BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Trung Quốc rồi sẽ có những biện pháp đối lại trong những ngày tới đây khi các hoạt động của Việt Nam có dấu hiệu nguy hiểm ở Trường Sa.
Một số nhà phân tích tình hình tranh chấp Biển Đông trình bày ý kiến trên báo South China Morning Post mới đây sau khi họ đã đọc bài phân tích của tổ chức Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Á Châu (Asia Maritime Transparency Initiative – AMTI) ở Washington.
Khi ông Lương Cường, chủ tịch nước CSVN đến Bắc Kinh dự lễ ăn mừng chiến thắng 80 năm và gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, ngày 4 Tháng Chín, TTXVN khoe rằng “Hai bên đi sâu trao đổi về phương hướng và các biện pháp lớn để tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam – Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược trong thời gian tới.”
Những lời tuyên bố “có cánh” về mối quan hệ song phương tốt đẹp hiện nay giữa hai nước Cộng sản anh em luôn luôn được đám lãnh tụ cả hai bên lập đi lập lại không hề biết mỏi mồm. Trong khi đó, mấy năm qua, CSVN lặng lẽ gia tăng cơi nới đảo nổi hay bồi đắp đảo chìm thành đảo nổi ở Trường Sa thì chắc chắn Tập Cận Bình phải được báo cáo.
SCMP nói nhiều chuyên gia cho rằng sức mạnh quân sự nhỏ bé của Việt Nam so với ông khổng lồ Trung Quốc sẽ không làm thay đổi cán cân chiến lược tại Biển Đông. Tuy nhiên, từ các lô cốt nhỏ bé trấn giữ trước đây, các đảo nhân tạo đã thành hình và chúng sẽ có các cơ sở, công sự phòng thủ của Việt Nam mọc lên.
Tại quần đảo Trường Sa, Việt Nam là nước trấn giữ nhiều thực thể nhất. Tổ chức AMTI thì nói Việt Nam đang giữ 21 đảo và bãi đá ngầm (mà nay một số đã thành đảo nhân tạo), trong khi Bắc Kinh thì nói Hà Nội chiếm giữ 29 thực thể.
Theo tổ chức AMTI ở Washington, 11 trong số những thực thể vừa kể trên đã được bồi đắp thành đảo nhân tạo từ những bãi san hồ ngầm. Trước đây, chúng chỉ được bảo về bằng những lô cốt nhỏ hay những cơ sở nhỏ bé xi măng cốt sắt cho lính đồn trú. Nay trên đó người ta đã thấy các cơ sở được xây dựng, gồm cả nhà kho chứa võ khí.
Theo SCMP, các nhà phân tích cho rằng những gì Hà Nội đang tiến hành, báo hiệu Việt Nam nhất định củng cố chủ quyền ở khu vực. Do vậy, Bắc Kinh sẽ mất đi các lợi thế chiến lược mà họ đã có khi ồ ạt xây dựng từ các năm 2013-2016 và cho đến gần đây, trên 7 đảo nhân tạo ở Trường Sa.
Với khả năng thấp kém một trời một vực so với Bắc Kinh, những gì Hà Nội đang có và thậm chí sẽ có ở Trường Sa chắc chắn sẽ không làm thay đổi cục diện sức mạnh và chiến lược ở khu vực. Tuy nhiên, người ta cũng sẽ không thấy Bắc Kinh vẫn ngồi yên mà chẳng làm gì.
Theo bà Hạnh Nguyễn, một nhà khảo cứu tại Yokosuka Council on Asia Pacific Studies, Nhật Bản, việc Việt Nam bồi đắp cơi nới ở Trường Sa có thể giúp Việt Nam hiện diện mạnh mẽ hơn ở khu vực biển có nhiều tranh chấp. Lực lượng quân sự và thực thi pháp luật của họ hoạt động với số lượng nhiều hơn cho một khoảng thời gian lâu hơn trước khi quay về bờ.
Bà Hạnh nhấn mạnh, việc bồi đắp đảo nhân tạo và cơi nới các đảo phản ảnh chủ đích mà Việt Nam củng cố vị trí nhằm đối lại với khả năng tuần tra ngày một gia tăng của Hải cảnh Trung Quốc, nhất là từ khi họ có các căn cứ đảo nhân tạo khổng lồ ở Trường Sa.
Còn nhà phân tích Abdul Rahman Yaacob, nhà nghiên cứu của Chương trình Đông Nam Á thuộc viện nghiên cứu Lowy cho rằng việc Việt Nam cải thiện các thực thể dẫn đến chuyện Bắc Kinh sẽ tính toán lại chiến lược ở khu vực mà lâu nay người ta thấy chúng đã hành động hung hăng hơn để bảo vệ cái chủ quyền biển đảo hình “Lưỡi bò” tưởng tượng. Từ đó, Bắc Kinh có thể mang tới các đảo nhân tạo mà họ trấn giữ ở Trường Sa những loại võ khí tối tân hơn, lớn hơn.
Tuy nhiên, theo ông Yaacob, một số cơ sở quan trọng khác mà người ta nên chú ý theo dõi là việc xây dựng các cơ sở neo đầu tàu thuyền hầu giúp Việt Nam tăng cường sự hiện diện hải quân ở khu vực tranh chấp.
Trung Quốc đã quân sự hóa hoàn toàn 3 đảo nhân tạo khổng lồ tại Trường Sa là Vành Khăn, Su-Bi và Chữ Thập. Nơi đây, chúng có các hệ thống hỏa tiễn chống hạm, phòng không, radar, truyền tin vệ tinh, hải đăng, các hệ thống điện tử chống nhiễu, phi đạo dài hơn 3,000m cho các phi cơ quân sự lớn nhất. Những cơ sở to lớn, dày đặc trên đó được trang bị vô cùng đầy đủ cho các chuyến tiếp liệu mỗi khi cần, giúp họ hoạt động được suốt thời gian dài ở khu vực.
Tuy nhiên, theo nhà phân tích Zhao Weihua (Triệu Vệ Hoa), giám đốc Trung tâm Đối ngoại Lân bang tại viện đại học Phục Đán, có vẻ những gì Hà Nội tính đưa đến thiết trí tại các cơ sở mới của họ ở Trường Sa, có thể thách đố hoặc thậm chí đối chọi với các ưu thế mà Bắc Kinh hưởng thụ lâu nay.
“Hà Nội lâu nay hưởng lợi thế từ chuyện Bắc Kinh bận rộn đối phó với Manila ở khu vực bãi Scaborough và mấy nơi khác, nên Việt Nam lặng lẽ bồi đắp nhằm củng cố sự hiện diện của họ ở khu vực.” Ông Triệu Vệ Hoa nhận định. Bởi vì, khi các cuộc đàm phán được tiến hành để giải quyết tranh chấp thì những gì họ làm đã trở thành sực việc đã rồi.
Còn ông Ding Duo (Đinh Đạc), một nhà nghiên cứu Biển Đông ở Hải Nam, dụ đoán rằng những gì CSVN tiến hành sẽ tác động đến lợi thế chiến lược của Bắc Kinh. Bởi thế nó hức hẹn Bắc Kinh sẽ đưa ra các giải pháp đáp trả hiệu quả, bù lại cho những gì họ không còn lợi thế. Một trong những việc dễ nhận ra là Bắc Kinh sẽ tăng cường sự hiệp diện của đám tàu Hải giám và dân quân biển. Hoặc họ cũng có thể bắt đầu một chiến dịch bồi đắp mới.
Dù sao, cho tới nay thì Bắc Kinh vẫn để yên cho CSVN tiếp tục cơi nới và bồi đắp ở Trường Sa và chỉ thỉnh thỏa đưa lời đe dọa suông. (NTB)
