SANTA ANA, California (NV) – Chủ nhà ở Santa Ana sẽ không được dùng thuật toán để đào sâu vào thông số địa ốc rồi tăng giá thuê nhà trong khi nhiều người cho rằng cách làm đó là chống cạnh tranh và gây lạm phát giá nhà.
Theo báo mạng Voice of OC hôm Thứ Hai, 23 Tháng Hai, Santa Ana có hơn một nửa cư dân là người thuê nhà, và họ cùng những thành phố khác như Portland, San Diego, và Berkeley cấm dùng thuật toán để tự động tăng giá thuê nhà trong khi các giới chức tiểu bang và liên bang muốn kiểm soát cách tăng giá đó vì đang có nhiều vụ kiện xảy ra.
Vào Thứ Ba, 17 Tháng Hai, Hội Đồng Thành Phố (HĐTP) Santa Ana bỏ phiếu với kết quả 6-0-1 cấm sử dụng thuật toán tăng giá thuê nhà tuy có một dân cử lo ngại quy định này sẽ dẫn đến các vụ kiện tốn kém. Người không bỏ phiếu trong phiên họp đó là Thị Trưởng Valerie Amezcua vì bà vắng mặt.
Nghị Viên Jesse Lopez, đang ứng cử dân biểu California, cho rằng quy định cấm này sẽ bảo vệ tất cả người thuê nhà ở Santa Ana.
Bà nói tại phiên họp: “Mục đích của quy định này là cấm sự hợp nhất của thị trường nhà địa phương, và đó là điều gây ra vấn đề tăng giá thuê nhà cho cư dân mỗi năm vì thông tin của họ bị lợi dụng.”
Ông Chịp Ahlswede, phó chủ tịch Hiệp Hội Chung Cư Orange County, cho rằng nhiều người đang thiếu hiểu biết về thuật toán, và những hệ thống đó giúp chủ nhà hiểu được nhiều nhu cầu khác ngoài giá thuê nhà.
“Các hệ thống đó giúp thông tin giá cả mà những người quản lý nhà phải biết, giúp họ làm việc hiệu quả hơn. Tuy nhiên, điều này đang trở thành một điểm tranh cãi cho những người nghĩ các hệ thống thuật toán sẽ làm tăng giá nhà,” ông nói.
Nghị Viên Ben Vazquez cho biết giá thuê chung cư một phòng ngủ ở trung tâm thành phố đang là hơn $2,000, và cho rằng quy định cấm rất cần thiết vì giá thuê nhà đã tăng rất nhiều, khiến nhiều cư dân không kham nổi nữa.
Theo Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ, giá thuê nhà trung vị ở Santa Ana là $2,082, và 11% cư dân đang sống dưới mức nghèo khó.
Quy định mới của Santa Ana được đưa ra khi các giới chức tiểu bang đang áp lực dân cử địa phương phải có thêm nhà ở giá rẻ và sau khi các lãnh đạo của thành phố thông qua quy định kiểm soát giá nhà để chặn không cho giá thuê nhà tăng hơn 3% mỗi năm.
Một vấn đề cần chú ý khác là Đạo Luật AB 325 của California mới có hiệu lực vào năm nay, mở rộng luật chống độc quyền của tiểu bang bằng cách cấm sử dụng nhu liệu trong các thỏa thuận chống cạnh tranh và bắt các công ty phải chịu trách nhiệm nếu thông đồng để tăng giá cả qua thuật toán.
Ông Ahlswede cho rằng luật của California và kiểm soát giá thuê nhà của Santa Ana làm cho những nhu liệu không thay đổi được nhiều.
Trong năm 2024, Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ cùng bộ trưởng tư pháp của tám tiểu bang kiện công ty nhu liệu địa ốc RealPage, tố cáo công ty này ký hợp đồng với chủ nhà để lấy thông tin thuê nhà bảo mật cho thuật toán tính giá thuê nhà. Vụ kiện đó được giải quyết vào mùa Thu năm ngoái, cấm RealPage sử dụng những thông tin không công khai để định giá thuê nhà.
Khi vụ kiện đó đang được giải quyết, RealPage kiện thành phố Berkeley trong năm 2025 sau khi các giới chức cấm tự động định giá thuê nhà. Công ty này cho rằng các giới chức đang vi phạm quyền Tu Chính Án 1 của RealPage để đưa ra lời khuyên.
Các giới chức của Santa Ana cho biết vụ kiện Berkeley được giải quyết vào Tháng Giêng vừa qua sau khi các giới chức thành phố không cấm sử dụng thuật toán cho giá thuê nhà nữa và đưa ra quy định mới.
Nghị Viên Phil Bacerra của Santa Ana lo ngại vì Luật Sư Sonia Carvalho của thành phố không cung cấp thông tin về vụ kiện của Berkeley trong báo cáo, mà chỉ nhắc đến một lần trong quy định.
Bà Carvalho nói bà từng cảnh báo thành phố về vụ kiện đó và làm việc theo chỉ thị của phía đa số trong HĐTP Santa Ana. Sau một số thảo luận, ông Bacerra ủng hộ việc cấm dùng thuật toán cho giá thuê nhà.
Nghị Viên Thái Việt Phan thì không biết quy định cấm này có đáng để thành phố phải ra tòa.
Không chỉ có thành phố Berkeley và Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đang muốn cấm dùng thuật toán cho giá thuê nhà. Thượng Viện California giới thiệu Dự Luật SB 384, cấm bán hoặc sử dụng thuật toán cho giá nhà trong khi có hai chủ nhà hay công ty đang cạnh tranh trong một thị trường, và họ phải dùng thông tin không công cộng để định giá.
Quy định của Santa Ana cũng cấm chủ nhà sử dụng thông tin không công cộng để định giá, nhưng cho phép họ dùng các nhu liệu lấy thông tin công cộng. Những người thuê nhà sẽ giúp thành phố thi hành quy định. Nếu có vi phạm, một người thuê nhà có thể xin bồi thường đến $1,000 cho một lỗi vi phạm cộng thêm tiền thuê luật sư. (TL) [đ.d.]
