BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Chiếc Không Lực Một cất cánh, chở Tổng Thống Donald Trump và phái đoàn ngoại giao Hoa Kỳ rời Bắc Kinh vào Thứ Sáu, 15 Tháng Năm, kết thúc hội nghị thượng đỉnh được quảng bá rầm rộ giữa hai cường quốc hàng đầu thế giới.
Tuy nhiên, theo ghi nhận của The Guardian, NBC News và hàng loạt cơ quan truyền thông lớn khác, sự kiện tuy giàu tính nghi thức và tràn ngập những lời hứa hẹn về sự ổn định, nhưng lại mang lại rất ít kết quả thực chất.
Mặc dù Tổng Thống Donald Trump trả lời với báo giới trên chuyên cơ, cho biết đã “thảo luận hầu hết mọi vấn đề” với Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong hai ngày hội nghị thượng đỉnh, nhưng ông không đề cập được bất kỳ chi tiết thỏa thuận nào.
Theo The Guardian, tổng thống Hoa Kỳ bước vào cuộc đàm phán kéo dài hai ngày với Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong thế suy yếu do cuộc chiến kéo dài tại Iran, và ông đã làm được rất ít để thay đổi nhận định cho rằng bản thân ông cũng như quốc gia của ông đang mất dần vị thế trên trường quốc tế.
Thay vào đó, chính ông Tập mới là người đưa ra những phát ngôn đanh thép nhất tại cuộc gặp, xoay quanh vấn đề quy chế tương lai của hòn đảo tự trị Đài Loan, trong khi ông Trump lại tỏ ra hoàn toàn không có động thái phản bác nào đáng kể.
Một dấu ấn có vẻ cụ thể nhất, đó là Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đồng ý mua 200 máy bay Boeing. Trong một buổi phỏng vấn độc quyền với nhà phát thanh Sean Hannity của Fox News vào Thứ Năm, 14 Tháng Năm, Tổng Thống Trump tiết lộ điều này, lưu ý tầm quan trọng của nó đối với sản xuất Mỹ.
“Hôm nay ông ấy đã đồng ý một điều, sẽ đặt hàng 200 máy bay, đó là một điều lớn, Boeing,” ông Trump nói với người dẫn chương trình Hannity. “200 phi cơ lớn. Đó là rất nhiều công việc, rất nhiều. Boeing chỉ muốn 150, họ nhận được 200.”
Tuy nhiên, không có hợp đồng chính thức nào được ký kết, khiến thỏa thuận về mặt kỹ thuật không có ràng buộc pháp lý hiện nay, theo chính Fox News.
Bộ Trưởng Tài Chính Scott Bessent trước đó đã nói với CNBC, “tôi nghĩ chúng ta sẽ thấy những đơn hàng Boeing lớn.”
Thế nhưng, bất chấp sự tự tin của tổng thống về lệnh mua hàng, các nhà quan sát đã lưu ý rằng các thỏa thuận tương tự với Trung Quốc thường xuyên phải đối mặt với sự chậm trễ trong việc thực hiện. Như các nhà phân tích đã chỉ ra, trong khi thông báo phục vụ như một chiến thắng biểu tượng, việc thiếu một hợp đồng có ràng buộc có nghĩa là thỏa thuận vẫn còn bất ổn.
Trong chương trình nghị sự, vấn đề Đài Loan nổi lên như một tâm điểm. Chủ Tịch Tập Cận Bình đã đưa ra cảnh báo về nguy cơ xảy ra “đụng độ, thậm chí là xung đột” với Hoa Kỳ nếu Trump không xử lý vấn đề này một cách “thỏa đáng.” Mặc dù nội dung cảnh báo này không phải là điều mới mẻ, nhưng giọng điệu cứng rắn trong các tuyên bố của Bắc Kinh đã cho thấy vấn đề Đài Loan hiện rất quan trọng đối với Trung Quốc. Theo bản tóm tắt nội dung cuộc gặp do phía Trung Quốc công bố, ông Tập Cận Bình đã nhấn mạnh đây là vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.
Ngoại Trưởng Marco Rubio nói với NBC News rằng chính sách Mỹ đối với Đài Loan “vẫn không thay đổi tính đến hôm nay,” và bản tường trình Mỹ về các cuộc đàm phán không có đề cập đến hòn đảo.
Về vấn đền Iran, Tổng Thống Trump cho biết ông đang xem xét dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với các công ty Trung Quốc mua dầu của Iran. Ông nói với Fox News rằng Chủ Tịch Tập Cận Bình bảo đảm với ông Trung Quốc sẽ không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran.
“Nhưng đồng thời ông nói rằng họ mua rất nhiều dầu ở đó, và họ muốn tiếp tục làm điều đó. Ông ấy muốn thấy eo biển Hormuz mở ra … Tôi nói, ừm, chúng tôi đã không dừng nó lại. Họ đã làm điều đó,” ông Trump nói.
Bên cạnh đó, Bộ Ngoại Giao Trung Quốc hôm Thứ Sáu một lần nữa kêu gọi ngừng bắn ở Iran và nói rằng eo biển Hormuz nên được mở “càng sớm càng tốt.”
The Guardian tường thuật chia sẻ của ông Zhou Bo, một đại tá quân đội đã nghỉ hưu và là thành viên cấp cao tại Trung Tâm Chiến Lược và An Ninh Quốc Tế tại Đại Học Thanh Hoa, cho biết: “Về Iran, Trung Quốc chắc chắn muốn giúp đỡ nhưng tôi đã đọc những gì Rubio nói: ông ấy thực sự dường như chuyển gánh nặng sang phía Trung Quốc. Ở Trung Quốc, chúng tôi có một câu nói: nó giống như, ‘Tại sao tôi phải dọn dẹp phân của bạn?’”
Theo truyền thông mô tả, ông Trump đã có chuyến công du cấp quốc gia đầu tiên của Hoa Kỳ đến Trung Quốc trong gần một thập niên và say sưa về lòng hiếu khách của nước nhà. Bao gồm một buổi tiếp đó hoàn hảo nhiều màu sắc, chuyến tham quan Đền Thiên Đàn và bữa tiệc quốc yến xa hoa tại Đại Lễ Đường Nhân Dân, nơi ông Tập nói với ông Trump rằng “sự trẻ hóa vĩ đại” của Trung Quốc có thể “đi đôi với với Làm Cho Nước Mỹ Vĩ Đại Trở Lại.”
Sáng sớm Thứ Sáu, giờ địa phương, bước ra khỏi Marine One ở bãi cỏ phía Nam của Tòa Bạch Ốc, tổng thống Trump trả lời phóng viên đang chờ sẵn:
“Trung Quốc có phòng khiêu vũ, và như thế nước Mỹ cũng phải như thế!”
Đó là điều chắc chắn nhất mà tổng thống Mỹ và phái đoàn ngoại giao mang về từ cuộc họp thượng đỉnh Mỹ-Trung hai ngày ở Bắc Kinh. (K.L)
