HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Kim ngạch xuất cảng “lao dốc” đã khiến nhiều loại trái cây chuyên để xuất cảng của Việt Nam như mít, dưa hấu, sầu riêng… đồng loạt rớt giá.
Báo VNExpress hôm 28 Tháng Năm dẫn thống kê mới nhất của hải quan cho thấy, bốn tháng đầu năm 2025, nhóm quả và quả hạch chỉ mang về cho Việt Nam hơn $1 tỷ, giảm 23% so với cùng kỳ năm ngoái, do trong nhóm tám loại trái cây xuất cảng nhiều trong thời gian qua hầu hết đều sụt giảm mạnh.
Chẳng hạn, sầu riêng – loại “trái cây vua” từng bứt phá năm ngoái, nay giảm sâu nhất với kim ngạch chỉ đạt $183 triệu, giảm 61% so với cùng kỳ.
Dưa hấu theo sau, giảm 52% còn $33 triệu, trong khi mít cũng chỉ thu về gần $98 triệu, giảm 20%. Chuối giảm 2.2% còn $174 triệu và thanh long chỉ còn gần $210 triệu, giảm đến 7.2%…
Theo Hiệp Hội Rau Quả, nguyên nhân chủ yếu đến từ việc các thị trường lớn như Trung Quốc, Nam Hàn, Hòa Lan, Thái Lan… đồng loạt siết nhập cảng. Trong đó, Trung Quốc – thị trường lớn nhất của Việt Nam – liên tục nâng tiêu chuẩn kiểm dịch.
Với sầu riêng, Trung Quốc kiểm tra dư lượng Cadimi và chất vàng O (chất gây ung thư), đồng thời áp dụng tỷ lệ kiểm tra 100% khiến chi phí doanh nghiệp đội lên, thời gian thông quan kéo dài, nhiều đơn vị e ngại ký hợp đồng mới.
Còn mít – loại trái cây gần như phụ thuộc hoàn toàn vào Trung Quốc – cũng gặp khó khi nước này tăng kiểm soát hoạt chất Ethephon, Paclobutrazol. Việc thông quan kéo dài khiến doanh nghiệp giảm mua, thương lái cũng chỉ gom hàng cho thị trường nội địa.
Với thanh long, Trung Quốc đã dần tự chủ được nguồn cung nên chỉ tăng nhập vào thời điểm Việt Nam trái vụ.
Do tình trạng trên, nhiều loại trái cây của Việt Nam đã đồng loạt rớt giá mạnh.
Cụ thể, sầu riêng trái vụ hiện xuống 40,000-80,000 đồng ($1.5 đến $3)/kg tùy loại, bằng một nửa so với năm ngoái. Mít Thái tại vườn còn 4,000-10,000 đồng (15 cent tới 38 cent)/kg, mức thấp nhất từ trước tới nay. Dưa hấu ở Quảng Nam giá cũng chỉ có 4,000 đồng mỗi kg…
Tình trạng xuất cảng sụt giảm khiến nhiều vùng trồng rơi vào cảnh “thu không đủ bù chi phí,” khiến nhiều gia đình nông dân mang nợ.
Trước tình trạng trên, tại cuộc họp gần đây, ông Đỗ Đức Duy, bộ trưởng Nông Nghiệp và Môi Trường, chỉ nói chung chung mà không đưa ra được giải pháp cụ thể, như “yêu cầu rà soát lại vùng trồng, tránh mở rộng tràn lan, lạm dụng đất rừng, đất dốc, đồng thời siết chặt quy hoạch để bảo đảm an toàn sản xuất và bảo vệ sinh thái…”
Các doanh nghiệp chuyên xuất cảng trái cây được khuyến khích “đa dạng hóa thị trường để giảm rủi ro khi một thị trường lớn thay đổi chính sách nhập cảng.” (Tr.N) [qd]
