ để thay thế bằng một tranh tuyên truyền khác.
Trong một diễn biến chưa rõ có mối liên quan đến sự kiện này hay không, thì ngày 22 Tháng Tư 2025, báo New York Times Hoa Kỳ đã đưa tin. Dẫn lời một số viên chức ẩn danh của chính phủ vì lý do tế nhị, họ cho biết chính phủ Hoa Kỳ đã ra lệnh cho các giới chức ngoại giao nước này tại Việt Nam không được tham dự các chương trình mà nhà cầm quyền Hà Nội tổ chức rầm rộ để ăn mừng ngày 30 Tháng Tư 1975. Vẫn theo thông tin từ báo, sự bó buộc của lệnh này bao gồm cả vị đại sứ Hoa Kỳ đương nhiệm tại Hà Nội là ông Marc Knapper.
Sự việc đã làm rộ lên sự chỉ trích, phê phán từ công chúng trong nước đối với báo Tiền Phong, nơi đã cho đăng tải, phổ biến rộng rãi đến độc giả về bức tranh tuyên truyền.
Thật ra, sự chỉ trích, phê phán như vậy là chưa hoàn toàn chính xác. Mà lẽ ra, công chúng phải chỉ trích, phê phán đích danh người đứng đầu đảng Cộng Sản là ông Tô Lâm và người đứng đầu Ban Tuyên Giáo Trung Ương, người chịu trách nhiệm về việc tuyên truyền của chế độ là ông Nguyễn Trọng Nghĩa mới là chính xác.
Vì lẽ, từ năm thập kỷ qua, với mỗi dịp đến ngày kỷ niệm 30 Tháng Tư 1975, thì chế độ Hà Nội lại rầm rộ cho tổ chức hàng loạt sự kiện để ăn mừng. Khi ấy, những lời miệt thị đối với Hoa Kỳ, cũng như đối với chính thể Việt Nam Cộng Hòa, như “Đế quốc Mỹ và tay sai,” “Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào”, “ngụy quân, ngụy quyền,”… Lại được cả hệ thống truyền thông trong nước gồm cả nghìn báo, đài, chưa kể đến cả hàng vạn bức tranh, khẩu hiệu tuyên truyền được in, khổ lớn, hoặc vẽ đặt tại những nơi công cộng, dễ thấy, trên khắp lãnh thổ… lại ra rả nhắc lại những lời miệt thị.
Đến dịp kỷ niệm 50 năm kết thúc cuộc chiến lần này, chế độ Hà Nội lại tổ chức rầm rộ, quy mô và tốn kém hơn gấp bội phần. Trong đó, mời cả quân đội các quốc gia Cộng Sản khác tham gia diễn hành, bao gồm cả binh sĩ Trung Cộng.
Rõ ràng, những điều ấy đã gởi tín hiệu cho hệ thống truyền thông của chế độ về việc tiếp tục duy trì việc tuyên truyền, miệt thị các cựu thù ở “Bên Thua Cuộc” như Hoa Kỳ, chính thể Việt Nam Cộng Hòa. Qua đó, nâng cao vị thế của “Bên Thắng Cuộc” đối với sự kiện ngày 30 Tháng Tư 1975.
Giới lãnh đạo Cộng Sản đã kém mẫn cảm chính trị về quan hệ đối ngoại với Hoa Kỳ trong giai đoạn đầy tế nhị hiện nay, khi vừa phải xuống nước để thương lượng, tránh đòn gia tăng thuế quan lên đến 46% mà tổng thống đương nhiệm của Hoa Kỳ đã ban hành. Theo đó, họ đã không chỉ thị trước cho hệ thống truyền thông trong nước về những giới hạn khi thực hiện tuyên truyền về sự kiện kỷ niệm 50 năm kết thúc cuộc chiến. Dẫn tới việc hệ thống truyền thông trong nước tiếp tục thực hiện việc tuyên truyền theo quán tính có sẵn từ 50 năm qua.
Giả thiết, thông tin về việc chính phủ Hoa Kỳ tẩy chay các hoạt động kỷ niệm 50 năm kết thúc cuộc chiến của chế độ Hà Nội mà báo New York Times đưa tin là đúng sự thật, và nguyên nhân bắt nguồn từ những hành xử huênh hoang vô lối của Hà Nội, bao gồm cả việc miệt thị Hoa Kỳ thông qua sự kiện kỷ niệm ấy… Thì theo đó, quyết định tổ chức rầm rộ sự kiện 50 năm của chế độ Hà Nội là một sự sai lầm không có gì có thể biện minh được.
Không chỉ sai lầm về đối nội mà quan trọng hơn là sai lầm về đối ngoại với một cường quốc như Hoa Kỳ. Chúng gây hậu quả to lớn đến mức độ vô lường cho nền kinh tế nước nhà…
Cho thấy, chỉ trích, phê phán đối với báo Tiền Phong, vốn chỉ giữ vai trò “thiên lôi sai đâu đánh đó,” là chỉ mới chạm đến phần ngọn của vấn đề. Phần gốc nằm ở người đứng đầu chế độ là ông Tô Lâm, người đã có chủ trương tổ chức rầm rộ sự kiện kỷ niệm 50 năm kết thúc cuộc chiến và ông Nguyễn Trọng Nghĩa, người phụ trách tuyên truyền của chế độ. Họ mới là những người phải chịu trách nhiệm chính. [kn]
