ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Hàng ngàn gia đình tại Phú Yên (nơi được coi là vựa lúa Nam Trung Bộ) nay là khu vực phía Đông tỉnh Đắk Lắk, đang lo rơi vào cảnh khốn khó hơn khi lúa bị ngâm trong nước lũ, sắp nảy mầm bỏ đi.
Theo ghi nhận của báo VnExpress, hôm 24 Tháng Mười Một, nước vừa rút khỏi thôn Phước Lương, xã Hòa Xuân Đông, tỉnh Đắk Lắk, nhiều gia đình nơi đây vội vã kéo những bao tải lúa ra phơi, mong cứu vãn lại phần nào.
Bà Phan Thị Bốn, 64 tuổi, vừa trải qua bốn ngày đói khát đã không thể thắng nổi sức nặng của những bao lúa ngậm nước. Nhìn thành quả của bốn tháng “bán mặt cho đất” giờ mọc mầm tua tủa trắng xóa, bà Bốn ngồi thụp xuống bậc thềm, bật khóc.
“Thế là phải bỏ hết à con ơi,” bà Bốn nói qua điện thoại với con gái về sáu tấn lúa ướt sũng, lớp vỏ trấu vàng óng hôm nào chuyển màu thâm xám, rễ đan vào nhau thành tảng, bốc mùi chua nồng vì ngâm nước lũ.
“Ba ngày trời ngồi trên chóp mái nhà, không điện, không nước, nhìn xuống biển nước mênh mông mà ruột gan tôi như lửa đốt vì tiếc của,” ông Lương Văn Bé, 65 tuổi, chồng bà Bốn cho biết thêm.
Từ Sài Gòn, cô Vân Như, con gái ông bà Bốn, xót công cha mẹ nên lên mạng xã hội rao bán với giá chỉ bằng 1/3, hy vọng vớt vát được chút nào hay chút ấy, hy vọng “kiếm đủ tiền trả nợ phân bón.”
Cùng cảnh ngộ như vợ chồng bà Bốn, tại thôn Long Phụng, xã Phú Hòa 2, ông Nguyễn Đình Sơn, 72 tuổi, đứng trước nguy cơ trắng tay khi “quỹ dưỡng già” mất sạch. Vợ chồng ông Sơn mua lúa trữ để bán ăn chênh lệch, hy vọng Tết có đồng ra đồng vào, không phải ngửa tay xin con cháu.
Thế nhưng sau lũ, trong kho lúa 30 tấn của gia đình, hơn 20 tấn nằm ở tầng dưới bị ngâm nước suốt ba ngày đêm, bốc mùi, không thể cứu vãn.
Con gái ông Sơn đang chạy đôn chạy đáo rao bán lúa ướt với giá 250,000 đồng ($9.47) một bao, chưa bằng nửa giá gốc nhưng hy vọng rất mong manh.
Tuy vậy, giữa bi kịch mất tài sản, ông Sơn vẫn mang số lúa khô còn lại ở tầng trên đi xay xát, chia thành từng túi gạo phát tặng hàng xóm. “Bà con quanh đây mất hết cả rồi, mình còn chút gạo khô thì chia nhau mà ăn,” ông Sơn nói.
Tại khu phố Phước Bình Nam, phường Phú Yên, gia đình cô Quỳnh Hương, 23 tuổi, đối diện nguy cơ “vỡ trận” khi cơ ngơi kinh doanh lúa gạo bị nhấn chìm, giờ lên men, bốc hơi nóng hầm hập.
Đêm 19 Tháng Mười Một, nước lũ ập về. Trong nhà chỉ có ba người, bất lực nhìn kho lúa gần 60 tấn chìm trong dòng nước đục ngầu.
“Ban đầu, ba tôi còn động viên mẹ ráng đợi nước rút, nắng lên mang ra phơi thì vẫn vớt vát được. Nhưng nước ngâm suốt ba ngày đêm, hy vọng cuối cùng cũng tắt ngấm,” cô Hương bùi ngùi nói.
Cô Hương lên mạng đăng bài cầu cứu khắp các hội nhóm, bán với giá 200,000 đồng ($7.58) một bao. Nhưng sau năm tiếng, điện thoại vẫn im lìm.
Hàng ngàn gia đình tại vựa lúa Phú Yên đang rơi vào cảnh tương tự.
Trên các diễn đàn mạng xã hội từ Đông Hòa, Hòa Thịnh đến Tuy An, xuất hiện hàng loạt bài đăng “bán lúa sau lũ.” Số lượng thiệt hại mỗi hộ dao động từ vài tấn đến cả trăm tấn, giá bán chỉ bằng 1/3 đến một nửa ngày thường.
Xót xa trước cảnh nông dân Phú Yên bán tháo lúa nhưng không ai mua, cô Trần Thị Bích Duyên, giảng viên Trường Đại Học Quy Nhơn đã đứng ra làm đầu mối kết nối, liên hệ với các nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi và các lò sấy công nghiệp để tìm đầu ra.
“Nếu không giải quyết ngay trong 1-2 ngày tới, số lúa khổng lồ này sẽ mọc mầm hoàn toàn và trở thành thảm họa môi trường,” cô Duyên lo lắng nói.
Tối 24 Tháng Mười Một, mưa vẫn còn lác đác.
Trong nhóm Zalo hỗ trợ tiêu thụ lúa, những tin nhắn vẫn liên hồi dội về: “Nhà em ở Phước Lộc, Hòa Thành có tầm 400 bao lúa ướt,” “Nhà em ở thôn Quy Hậu 50 bao đã ra nhộng (mầm),” “Cần bán 15 tấn lúa gấp, chưa có điện sấy,” “Cô ơi, 100,000 đồng ($3.8)/bao tui cũng bán, miễn là có người mua giùm.”…
Theo Bộ Nông Nghiệp và Môi Trường, tính đến sáng 23 Tháng Mười Một, mưa lũ đã làm thiệt hại hơn 80,800 hécta lúa, chủ yếu tại Đắk Lắk, Khánh Hòa và Lâm Đồng. (Tr.N) [kn]
