ORANGE COUNTY, California (NV) – Ông Gavin Newsom, thống đốc California, từng ký một đạo luật tạo ra chương trình sức khỏe tâm lý mới vào năm 2022, nhưng chương trình đó đang thất bại ở Orange County.
Theo báo mạng Voice of OC hôm Thứ Hai, 21 Tháng Bảy, đạo luật đó có tên Hỗ Trợ Cộng Đồng, Phục Hồi và Tạo Quyền Lợi (CARE) để tạo ra một chương trình tòa án có thể giúp đỡ những người vô gia cư đang bị bệnh tâm thần phân liệt.
Tuy nhiên, chương trình đó đang thất bại ở Orange County sau gần hai năm vì chỉ đưa được một người vô gia cư vào kế hoạch bắt buộc và khoảng mười mấy người ký thỏa thuận tự nguyện.
Đến nay, chỉ có một người ra khỏi chương trình CARE thành công trong khi quận hạt đã bỏ ra $9.3 triệu cho chương trình này, làm nhiều người chất vấn vì tốn quá nhiều tiền mà không thành công.
Trong những người chất vấn CARE có cả những người đang quản lý chương trình đó như Bác Sĩ Veronica Kelley, giám đốc Sở Y Tế Orange County. Bà cho biết có một số chương trình khác đang thành công ở Orange County phải bị cắt giảm vì phải đầu tư vào CARE.
Chương trình CARE là gì?
CARE tạo ra một chương trình tòa án mới để giúp nhân viên xã hội, nhân viên công lực và các gia đình có người bị tâm thần phân liệt tìm cách điều trị mà không cần phải xin quyền giám hộ.
Qua chương trình đó, một chánh án có thể điều động nhân viên y tế của quận hạt để tạo ra một kế hoạch điều trị nói rõ họ cần được quận hạt giúp đỡ như thế nào.
Một trong những tác giả của đạo luật CARE là Thượng Nghị Sĩ Tom Umberg, đại diện Địa Hạt 34 của California ở Bắc Orange County, cho biết đạo luật đó đưa ra một cách mới giúp các gia đình chữa trị cho người thân. Tuy kết quả không phải là hoàn hảo, nhưng ông Umberg cho rằng đây là một khởi điểm đáng chú ý và đang giúp đỡ những người khó khăn nhất.
Ông Umberg còn nói chương trình đó có mục đích tạo trách nhiệm cho Orange County, bắt quận hạt phải làm việc với nhiều gia đình có người bị tâm thần phân liệt và tạo ra mục tiêu rõ ràng.
Thủ tục bảo vệ người ghi danh không rõ ràng, làm ít người dám ghi danh
Khi chương trình CARE bắt đầu, Thống Đốc Newsom cho biết đây là một công cụ tốt để giải quyết tình trạng vô gia cư và giúp đỡ nhiều người trước khi họ phải vào tù bằng cách tạo cơ hội cho chính quyền địa phương giải quyết.
Tuy nhiên, chương trình này không thành công về y tế như nhiều người trông đợi. Hiện nay, công chúng vẫn chưa biết được điều gì xảy ra trong các phòng tòa án của CARE, chưa được xem các hồ sơ quan trọng, và các cuộc họp của CARE cũng không công khai trước công chúng.
Theo đạo luật, những người tham gia chương trình CARE được quyền có một luật sư công cộng, và chánh án địa phương phải ra lệnh cho cơ quan y tế xem xét hồ sơ của họ.
Voice of OC xin phép phỏng vấn ông Ebrahim Baytieh, chánh án giám sát chương trình CARE, nhưng phát ngôn viên Kosas Kalaitzidis của Orange County không trả lời yêu cầu phỏng vấn, chỉ cho biết ông Baytieh “theo dõi cách áp dụng luật California và theo dõi quá trình đúng theo yêu cầu của luật CARE.”
Ông Baytieh từng là công tố viên bị sa thải sau khi Bộ Tư Pháp điều tra và phát hiện ông có một chương trình vi phạm quyền công dân của tù nhân. Sau đó, ông đắc cử thành chánh án Tòa Thượng Thẩm Orange County.
CARE đã giúp đỡ được bao nhiêu người?
Hiện nay, cả Orange County chỉ có một người được đưa vào chương trình CARE được tòa án thông qua, và có khoảng mười mấy người ký thỏa thuận cho chương trình này.
Những người ký thỏa thuận có nghĩa là họ tự nguyện điều trị bệnh tâm thần mà không cần phải ra tòa, nhưng đó là điều mà họ có thể làm trước khi có chương trình CARE.
Ông Frank Congine, phó giám đốc dịch vụ y tế của Orange County, cho biết có 60 người được giới thiệu nhưng chưa chính thức ký thỏa thuận hay vào chương trình nào của CARE. Ông còn nói quận hạt thường khó tìm được những người được giới thiệu vì nhiều lúc chỉ biết tên của một người và một nơi họ đang ở như công viên.
Orange County hiện nay chỉ có một người hoàn tất chương trình CARE, có nghĩa là họ tham gia chương trình một năm mà không hủy hẹn một ngày nào và không tái phát.
Chương trình CARE đang làm đúng mục đích hay không?
Khi CARE bắt đầu, nhiều nhà hoạt động lo ngại chương trình này sẽ gây nguy hiểm cho những người không muốn đi điều trị.
Bà Eve Garrow, chuyên gia phân tích chính sách của Liên Đoàn Quyền Tự Do Dân Sự Mỹ (ACLU) Nam California, cho rằng đây là một chương trình “vô ích” vì được tạo ra để giúp một nhóm người không tồn tại.
Bác Sĩ Kelley thì nói bà phản đối CARE từ lâu vì cảm thấy chương trình đó không phù hợp với y tế và nhấn mạnh người tham gia không bị bắt buộc vào những kế hoạch trong chương trình.
Thượng Nghị Sĩ Tom Umberg cho hay ông không bao giờ nghĩ CARE là một chương trình được coi là “viên đạn bạc” như nhiều người nghĩ. Theo ông, chương trình đó chỉ là một bước đầu tiên trong giúp đỡ người bị tâm thần phân liệt. (TL) [qd]
