WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Gia Cư (HUD) đang trở thành công cụ mới nhất trong chiến dịch trấn áp di trú của chính quyền Trump khi triển khai các biện pháp có thể khiến hàng chục ngàn gia đình, bao gồm cả công dân Mỹ, mất trợ cấp nhà ở, theo một cuộc điều tra công bố ngày 30 Tháng Ba, nhật báo Washington Post (WaPo) cho hay.
HUD tiến hành rà soát dữ liệu quy mô lớn đối với gần 200,000 hồ sơ cần kiểm tra lại điều kiện, đồng thời chia sẻ thông tin với Bộ Nội An, trong nỗ lực xác định và loại bỏ những người bị xem là “không đủ điều kiện” khỏi hệ thống nhận trợ cấp nhà liên bang, WaPo báo cáo.
Song song, HUD đang thúc đẩy một quy định mới nhằm chấm dứt việc tài trợ gia cư cho các gia đình có tình trạng di trú “lẫn lộn” (mixed-status). Điều này đánh dấu sự thay đổi lớn so với chính sách kéo dài nhiều thập niên, vốn cho phép người không giấy tờ di dân sống chung với thân nhân là công dân hoặc người cư ngụ hợp pháp, với trợ cấp được tính theo số người đủ điều kiện.
Nếu áp dụng các quy định này, hậu quả có thể lan rộng. Theo ước tính của trung tâm Center on Budget and Policy Priorities, khoảng 80,000 người sẽ bị buộc phải chọn giữa việc tách gia đình hoặc mất trợ cấp, trong đó có khoảng 52,600 công dân Mỹ và 35,400 trẻ em là công dân có nguy cơ mất ổn định chỗ ở.
Đáng chú ý, trong tổng số hơn 4.4 triệu gia đình thụ hưởng các chương trình tài trợ gia cư, chỉ có khoảng 20,000 gia đình thuộc diện “mixed-status.” Tuy nhiên, chính quyền Tổng Thống Donald Trump vẫn coi đây là một mục tiêu trọng tâm trong chiến lược siết chặt di trú.
Ông Scott Turner, bộ trưởng HUD, bảo vệ chính sách này với lập luận rằng đây là bước đi cần thiết để bảo vệ ngân sách công.
Ông tuyên bố: “Dưới sự lãnh đạo của Tổng Thống Trump, thời kỳ mà người nhập cư bất hợp pháp và những kẻ không đủ điều kiện lợi dụng hệ thống, sống dựa vào tiền thuế của người Mỹ, đã chấm dứt.”
Ông cũng cho rằng việc loại bỏ những đối tượng này sẽ giúp giảm áp lực thị trường nhà ở và rút ngắn danh sách chờ vốn kéo dài nhiều năm ở nhiều thành phố.
Tuy nhiên, các chuyên gia và giới chức địa phương cảnh báo rằng chính sách này có thể gây tác động sâu rộng hơn những gì chính quyền dự đoán.
Ông Mark Thiele, giám đốc điều hành Hiệp Hội Các Cơ Quan Nhà Ở và Tái Phát Triển Quốc Gia, nhấn mạnh: “Việc chuyển trách nhiệm này sang các cơ quan nhà ở đẩy các gia đình đủ điều kiện vào nguy cơ mất nhà. Các cơ quan này không nên bị biến thành lực lượng thực thi di trú.”
Nhiều cơ quan địa phương cho biết họ bị yêu cầu rà soát danh sách hàng trăm người trong vòng chỉ 30 ngày, dù dữ liệu ban đầu có nhiều lỗi nghiêm trọng. Sau khi kiểm tra, phần lớn các trường hợp bị đánh dấu hóa ra là sai lệch từ việc trùng tên, lỗi nhập dữ liệu, đến những người đã trở thành công dân nhưng vẫn bị liệt kê.
Trong bối cảnh đó, các nhà phân tích cho rằng chính sách này không chỉ liên quan đến vấn đề di trú như chính phủ nói mà còn liên quan đến việc thiếu ngân sách.
Bởi vì, sau các gói cắt giảm thuế quy mô lớn như “One Big Beautiful Bill Act,” nguồn thu ngân sách bị thu hẹp, buộc chính phủ phải tìm cách giảm chi tiêu. Các chương trình phúc lợi như trợ cấp nhà ở, vốn phục vụ người thu nhập thấp, trở thành mục tiêu bị cắt giảm.
Việc thu hẹp đối tượng nhận trợ cấp, đặc biệt là nhắm vào các gia đình có yếu tố di trú, vì vậy không chỉ mang tính hành chính mà còn phản ánh một lựa chọn ngân sách. Đó là giữ nguyên mức giảm thuế ưu đãi cho giới giàu có, đồng thời giảm chi cho những tầng lớp thấp hơn của xã hội.
Song song đó là yếu tố chính trị và xã hội. Trong nhiều năm, Tổng Thống Trump đã xây dựng thông điệp rằng người nhập cư là nguyên nhân gây áp lực đối với nhà ở và phúc lợi. Việc HUD chuyển hướng mạnh sang kiểm soát di trú cho thấy lập luận này được thể chế hóa thành chính sách cụ thể.
Tuy nhiên, khi một đứa trẻ là công dân Mỹ có thể mất nhà chỉ vì sống cùng người thân không giấy tờ di trú, nhiều chuyên gia cho rằng chính sách đã vượt khỏi phạm vi thực thi luật đơn thuần. Với thực tế phần lớn các gia đình “mixed-status” thuộc về các cộng đồng thiểu số, đặc biệt là người Latino, các nhà phân tích cảnh báo nguy cơ tác động mang tính phân biệt chủng tộc, dù không được nói ra, đang hiện hữu.
Trong khi đó, các chuyên gia kinh tế gần như đồng thuận rằng những biện pháp này không giải quyết được gốc rễ của khủng hoảng nhà ở tại Mỹ. Việc loại bỏ một nhóm người khỏi hệ thống không làm tăng nguồn cung, không giảm chi phí xây dựng, và không giải quyết các rào cản quy hoạch kéo dài nhiều thập niên. (MPL) [đ.d.]
