WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Hai, 22 Tháng Chín, chỉ ra mối liên hệ chưa có căn cứ và một số trường hợp bị bác bỏ giữa Tylenol, vaccine và chứng tự kỷ trong thời điểm chính quyền công bố một đề án nghiên cứu chứng rối loạn não phức tạp trên phạm vi rộng, theo AP.
“Đừng dùng Tylenol,” ông Trump đưa ra lời chỉ dẫn thai phụ khoảng chục lần trong buổi họp báo dông dài tại Tòa Bạch Ốc, đồng thời kêu gọi những người mẹ đừng cho con cái dùng Tylenol, một loại thuốc phổ biến với nhiều người dân Hoa Kỳ với tên gọi chung là acetaminophen hoặc paracetamol ở phần lớn các quốc gia khác.
Ông Trump cũng nhắc lại những tuyên bố từng bị bác bỏ từ lâu rằng các thành phần trong vaccine hoặc thời điểm chích ngừa gần nhau có thể là một trong những nguyên nhân làm tăng tỷ lệ tự kỷ ở Mỹ nhưng không dựa trên căn cứ y khoa.
Buổi thông cáo lê thê dường như dựa trên các nghiên cứu đương thời hơn là nghiên cứu mới, đồng thời xuất hiện trong thời điểm phong trào “Làm Cho Nước Mỹ Tráng Kiện Trở Lại (MAHA)” đang xông xáo tìm ra câu trả lời cho nguyên nhân dẫn tới tự kỷ. Liên minh những người ủng hộ ông Robert Kennedy Jr., bộ trưởng Y Tế, quy tụ nhiều thành phần, gồm có một số nhà hoạt động chống vaccine, từ lâu là những người lan truyền những tuyên bố vô căn cứ rằng chích vaccine là nguyên nhân.
Tuyên bố này cũng làm sáng tỏ nỗi ám ảnh bấy lâu nay giữa ông Trump và chứng tự kỷ cũng như nỗi lo của ông về lịch trình chích ngừa vaccine cho trẻ em, kể cả khi tổng thống từng tự hào về việc phổ biến vaccine COVID-19 trong nhiệm kỳ đầu tiên.
Các chuyên gia y tế cho rằng ông Trump đã đưa ra những phát biểu vô trách nhiệm. Nhà đạo đức sinh học Art Caplan thuộc đại học New York University cho biết: “Thật đáng buồn, chưa lần nào tôi chứng kiến những người có thẩm quyền đưa ra các tuyên bố thiếu bằng chứng, tung tin đồn, nói tới nói lui những lời nói mơ hồ, lời khuyên tệ hại và nguy hiểm, lời nói dối trắng trợn như lần này.”
Trong buổi họp báo, ông Trump còn tuyên bố Cơ Quan Quản Lý Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA) sẽ bắt đầu cho các bác sĩ biết rằng dùng acetaminophen “có thể liên quan” tới tăng khả năng mắc chứng tự kỷ, nhưng không lập tức đưa ra lời giải thích cho khuyến nghị mới.
Một số nghiên cứu cũng chỉ ra rằng dùng acetaminophen trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ tự kỷ, nhưng một số nghiên cứu khác lại không chỉ ra mối lo ngại này, theo nhà nghiên cứu tự kỷ David Mandell thuộc đại học University of Pennsylvania.
Ngoài ra còn có một thách thức là rất khó để phân biệt tác động từ việc dùng Tylenol so với tác động của sốt cao trong thai kỳ. Đặc biệt, trong ba tháng đầu thai kỳ, sốt có thể làm tăng rủi ro sẩy thai, sinh non và các vấn đề khác, theo Hiệp Hội Y Khoa Thai Phụ và Thai Nhi (SMFM).
Ông Trump cũng kêu gọi không nên cho trẻ nhỏ dùng Tylenol, nhưng các khoa học gia cho biết nghiên cứu chỉ ra rằng chứng tự kỷ phát triển từ bên trong não thai nhi.
Đáp lại lời cảnh cáo, SMFM vẫn khuyến nghị Tylenol là một loại thuốc phù hợp để trị sốt và giảm đau trong thai kỳ. Những tuyên bố về việc dùng Tylenol trong thai kỳ gây ra chứng tự kỷ là “thông điệp vô trách nhiệm có thể gây hại và khiến các bệnh nhân mang thai lầm tưởng,” viện trưởng Đại Học Sản Phụ Hoa Kỳ cho biết hôm Thứ Hai.
Chính quyền Trump “không tin rằng uống nhiều thuốc hơn có thể giúp người ta mạnh khỏe hơn,” bà Karoline Leavitt, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, cho biết trong một tuyên bố tối Thứ Hai. “Chính quyền sẽ không chùn bước trong những kế hoạch tương tự vì chúng tôi biết rằng hàng triệu người trên khắp Hoa Kỳ không hề cảm thấy khó chịu.”
Nhà sản xuất Tylenol, Kenvue, bác bỏ mối liên hệ giữa loại thuốc này và chứng tự kỷ hôm Thứ Hai và cho biết trong một tuyên bố rằng nếu thai phụ không dùng Tylenol khi cần thiết, họ có thể đứng trước một tình thế nguy hiểm, hoặc bị sốt, hoặc phải dùng các loại thuốc giảm đau khác nguy hiểm hơn. Cổ phiếu của Kenvue Inc. giảm 7.5% trong phiên giao dịch Thứ Hai, làm cho giá trị của công ty trên thị trường giảm chừng $2.6 tỷ.
Trong buổi họp báo, Kennedy cũng tuyên bố rằng sau khi Tổng Thống Trump thúc giục, ông đang hoạch định một đề án mới cho toàn bộ các cơ quan nhằm tìm ra tất cả yếu tố góp phần gây tự kỷ, một vấn đề được các khoa học gia nghiên cứu suốt nhiều thập niên.
Bác Sĩ Marty Makary, người đứng đầu FDA, cũng loan báo rằng FDA đang thực hiện những kế hoạch đầu tiên nhằm phê chuẩn một chất chuyển hóa folic acid có tên là leucovorin như một phương pháp điều trị cho những bệnh nhân có nồng độ folate trong não thấp. Những người này có thể là một số người bị tự kỷ.
Phụ nữ được khuyên nên dùng thêm folic acid trước khi mang thai và trong khi mang thai vì chất này có thể thuyên giảm rủi ro mắc một số dị tật bẩm sinh, được gọi là dị tật ống thần kinh.
Trong buổi họp báo, ông Trump nói ông tin vào vaccine nhưng dù không có bằng chứng ông lại tuyên bố rằng việc chích vaccine gần nhau ở độ tuổi khuyến nghị có thể gây tự kỷ. Việc chích vaccine cách xa nhau như ông đề nghị có thể làm trẻ em dễ bị nhiễm một căn bệnh có thể phòng ngừa bằng vaccine trước khi quay lại tái khám
Hiện nay cứ 31 trẻ em Mỹ thì có một em bị tự kỷ, tăng mạnh so với vài năm trước, theo Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC). Các chuyên gia cho rằng tình trạng gia tăng phần lớn là do định nghĩa mới về chứng rối loạn, hiện nay gồm có các trường hợp nhẹ theo một “tiêu chuẩn” và phương pháp chẩn đoán tốt hơn. Các chuyên gia còn cho rằng không có một nguyên nhân duy nhất gây tự kỷ và cho rằng những lời lẽ khoa trương dường như đang coi nhẹ và làm các công trình khoa học về các yếu tố di truyền và môi trường được nghiên cứu hàng thập niên bị lu mờ. (TTHN) [qd]
