HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Quốc Hội CSVN vừa thông qua “Luật Báo Chí Sửa Đổi,” qua đó siết chặt thêm sự kiểm soát thông tin, củng cố độc tài đảng trị.
Ngày 10 Tháng Mười Hai, Quốc Hội CSVN đã thông qua Luật Báo Chí được sửa chữa thêm các điều khoản buộc các nhà báo phải khai nguồn gốc các tin tức mà họ thu lượm được cho công an. Nguy cơ tù tội sẽ làm nhà báo và người cung cấp tin co cụm lại. Thiệt thòi là quảng đại quần chúng không được biết những cái tin đáng được biết.
Guồng máy tuyên truyền độc quyền của chế độ cho hay, 437/440 “đại biểu quốc hội” hiện diện đã bỏ phiếu thông qua luật này. Các ông bà “đại biểu” này cũng đều là đảng viên đảng CSVN được cài cắm theo “đảng cử dân bầu,” đang nắm giữ các chức vụ trong chính quyền và đảng bộ từ trung ương tới địa phương. Không do nhân dân trực tiếp bầu lên nên họ giơ tay hay bấm nút thông qua theo lệnh “ở trên.”
Dù cái luật báo chí hiện hành đã bị siết chặt đến nghẹt thở rồi, vốn yêu cầu nhà báo chỉ phải tiết lộ nguồn gốc thông tin khi cơ quan điều tra đang điều tra một vụ việc nghiêm trọng. Nhưng luật mới thông qua, có hiệu lực từ Tháng Bảy 2026, thì buộc người đưa tin phải khai báo nguồn gốc tin tức về bất cứ thứ tin gì, bất cứ tội phạm kiểu gì, cho công an. Vậy là cả nhà báo đưa tin và người cung cấp thông tin đều nằm trên cái thớt và con dao của công an.
Hiến pháp CSVN nói người dân có quyền tự do báo chí, tự do thông tin, tự do hội họp, biểu tình, đủ cả, nhưng nhà cầm quyền lại dùng Luật Hình Sự để siết lại tất cả. Hàng trăm người, dùng mạng xã hội đưa tin, đã bị nhà cầm quyền CSVN bỏ tù những năm qua theo những điều luật hình sự mà ngay cơ quan nhân quyền Liên Hiệp Quốc cũng phải lên án là trái với các công ước quốc tế mà CSVN đã ký cam kết tuân hành.
“Chúng tôi vô cùng lo ngại về những sự siết chặt hơn nữa quyền tự do báo chí tại Việt Nam.” Bà Aleksandra Bielakowska, một nhà hoạt động của tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới (RSF) nói với hãng tin Reuters. Luật báo chí mà CSVN sửa, siết chặt thêm sẽ khiến người làm báo “gần như không thể đưa tin một cách tự do được.” Bà nói.
Trong bảng chỉ số tự do báo chí thế giới năm 2025, RSF xếp Việt Nam hạng 173 trong tổng số 180 nước được họ khảo sát, cùng một nhóm cuối bảng với những nước độc tài cộng sản, quân phiệt và tôn giáo cuồng tín khác như Trung Quốc, Bắc Hàn, Nga, Iran, Turkmenistan, Lào…
Những ngày cuối năm ngoái, CSVN đã siết chặt thông tin trên mạng và bắt người ta phải “định danh tài khoản” thông qua số điện thoại di động để có thể tiếp tục “viết bài, bình luận hoặc livestream.”
Theo tờ Thanh Niên đưa tin “Quy định mới này áp dụng cho cả mạng xã hội trong nước và xuyên biên giới như Facebook, YouTube, TikTok, Zalo. Nếu không thực hiện, tài khoản sẽ bị hạn chế tính năng sau thời hạn 25 Tháng Ba, 2025.”
Đưa các tin tức thuộc loại “nhạy cảm chính trị” sẽ khó tránh rắc rối. Một số người dân ở Phú Yên đã bị công an kiếm chuyện khi đưa tin về số người chết vì thủy điện xả lũ, Tháng Mười Một vừa qua, nhiều hơn con số được nhà cầm quyền đưa ra.
Nhà báo quốc tịch Việt Nam làm việc cho các cơ quan truyền thông nước ngoài, và cả nhà báo nước ngoài hoạt động ở Việt Nam, đều bị công an theo dõi, giám sát chặt chẽ. Quyền hành nghề tự do của họ đã bị vi phạm nghiêm trọng.
Cũng cùng một ngày 10 Tháng Mười Hai, trong kỳ họp cuối năm này, quốc hội “con dấu cao su” cũng đã sửa lại để siết chặt thêm cái “Luật Bảo Vệ Bí Mật Nhà Nước,” có hiệu lực từ Tháng Ba năm tới. Theo đó, luật mới mở rộng các loại thông tin được bảo vệ ở mọi lãnh vực từ “lập pháp, giám sát, tài chính, ngân sách, công nghiệp, nông nghiệp, môi trường, văn hóa, y tế, lao động, xã hội.”
Cái luật hiện hành đã là phạt tiền và phạt tù rồi, việc sửa chữa “đang trao cho nhà cầm quyền thêm một công cụ đàn áp nữa đối với một nền truyền thông vốn đã bị kìm kẹp nặng nề”, bà Bielakowska nói với Reuters. (NTB) [kn]
