SANTA ANA, California (NV) – Hội Đồng Giám Sát (HĐGS) Orange County vừa thông qua một quy định hôm Thứ Ba, 4 Tháng Mười Một, theo đó, người vô gia cư cắm trại trên phần đất của quận hạt có thể bị bỏ tù và bị phạt tiền.
Theo báo mạng LAist, quy định mới rất khắt khe này, được thông qua với số phiếu 4-1, cho dù có lo ngại rằng nhà tù quận hạt và thành phố sẽ đón nhận nhiều người hơn.
Người bỏ phiếu chống là Giám Sát Viên Vicente Sarmiento (Địa Hạt 2).
Tài sản công của quận hạt bao gồm sông, rạch, mương, công viên,… hoặc bất cứ khu đất nào do quận hạt sở hữu.
Quy định này cho thấy một thay đổi về chính sách liên quan đến người vô gia cư mà nhiều thành phố và quận hạt ở California cũng như các tiểu bang miền Tây Hoa Kỳ lên tiếng, kể từ khi Tối Cao Pháp Viện Mỹ đưa ra một phán quyết hồi năm ngoái.
Phán quyết này lật ngược lệnh cấm tội phạm hóa người vô gia cư nếu địa phương đó không có đủ chỗ cho họ tạm trú.
Chính sách mới này cũng lật ngược phần nào giàn xếp pháp lý hồi năm 2019, nay đã hết hạn một phần, mà theo đó, đòi hỏi quận hạt phải xem xét người vô gia cư có bị tâm thần và có nhu cầu gì để kiếm nơi cho họ tạm trú, trước khi bắt và phạt tiền họ vì vi phạm luật cấm cắm trại và cấm đi lang thang.
Chính vì dàn xếp này mà Orange County phải mở thêm nhiều nơi tạm trú cho người vô gia cư, và các thành phố phải chứng minh có đủ chỗ tạm trú để thực hiện lệnh của tòa, kể từ khi Tối Cao Pháp Viện ra phán quyết.
Người ủng hộ nói gì?
Các giới chức Orange County ủng hộ quy định mới nói rằng quận hạt không hủy bỏ chính sách hiện tại – đưa nhân viên xã hội đi cùng cảnh sát để kêu gọi người vô gia cư vào cư ngụ tại những nơi tạm trú, cũng như giúp người vô gia cư đang cắm trại trên đất công.
Tuy nhiên, họ nói rằng, quy định mới giúp họ có thêm phương tiện bảo vệ an toàn công cộng.
“Chúng tôi không tìm cách bắt người để giải quyết chuyện này,” Giám Sát Viên Katrina Foley (Địa Hạt 5), người đề nghị quy định mới, nói với LAist. “Chúng tôi chỉ muốn bảo đảm rằng khi gặp tình trạng đất công bị chiếm dụng và đó là điều nguy hiểm cho họ và cho người khác… thì chúng ta có thể áp dụng quy định cấm cắm trại.”
Bà Foley nói rằng quy định mới này được thông qua phần lớn là do thất bại liên tục của việc giải tán các khu lều trại dọc bờ phía Nam của sông Santa Ana River và các rãnh chống ngập lụt, bao gồm công viên Talbert Regional Park và khu bảo tồn mới Randall Preserve.
Bà cũng nói rằng sự chồng chéo của nhiều thẩm quyền địa phương với luật chống cắm trại khác nhau gây khó khăn trong việc ngăn cấm tình trạng người vô gia cư cắm trại tái diễn.
“Chúng tôi muốn có một loạt quy định thống nhất,” Giám Sát Viên Foley nói.
Người chỉ trích nói gì?
Giám Sát Viên Vicente Sarmiento là người duy nhất bỏ phiếu chống quy định mới này, cho rằng đây là “từ bỏ” dàn xếp của quận hạt với người vô gia cư hồi năm 2019, cũng như những đầu tư để có thêm chỗ tạm trú và chỗ ở cho người không có nhà cửa.
Ông Sarmiento, đại diện địa hạt có bao gồm nhà tù quận hạt ở Santa Ana, cũng nói rằng ông rất quan tâm là Santa Ana, một lần nữa, có thể bị buộc phải đối phó với toàn bộ người vô gia cư của Orange County nếu họ bị bắt ở nơi khác rồi thả ra bên ngoài nhà tù.
Đây là phàn nàn mà ông Sarmiento, người từng là thị trưởng Santa Ana, và các giới chức địa phương liên tục đưa ra trong suốt thời gian có các vụ kiện lâu dài ở tòa án, để rồi cuối cùng có một thỏa thuận với quận hạt hồi năm 2019.
“Khi người ta bị bắt và bị giam giữ chỉ vì một tội nhẹ, quý vị sẽ thấy tình trạng này lặp đi lặp lại,” ông Sarmiento nói.
Những người bị bắt đôi khi được thả “vào giữa đêm, không có phương tiện di chuyển,” ông Sarmiento nói, và rồi cuối cùng phải ngủ trên lề đường Santa Ana.
Mặc dù bỏ phiếu chống, Giám Sát Viên Sarmiento nói ông “tin tưởng và hy vọng cảnh sát sẽ thực hiện quy định mới một cách nào đó, nhân đạo và theo đúng luật.”
Vô gia cư ngày càng tăng, mặc dù quận hạt cố gắng có thêm nơi tạm trú
Kể từ năm 2019, Orange County có thêm 730 giường và hoàn tất 1,400 đơn vị nhà ở giá phải chăng và được trợ giá, theo báo cáo “Point-In-Time” hàng năm của năm 2024. Đợt thống kê chính thức đầu tiên, vào năm 2022, cho thấy tình trạng vô gia cư giảm. Thế nhưng, giữa năm 2022 và năm 2024, lần cuối cùng Orange County thống kê, tình trạng vô gia cư tăng 28%.
Gần một nửa số người được đếm trong năm 2024 nói rằng họ trở thành vô gia cư lần đầu tiên từ năm trước.
Giám Sát Viên Katrina Foley thừa nhận đây là “một vấn đề chưa chấm dứt.”
“Tình trạng sẽ không tốt hơn bởi vì, hiện nay, chính quyền liên bang ảnh hưởng qua lớn chính quyền địa phương chúng ta,” bà nói, đồng thời đề cập tình trạng “Food Stamps” bị cắt và bị trì hoãn, cũng như trợ cấp gia cư và trợ cấp vô gia cư bị cắt giảm. “Tôi nghĩ chúng ta cần nhiều trợ giúp hơn nữa.”
Bà cũng thừa nhận Orange County vẫn không có đủ nhà giá phải chăng so với nhu cầu hiện nay, trong khi chi phí cuộc sống hàng ngày tiếp tục gia tăng so với đồng lương kiếm được.
“Chúng ta làm gì bây giờ? Phải xây thêm nhà thôi,” bà Foley nói. “Và chúng ta phải bảo đảm là phải suy nghĩ kỹ lưỡng giải pháp này để người ta có thể sống gần nơi làm việc.” (Đ.D.)
