SEOUL, Nam Hàn (NV) – Hôm Thứ Tư, 4 Tháng Sáu, khi đề ra các mục tiêu quan trọng về chính sách cho nhiệm kỳ năm năm duy nhất, ông Lee Jae Myung (Lý Tại Minh), tân tổng thống Nam Hàn, cam kết tiếp tục đàm phán với Bắc Hàn sau nhiều lần bị đình hoãn, đồng thời cố kết bang giao ba bên với Hoa Kỳ và Nhật.
Ông Lee, một nhà lãnh đạo vươn lên từ nghịch cảnh nghèo đói từ thuở ấu thơ để trở thành chính khách theo chủ nghĩa tự do hàng đầu Nam Hàn. Vài giờ sau chiến thắng trong cuộc bầu cử bất ngờ được khởi sự vào Tháng Tư do ông Yoon Suk Yeol (Doãn Tích Duyệt), tổng thống lúc bấy giờ, bị bãi nhiệm sau khi ban hành thiết quân luật chóng vánh vào cuối năm ngoái, tân tổng thống thề đấu tranh với bất bình đẳng, tham nhũng và mở màn nhiệm kỳ trong buổi sáng Thứ Tư, AP loan tin.
Trong phần phát biểu nhậm chức tại Quốc Hội, ông Lee cho biết chính quyền sẽ giải quyết các hiểm họa nguyên tử từ Bắc Hàn cũng như các hành động xâm lược quân sự tiềm tàng bằng “biện pháp răn đe nghiêm khắc” với liên minh quân sự Nam Hàn-Hoa Kỳ, nhưng cho biết ông sẽ “mở một băng tần liên lạc với Bắc Hàn và thiết lập hòa bình trên Bán Đảo Bắc Hàn bằng cách đàm phán và hợp tác.”
Tân tổng thống cho biết ông sẽ kiên định với chính sách thiết thực trong bang giao với các quốc gia láng giềng và tăng cường hợp tác ba bên Seoul-Washington-Tokyo.
“Bằng phương châm ngoại giao thiết thực dựa trên lợi ích quốc gia, chúng ta sẽ biến cuộc khủng hoảng do bối cảnh kinh tế và an ninh toàn cầu thay đổi ồ ạt thành thời cơ để Nam Hàn có nhiều lợi lạc nhất,” ông Lee cho biết.
Chưa rõ liệu việc ông Lee đắc cử có lập tức gây ra bất kỳ xáo trộn lớn nào trong chính sách đối ngoại tại Nam Hàn hay không. Ông từng bị những người chỉ trích vì nghiêng về phía Trung Quốc và Bắc Hàn và tránh xa Hoa Kỳ và Nhật, nhưng gần đây nhiều lần nhắc tới liên minh giữa Nam Hàn và Hoa Kỳ là nền móng trong chính sách đối ngoại của ông và tránh tất cả lời phát biểu có thể đặt ra nghi vấn về quan điểm mà ông dành cho Hoa Kỳ và Nhật.
Những thách thức khó khăn nhất về đối ngoại đang chờ đợi ông Lee là chính sách đánh thuế của ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, và liên minh quân sự đang bành trướng giữa Bắc Hàn và Nga. Nhưng giới quan sát từng nói dù tổng thống có là ai đi chăng nữa cũng khó lòng thay đổi cục diện nhằm bảo đảm Nam Hàn có lợi trong các vấn đề đó.
Hoa Kỳ và Nhật đã gửi lời chúc mừng kết quả thắng cử của ông Lee và tỏ ý cam kết phát triển hợp tác ba bên.
Ông Shigeru Ishiba, thủ tướng Nhật, cho biết ông muốn tổ chức các cuộc hội đàm thượng đỉnh với ông Lee “sớm chừng nào hay chừng đó,” đồng thời hy vọng tiếp tục tăng cường bang giao song phương, cả trong chính trị lẫn thương mại. Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ cho biết Seoul và Washington “cam kết phát triển liên minh bền chặt.”
Ông Tập Cận Bình, chủ tịch Trung Quốc, cũng nhắn nhủ một thông điệp chúc mừng dành cho ông Lee, rằng Bắc Kinh sẵn sàng hợp tác với Seoul để tăng cường quan hệ hợp tác vì lợi ích của nhân dân đôi bên, theo đài truyền hình nhà nước CCTV.
Chưa rõ Bắc Hàn phản ứng ra sao trước phần phát biểu của ông Lee, vì từ năm 2019 họ không hề đàm phán với Nam Hàn và Hoa Kỳ. Trong những năm gần đây, Bắc Hàn bắt đầu tiếp tay cho Nga bằng cách tương trợ võ khí và quân đội trong cuộc xâm lược Ukraine. Nam Hàn, Hoa Kỳ và các đồng minh ngờ rằng có thể Nga đã đào tạo kỹ nghệ cao cho Bắc Hàn hầu giúp quốc gia này hoàn thiện chương trình võ khí nguyên tử.
Ông Sergei Shoigu, viên chức an ninh hàng đầu Nga, đã có mặt tại Bình Nhưỡng để gặp gỡ ông Kim Jong Un, chủ tịch Bắc Hàn, một diễn tiến mới nhất cho thấy hai quốc gia không ngừng cố kết, hãng thông tấn Tass tại Nga cho biết hôm Thứ Tư.
Tân tổng thống Nam Hàn cho biết ông sẽ ủng hộ các hành động của ông Trump nhằm khởi động lại tiến trình ngoại giao với ông Kim trong vấn đề nguyên tử theo kế hoạch dò xét Bắc Hàn. Bắc Hàn vẫn chưa công khai hồi âm về đề nghị đàm phán của ông Trump.
Hôm Thứ Tư, ông Lee tiến cử ông Lee Jong Seok, cựu bộ trưởng Thống Nhất, một nhà lãnh đạo theo chủ nghĩa ôn hòa ủng hộ việc tái thiết bang giao với Bắc Hàn, làm giám đốc tình báo. Quyết định tiến cử có thể liên quan tới hy vọng của tân tổng thống trong việc nối lại các cuộc đàm phán, vì Cơ Quan Tình Báo Quốc Gia từng đứng đằng sau các tiến trình thúc đẩy bang giao với Bắc Hàn, các nhà quan sát cho biết.
Tổng Thống Lee Jae Myung cũng tiến cử đồng minh chính trị chủ chốt kiêm nhà lập pháp kỳ cựu Kim Min Seok làm thủ tướng, chức vụ uy quyền thứ nhì trong chính phủ. Trong những ngày tới ông cũng có thể tiến cử các thành viên cao cấp còn lại cho Nội Các.
Ông Lee thúc bách việc đoàn kết nhằm giải quyết tình trạng chia rẽ chính trị cùng cực sau thảm họa thiết quân luật do cựu Tổng Thống Yoon ban hành, đồng thời ông sẽ “đáp lại lời kêu gọi thống thiết từ nhân dân để tia sáng hy vọng nở rộ trên những vết thương hằn sâu và đau đớn.”
Tân tổng thống vẫn cam kết điều tra kỹ lưỡng hoàn cảnh xung quanh việc ông Yoon quyết định ban hành thiết quân luật, mô tả đó là “hành động nổi loạn nhằm chiếm đoạt chủ quyền của người dân bằng võ khí.” (TTHN) [qd]
