HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Antonio Guterres, tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, đến Việt Nam dự lễ ký kết Công Ước Hà Nội về chống tội phạm mạng nhưng bị chỉ trích vì đem lại rủi ro cho phong trào đấu tranh nhân quyền.
Theo báo VNExpress hôm 24 Tháng Mười, ông Guterres được ông Lương Cường, chủ tịch nước Việt Nam, tiếp đón.
Dự trù lễ ký kết công ước nêu trên được tổ chức trong hai ngày 25 và 26 Tháng Mười tại Hà Nội.
Công Ước Hà Nội gồm 9 chương, 71 điều, được cho là “kết quả của gần năm năm thương lượng liên tục và kéo dài giữa các quốc gia thành viên, nhằm xây dựng một khuôn khổ pháp lý đa phương toàn diện để đấu tranh với tội phạm trên không gian mạng.”
Tuy vậy, một bản tin của hãng Reuters hôm 23 Tháng Mười cho hay, Công Ước Hà Nội “làm dấy lên hy vọng và cả lo ngại.”
Công ước nêu trên sẽ có hiệu lực sau khi được 40 quốc gia phê chuẩn, là động thái chưa từng có mà Liên Hiệp Quốc kỳ vọng sẽ giúp các biện pháp ứng phó với tội phạm mạng nhanh chóng và hiệu quả hơn.
Thế nhưng giới hoạt động, các công ty công nghệ lớn và ngay cả Cao Ủy Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc (OHCHR) đã cảnh báo về nguy cơ lạm dụng ngôn ngữ mơ hồ về tội phạm khiến công ước “sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho tội phạm hơn là chống lại các hoạt động bất hợp pháp.”
Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ từ chối cho biết liệu có cử đại diện tham dự lễ ký kết hay không.
Việc Việt Nam được chọn làm nước chủ nhà đã vấp phải sự chỉ trích do hồ sơ nhân quyền tồi tệ của nước này.
Trong một phúc trình công bố hồi Tháng Tám, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đã liệt kê một loạt “các vụ vi phạm nhân quyền nghiêm trọng” tại Việt Nam, bao gồm các hạn chế về quyền tự do ngôn luận trực tuyến.
Theo tổ chức Theo Dõi Nhân Quyền (HRW), có ít nhất 40 người tại Việt Nam đã bị bắt giam với các cáo buộc “chống phá,” “lợi dụng tự do dân chủ.”
Một liên minh bao gồm Meta và Microsoft đã gọi Công Ước Hà Nội là “công ước giám sát,” nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi dữ liệu cá nhân giữa các chính phủ và có nguy cơ “khiến tội phạm dễ dàng hơn, chứ không phải khó khăn hơn khi thực hiện hành vi phạm tội.”
OHCHR cảnh báo trong các cuộc đàm phán công ước rằng “các luật với định nghĩa quá rộng về tội phạm mạng thường được sử dụng để áp đặt những hạn chế không đáng có đối với quyền tự do ngôn luận của người dân.”
Ông Raman Jit Singh Chima của Access Now, một nhóm vận động, cho biết công ước này có thể tạo điều kiện thuận lợi cho việc dẫn độ những cá nhân bị chính phủ của họ đàn áp.
Ông nói thêm rằng việc ký kết tại Hà Nội “gửi một tín hiệu rất xấu” đến những người bảo vệ nhân quyền.
Các nhà hoạt động và các công ty công nghệ cũng bày tỏ lo ngại rằng Công Ước Hà Nội có thể hình sự hóa các “hacker mũ trắng” – những người kiểm tra các lỗ hổng bảo mật của hệ thống, nhất là khi phát hiện của họ phơi bày những sai sót nhạy cảm của chính phủ các nước. (N.H.K) [kn]
