BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Tin từ Reuters sáng Thứ Tư, 20 Tháng Năm cho biết, tại hội nghị thượng đỉnh chung diễn ra cùng ngày, giờ địa phương, Trung Quốc và Nga đã lên án các kế hoạch về hệ thống lá chắn tên lửa “Golden Dome– Vòm Vàng” của Tổng Thống Mỹ Donald Trump, cũng như chính sách hạt nhân “vô trách nhiệm” của Washington.
“Chủ nghĩa đơn phương và chủ nghĩa bá quyền vô cùng tai hại, và thế giới đang đối mặt với nguy cơ lùi về lại quy luật rừng,” ông Tập Cận Bình phát biểu tại cuộc họp thượng định với Tổng Thống Putin. Theo trích dẫn và nhận định từ tờ Financial Times, điều này như một lời chỉ trích ngầm nhắm vào Hoa Kỳ.
Những tuyên bố này đưa ra chỉ vài ngày sau khi Trung Quốc tiếp đón phái đoàn ngoại giao Mỹ, do Tổng Thống Donald Trump dẫn đầu cùng hàng chục tỷ phú Mỹ, tại Bắc Kinh. Có vẻ như chủ tịch Trung Quốc đang nỗ lực khắc họa quốc gia này như một nhân tố mang lại sự ổn định toàn cầu.
Cuộc gặp thượng đỉnh giữa các nhà lãnh đạo Nga và Trung Quốc diễn ra vào Thứ Tư bao gồm các cuộc thảo luận nhằm tái khẳng định mối quan hệ Nga-Trung, trong bối cảnh thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu đang bị gián đoạn bởi cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động nhằm vào Iran.
Phát biểu trước các phóng viên sau cuộc gặp, ông Tập cho biết hai bên cần thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực năng lượng và công nghệ, bao gồm cả trí tuệ nhân tạo, cũng như phối hợp cùng nhau để “cải thiện quản trị toàn cầu.”
Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình đưa ra tuyên bố chung này nhằm nhấn mạnh rằng: mặc dù Chủ tịch Tập Cận Bình mong muốn xây dựng mối quan hệ ổn định và mang tính xây dựng với Tổng thống Trump, ông lại có những bất đồng cơ bản với nhà lãnh đạo Mỹ về các vấn đề then chốt – vốn là những vấn đề mà lập trường của Trung Quốc hoàn toàn tương đồng với Nga.
Tuyên bố cho rằng kế hoạch của ông Trump về một hệ thống đánh chặn tên lửa đặt trên mặt đất và trong không gian đã đe dọa sự ổn định chiến lược toàn cầu. Đồng thời, hai lãnh đạo Trung Quốc và Nga đã chỉ trích Washington, liên quan đến hiệp ước hạn chế kho vũ khí hạt nhân của Mỹ và Nga hết hiệu lực.
Hiệp ước này đã hết hiệu lực vào Tháng Hai, và ông Trump đã không phản hồi đề xuất của Moscow về việc gia hạn thêm một năm. Hành động này diễn ra sau khi một số chính trị gia Mỹ lập luận rằng Washington cần gia tăng kho vũ khí của mình để đối trọng với Trung Quốc, quốc gia vốn khẳng định quy mô tích lũy vũ khí của họ nhỏ hơn nhiều.
Trước đó, ông Tập Cận Bình đã nói với ông Putin rằng cuộc khủng hoảng tại Vùng Vịnh đang ở vào một “thời điểm then chốt,” đồng thời nhắc lại lời kêu gọi chấm dứt giao tranh cũng như ổn định nguồn cung năng lượng và hoạt động thương mại, theo thông tin được hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc Tân Hoa Xã đăng tải và Financial Times trích lại.
Bắc Kinh đã hỗ trợ nền kinh tế Nga thông qua việc gia tăng mua năng lượng từ Nga, cung cấp các linh kiện thiết yếu cho quân đội của ông Putin, cũng như giúp Moscow lách các lệnh trừng phạt của phương Tây. Thâm hụt ngân sách của Nga đã tăng vọt trong năm nay, giữa bối cảnh lạm phát phi mã và chi phí cho cuộc chiến tại Ukraine ngày càng phình to.
Sau cuộc hội đàm, ông Putin phát biểu rằng quan hệ giữa Nga và Trung Quốc đang ở mức “chưa từng có và tiếp tục phát triển.” Tổng Thống Nga đánh giá cao mối quan hệ kinh tế giữa Nga và Trung Quốc, dẫn chứng số liệu thương mại đạt $240 tỷ trong năm vừa qua. Ông Putin khẳng định: Nga “sẵn sàng tiếp tục cung cấp một cách tin cậy và không gián đoạn mọi loại nhiên liệu cho thị trường Trung Quốc đang tăng trưởng nhanh chóng.”
Tuy nhiên, theo Reuters, hai nhà lãnh đạo đã không công bố bất kỳ bước đột phá nào liên quan đến dự án đường ống dẫn khí đốt tự nhiên quy mô lớn.
Chỉ vài ngày sau khi đón tiếp Tổng thống Trump tại Bắc Kinh, ông Tập đã chào đón ông Putin theo nghi thức tương tự, với đội quân danh dự và nghi thức bắn đại bác chào mừng tại Đại Lễ Đường Nhân Dân. Dự kiến, hai nhà lãnh đạo sẽ cùng tham dự một buổi lễ thưởng trà thân mật. (K.L)
