ALBERTA, Canada (NV) – Khởi sự tử hôm Chủ Nhật, 15 Tháng Sáu, nhóm các nhà lãnh đạo G7 hội họp tại miền núi Rocky của Canada với chương trình nghị sự quan trọng bao gồm luôn cuộc chiến tranh Israel-Iran, trong khi nước chủ nhà Canada đang cố gắng tránh né chuyện xung đột với Tổng Thống Mỹ Donald Trump, thông tấn xã Reuters loan tin.
Thủ Tướng Canada Mark Carney cho biết các ưu tiên hành động của ông là tăng cường nền hòa bình và an ninh, xây dựng các chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu và tạo ra công ăn việc làm. Tuy vậy, những vấn đề như quan thuế của Mỹ và các cuộc xung đột tại Trung Đông và Ukraine sẽ vẫn là đề tài nổi bật trong cuộc hội nghị thượng đỉnh kỳ này.
Israel và Iran đã mở thêm các cuộc tấn công qua lại trong đêm hôm Chủ Nhật, khiến cho hàng chục người thiệt mạng chỉ vài giờ trước khi các nhà lãnh đạo thuộc các nền dân chủ kỹ nghệ hóa trên thế giới gặp nhau. Một giới chức G7 cho biết các nhà lãnh đạo dự định công bố một bản thông cáo chung kêu gọi hai bên xuống thang cuộc chiến.
Thủ Tướng Đức Friedrich Merz cho các phóng viên biết rằng các mục tiêu của ông trong hội nghị thượng đỉnh này bao gồm việc Iran không phát triển hoặc sở hữu võ khí nguyên tử, bảo đảm quyền tự vệ của Israel, tránh leo thang xung đột và tạo cơ hội cho các giải pháp ngoại giao. “Vấn đề này sẽ nằm rất cao trong chương trình nghị sự của hội nghị G7,” vị thủ tướng Đức nói.
Hội nghị thượng đỉnh sẽ diễn ra tại khu nghỉ mát miền núi Kananaskis, cách Calgary khoảng 90 cây số (56 dặm) về phía Tây. Lần sau cùng mà Canada cũng là nước chủ nhà là vào năm 2018, khi các lãnh tụ phó hội chứng kiến Tổng Thống Trump rời hội nghị trước khi lên án Thủ Tướng Canada thời đó, Justin Trudeau, là “rất thiếu trung thực và yếu kém,” rồi ra lệnh cho phái đoàn Mỹ thôi không chấp thuận bản tuyên bố cuối cùng của nhóm G7.
“Đây sẽ là một kỳ họp thành công nếu ông Donald Trump không nổi cơn thịnh nộ để rồi làm gián đoạn toàn bộ cuộc họp. Tất cả những hành vi nào đi ra khỏi lề thói lạ lùng đó đều sẽ được coi là gia vị của bữa tiệc chung,” Giáo Sư Roland Paris, chuyên gia về quan hệ quốc tế tại đại học University of Ottawa, người từng là cố vấn chính sách đối ngoại của cựu Thủ Tướng Trudeau, cho biết.
Tổng Thống Trump, người đã nhiều lần mơ tưởng chuyện sáp nhập Canada vào Hoa Kỳ, sẽ đến Canada vào thời điểm Thủ Tướng Carney đang đe dọa trả đũa nếu Washington không dỡ bỏ các mức thuế nhập cảng thép và nhôm từ Canada. “Kịch bản tốt đẹp nhất… vẫn là không có cú sốc thực sự nào xảy ra sau đó,” theo lời ông Josh Lipsky, chủ tịch kinh tế quốc tế tại viện nghiên cứu Atlantic Council và là một cựu giới chức Tòa Bạch Ốc và Bộ Ngoại Giao Mỹ.
Các nhà ngoại giao cho biết Canada đã từ bỏ ý tưởng về một tuyên bố chung truyền thống, và thay vào đó, sẽ đưa ra bản tóm tắt nội dung kỳ họp của vị chủ tọa hội nghị, với hy vọng hạn chế được một thảm họa ngoại giao và duy trì sự tiếp tục tham gia của phái đoàn Mỹ.
Một giới chức cao cấp của Canada cho báo chí truyền thông biết rằng Ottawa muốn tập trung vào những gì mà bảy thành viên, gồm Canada, Pháp, Đức , Ý, Nhật, Vương Quốc Anh, và Hoa Kỳ, cùng nhau thực hiện được. (TTHN)
