FULLERTON, California (NV) – Nhiều chương trình lâu năm tại đại học Cal State Fullerton (CSUF), trong đó có nhật báo sinh viên Daily Titan và khoa kịch nghệ, đang đối mặt nguy cơ bị cắt gần một nửa ngân sách sau khi số đơn xin tài trợ từ quỹ lệ phí sinh viên cho năm học tới tăng vọt, theo nhật báo The Orange County Register hôm 7 Tháng Năm.
IRA, viết tắt của Instructionally Related Activities, là chương trình được tài trợ bằng khoản lệ phí mà sinh viên phải đóng mỗi học kỳ. Trong niên khóa 2026-2027, mức đóng phí này là $49.12 mỗi sinh viên. Nguồn quỹ được sử dụng để hỗ trợ các hoạt động học tập và thực hành ngoài lớp học như truyền thông sinh viên, nghệ thuật, du học, và thể thao. Giới chức CSUF mô tả đây là một phần “không thể tách rời” trong các hoạt động đào tạo chính thức của trường.
Trong niên khóa 2022-2023, có 93 nhóm trong trường cùng nhận tổng cộng khoảng $2.4 triệu từ quỹ IRA. Sang niên khóa 2023-2024, khoảng $2.8 triệu được phân bổ cho 91 nhóm.
Tuy nhiên, theo ban quản trị CSUF, trường sau đó được yêu cầu phải sử dụng hết khoản dự trữ gần $6 triệu từ quỹ lệ phí này được tích lũy trong thời kỳ đại dịch, theo quy định chung của hệ thống đại học California State University (CSU). Khoản tiền tồn dư này hình thành trong giai đoạn trường học đóng cửa và nhiều hoạt động trực tiếp bị cắt giảm vì COVID-19.
Nhờ khoản ngân sách tồn dư lớn mang tính tạm thời này, số chương trình được nhận tài trợ trong niên khóa hiện tại tăng lên 119 nhóm, với tổng kinh phí phân bổ khoảng $5.8 triệu.
Tuy nhiên, sang niên khóa 2026-2027, tổng số tiền quỹ lại giảm xuống còn khoảng $2.5 triệu, trong khi số nhóm nộp đơn xin tài trợ vẫn ở mức rất cao, lên tới 113 chương trình.
Ông Josh Grisetti, giáo sư ngành nhạc kịch tại CSUF, cho biết khoa Kịch và Múa thuộc trường Nghệ Thuật (College of the Arts) vừa nhận được thông báo rằng toàn bộ các chương trình do IRA tài trợ sẽ bị cắt giảm từ 50% đến 70%.
“Điều này gây xáo trộn rất lớn. Gần như chỉ sau một đêm, tất cả chúng tôi đều hoang mang khi nhận được thông tin đó,” ông Grisetti nói.
Ông cho biết khoa đã mua bản quyền các vở diễn cho chương trình biểu diễn của năm học tới trước khi thư thông báo cắt giảm ngân sách được gửi đi vào Tháng Ba. Điều đó khiến khoa vẫn phải theo đuổi những chương trình mà họ không còn đủ khả năng tài chính để dàn dựng.
“Ngân sách sản xuất giờ thậm chí còn thấp hơn ngân sách của nhiều chương trình sân khấu trung học, trong khi đây là cấp đại học,” ông nói. “Đó là một tình trạng đáng buồn và xấu hổ.”
Ông Grisetti cho biết khoa Kịch và Múa chưa từng gặp khó khăn tài chính nghiêm trọng nào trong suốt thời gian ông làm việc tại trường trong năm năm qua. Ông gọi đợt cắt giảm lần này là “tàn khốc.”
Nguồn tài trợ IRA do một ủy ban chuyên trách quyết định. Cơ quan này có nhiệm vụ xác định chương trình nào đủ điều kiện nhận tài trợ và mức phân bổ bao nhiêu cho từng đơn vị.
Theo kết quả một cuộc trưng cầu ý kiến sinh viên năm 2010, 36% tổng nguồn thu từ lệ phí IRA được dành cố định cho hoạt động thể thao của trường. Trong niên khóa 2026-2027, khoản này tương đương gần $1.4 triệu. Ngoài ra, khoảng $421,000 được dành cho hạng mục chi phí điều hành chương trình của nhà trường.
Cô Jayden Lovelady, chủ nhiệm nhật báo sinh viên Daily Titan của trường, cho biết ban biên tập chỉ biết ngân sách của họ bị cắt giảm mạnh vài tuần trước khi học kỳ mùa Xuân kết thúc.
Việc này khiến tờ báo đối mặt khoản thâm hụt khoảng $40,000, dù Daily Titan vừa được xếp vào nhóm những cơ quan báo chí sinh viên hàng đầu nước Mỹ sau khi giành nhiều giải thưởng cấp quốc gia gần đây.
Trong ít nhất ba năm qua, Daily Titan đều nhận khoảng $119,900 từ quỹ IRA. Tuy nhiên, sang năm học 2026-2027, ngân sách của tờ báo bị cắt gần một nửa, chỉ còn $59,055.
Orange County News, một chương trình truyền hình thời sự do sinh viên thực hiện, cũng bị giảm ngân sách từ $30,000 xuống còn $19,800.
“Tôi thật sự lo ngại khi trường đại học dường như không đầu tư cho Daily Titan và Orange County News theo cách họ đầu tư cho thể thao,” cô Lovelady nói.
Tuy nhiên, cô cho biết cô không phản đối việc trường dành ngân sách hỗ trợ các đội thể thao.
“Tôi hoàn toàn thấy điều đó hợp lý,” cô nói. “Nhưng nếu trường xem thể thao là một phần cốt lõi trong bản sắc của khuôn viên đại học, thì tại sao Daily Titan lại không được nhìn nhận theo cách tương tự?”
Để phản đối các quyết định cắt giảm ngân sách, khoảng 200 sinh viên và giảng viên đã tham dự cuộc họp của Academic Senate hôm 23 Tháng Tư nhằm chất vấn cách nhà trường phân bổ quỹ tài trợ.
Sau cuộc họp, CSUF thông báo rằng đại diện của Ban Học Vụ (Academic Affairs), Hội Đồng Học Thuật (Academic Senate), và tổ chức sinh viên Associated Students Inc. đã thành lập một nhóm chuyên trách rà soát các vấn đề liên quan đến quỹ IRA và đề xuất một hướng phân bổ ngân sách hợp lý và bền vững hơn.
Nhà trường cho biết tiến trình này sẽ được triển khai “ngay lập tức.” Tuy nhiên, việc rà soát chỉ diễn ra sau khi ngân sách cho năm học hiện tại đã được quyết định xong.
Trong một thông cáo, giới chức CSUF cho biết họ chia sẻ những lo lắng của giảng viên và sinh viên trước thực tế nhu cầu xin tài trợ từ quỹ IRA tăng nhanh hơn rất nhiều so với tốc độ tăng trưởng của nguồn quỹ được hình thành từ khoản lệ phí đóng góp của sinh viên trong mỗi học kỳ. (T.C.) [đ.d.]
