WASHINGTON, DC (NV) – Một thẩm phán liên bang hôm Thứ Hai, 17 Tháng Mười Một, đưa ra đánh giá nghiêm khắc nhất từ trước đến nay trong vụ truy tố ông James Comey, cựu giám đốc FBI.
Tòa cho rằng công tố viên chính phủ đã thực hiện một loạt sai phạm “nghiêm trọng và đáng lo ngại” khiến làm hỏng thủ tục đại bồi thẩm đoàn, bước then chốt dẫn tới cáo trạng hình sự, theo nhật báo Washington Post.
Trong một phán quyết dài 24 trang, Chánh Án Liên Bang William Fitzpatrick mô tả một chuỗi dài “những sai sót rõ rệt” do Công Tố Viên Lindsey Halligan gây ra và ra một lệnh hiếm hoi là yêu cầu giao toàn bộ hồ sơ bí mật của đại bồi thẩm đoàn cho phía luật sư biện hộ của Comey.
“Trong bối cảnh những thách thức dựa trên sự thật được phía biện hộ nêu ra, và khả năng hành vi sai phạm của chính phủ đã làm ô nhiễm quá trình đại bồi thẩm đoàn, việc tiết lộ tài liệu là cần thiết,” Chánh Án Fitzpatrick viết.
Phán quyết được đưa ra sau khi vị quan tòa đích thân xem xét hồ sơ và phát hiện hàng loạt điểm bất thường trong thủ tục, bao gồm những sai lệch pháp lý, sử dụng sai tài liệu có thể thuộc đặc quyền luật sư–thân chủ, và hồ sơ ghi chép không đầy đủ.
Công tố viên vi phạm quy trình tố tụng
Theo hồ sơ toà, Công Tố Viên Lindsey Halligan đã thực hiện nhiều hành vi có thể dẫn đến việc cáo trạng bị hủy:
– Nói sai luật khi gợi ý Comey có thể phải ra tòa để chứng minh sự vô tội. Luật Mỹ quy định trách nhiệm chứng minh thuộc về phía chính phủ.
– Gợi ý sai rằng đại bồi thẩm đoàn có thể tin rằng còn có bằng chứng bí mật khác chưa được trình bày, đây là điều bị cấm.
– Trình bày bản cáo trạng mà Fitzpatrick cho rằng không rõ đã từng được đại bồi thẩm đoàn xem xét, đặc biệt khi bản cáo trạng đầu tiên bị bác bỏ một tội danh.
– Dựa vào một nhân viên FBI có thể đã xem tài liệu được bảo vệ bởi đặc quyền luật sư–thân chủ giữa cựu Giám Đốc Comey và ông Dan Richman, giáo sư luật Đại Học Columbia.
– Không xin lệnh khám xét mới khi sử dụng lại bằng chứng từ cuộc điều tra cũ — điều “không thể giải thích được” theo lời thẩm phán.
Chánh Án Fitzpatrick kết luận: “Những sai phạm này, nếu được xác nhận, có thể làm suy yếu tính toàn vẹn của toàn bộ quy trình đại bồi thẩm đoàn.”
Luật sư riêng và phụ tá của Trump “không đủ điều kiện” đảm nhiệm vị trí công tố viên liên bang
Một điểm gây chú ý trong vụ án là lý lịch của Công Tố Viên Lindsey Halligan, người giữ vai trò trung tâm trong toàn bộ quy trình buộc tội, chưa từng làm việc trong hệ thống tư pháp chứ đừng nói đến việc đảm nhiệm truy tố một vụ án hình sự chính trị tầm cỡ quốc gia.
Trước khi được Tổng Thống Donald Trump bổ nhiệm vào vị trí Quyền Biện Lý Liên Bang (interim U.S. Attorney) cho khu vực Miền Đông Virginia, bà Halligan làm luật sư trong lĩnh vực bảo hiểm. Bà Halligan từng tham gia nhóm luật sư đại diện cho ông Trump trong vụ lấy hồ sơ mật về Mar-a-Lago. Sau này, khi ông Trump thắng nhiệm kỳ hai, bà từng là phụ tá trong Tòa Bạch Ốc.
Bà Halligan không có nền tảng chuyên môn về tố tụng hình sự, đây một điều vô cùng bất thường khi bà được giao trách nhiệm dẫn đầu một vụ truy tố cấp quốc gia.
Theo hồ sơ, bà Halligan được bổ nhiệm chỉ vài ngày trước buổi bỏ phiếu của đại bồi thẩm đoàn, sau khi các công tố viên giàu kinh nghiệm tại Bộ Tư Pháp từ chối đưa vụ án Comey ra buộc tội, vì cho rằng vụ việc thiếu cơ sở pháp lý.
Fitzpatrick cũng đặt nghi vấn về tuyên bố của Halligan rằng bà “không liên lạc với đại bồi thẩm đoàn sau 4:28 chiều,” trong khi hồ sơ lại cho thấy có bản cáo trạng mới được soạn và nộp chỉ trong khoảng thời gian vô cùng ngắn, điều gần như không khả thi trong thực tế tố tụng.
Những chi tiết này đã làm dấy lên câu hỏi rộng hơn về việc liệu Halligan được bổ nhiệm vì năng lực chuyên môn hay vì động cơ chính trị, đặc biệt trong bối cảnh Tổng Thống Trump công khai muốn truy tố Comey, một trong những nhân vật đối đầu lớn nhất của ông.
Vụ án Comey có thể bị hủy bỏ
Ngoài các sai phạm tố tụng, Halligan còn đang đối mặt với thách thức pháp lý về tính hợp lệ của việc bổ nhiệm. Nếu tòa kết luận bà được bổ nhiệm trái luật, cáo trạng có thể bị hủy hoàn toàn.
Chánh Án Fitzpatrick cho biết ông “rất quan ngại” việc Bộ Tư Pháp chưa giao đủ hồ sơ và hồ sơ hiện có “không giải thích được” các bước tố tụng đã diễn ra.
Một chánh án khác, Michael Nachmanoff, được Tổng Thống Biden bổ nhiệm, sẽ là người đưa ra phán quyết cuối cùng nếu vụ án bị bác bỏ.
Bối cảnh chính trị rộng hơn
Vụ án Comey, cùng với vụ kiện bà Letitia James, bộ trưởng tư pháp New York, đang làm dấy lên lo ngại về việc Bộ Tư Pháp bị chính trị hóa trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng Thống Donald Trump.
Các chuyên gia pháp lý cảnh báo rằng việc đưa những nhân vật thiếu kinh nghiệm vào dẫn dắt các vụ truy tố lớn có thể làm suy yếu tính độc lập của cơ quan vốn được xây dựng để đứng ngoài áp lực chính trị.
Những luật sư riêng được Trump đưa vào các vị trí quan trọng của Bộ Tư Pháp
Trong nhiệm kỳ hai, Tổng Thống Donald Trump đã tiến hành một chiến dịch nhân sự quy mô lớn, đưa hàng loạt luật sư riêng, luật sư thân cận và cố vấn chính trị của ông vào các vị trí chủ chốt trong Bộ Tư Pháp và hệ thống công tố liên bang.
Dưới đây là danh sách những nhân vật tiêu biểu nhất về những người trước đây là luật sư biện hộ cho Trump, nhưng nay nắm giữ quyền lực nhà nước ở các vị trí ảnh hưởng trực tiếp đến điều tra và truy tố hình sự.
- Thứ Trưởng Bộ Tư Pháp Todd Blanche.
Từng là luật sư hình sự chính của Trump trong các vụ ở New York. Bào chữa cho Trump trong vụ cáo trạng xào nấu hồ sơ tài chính để che giấu khoản “ trả tiền bị miệng” trong vụ cô đào khiêu dâm Stormy Daniels.
2. Bà Alina Habba, Quyền Biện Lý, Biện Lý Cuộc Liên Bang ở New Jersey.
Từng là luật sư dân sự của Trump, nổi tiếng vì phong cách truyền thông hơn là kinh nghiệm pháp lý. Không có kinh nghiệm truy tố tội phạm liên bang. Nhưng trở thành người đứng đầu một trong những văn phòng công tố quan trọng nhất nước Mỹ.
Nhiều thẩm phán liên bang từ chối làm việc với bà vì lo ngại về năng lực chuyên môn.
3. Ông Stanley Woodward, vị trí số 3 tại Bộ Tư Pháp
Luật sư bảo vệ phụ tá thân tín của Trump. Biện hộ cho Walt Nauta, Peter Navarro và nhiều nhân vật trong “hệ sinh thái Trump”. Hiện giữ vai trò chỉ dưới bộ trưởng Bộ Tư Pháp và thứ trưởng. Giám sát hàng loạt vụ điều tra dân sự và hình sự cấp quốc gia.
4. Emil Bove, lãnh đạo tại Bộ Phận An Ninh Quốc Gia (NSD)
Từ luật sư cố vấn của nhóm biện hộ vụ tài liệu mật, được ông Trump đưa vào phụ trách an ninh quốc gia liên bang
Hiện nay giữ vai trò giám sát điều tra gián điệp, khủng bố và an ninh tối mật.
5. Christina Bobb, lãnh đạo truyền thông Bộ Tư Pháp
Từng là luật sư cho Trump và tham gia chiến dịch tìm “bằng chứng gian lận bầu cử,” nay giữ vai trò truyền thông pháp lý trong Bộ Tư Pháp. Với vai trò này, bà Bobb có khả năng định hình thông tin công khai của Bộ Tư Pháp theo hướng có lợi cho tổng thống. (MPL) [kn]
